Z-magazine

Superjets: de wereld van de vliegende directiekamers

12 augustus 2016 15:30

Beeld ©

Op Schiphol-Oost staan de ultraluxe vliegtuigen van regeringsleiders, royalties en superrijken dag en nacht klaar voor vertrek. Een kijkje achter de schermen van ‘s lands enige terminal waar passagiers nooit om hun paspoort wordt gevraagd.

Bij de entree van Jet Services op Schiphol-Oost hangt een waarschuwing: verboden te fotograferen. Reinier Feith, technisch consulent bij het onderhoudsbedrijf voor privéjets, legt uit dat de clientèle die hier landt, vertrekt of een vliegtuig stalt nogal op hun privacy is gesteld. “Dit zijn geen mensen die graag in de media komen met hun vliegtuig. In de VS en het Midden-Oosten denken ze daar heel anders over. Maar dat is nu eenmaal de cultuur hier.”

De vier hangars die Jet Services gebruikt bieden onderdak aan zo’n vijfendertig privévliegtuigen van merken als Cessna, Dassault en Falcon. De machines variëren in grootte van zo’n zes tot achttien zitplaatsen. Uiteraard zouden er wel meer stoeltjes in sommige types geperst kunnen worden. Maar dat zou alleen maar tot het veevervoer leiden dat u gewend bent op uw reguliere lijnvlucht. En dat is nu juist niet de bedoeling in deze wereld waar gemak, exclusiviteit en comfort de boventoon voeren.

Feith gaat voor tijdens een rondleiding door het onderhoudscomplex en de naastgelegen General Aviation Terminal. Het type klant dat bediend wordt, loopt behoorlijk uiteen zegt hij, al is de overeenkomst dat ze zonder uitzondering tot de kosmopolitische elite behoren. Naast de Nederlandse regering en leden van het Koningshuis zijn dat captains of industry uit de wereld van de media, olie, vastgoed en kleding. Ook twee vliegtuigen van de Kustwacht, operationeel binnen enkele minuten na een noodmelding, staan in de hangars.

"Voor sommigen is een vliegtuig een leuk hebbeding"

Hij zegt dat de motivatie om een eigen vliegtuig te willen bezitten heel verschillend kan zijn: “Sommige vliegtuigen zijn echt ingericht als een verlengstuk van de directiekamer. Met eigen stoelen en desks waaraan gewerkt kan worden. Voor anderen is het hebben van een vliegtuig een leuk hebbeding. Die maken er tien keer per jaar gebruik van en dat is het wel. Zakelijke klanten zien een privéjet vooral als een manier om efficiënter te werken en tijd te besparen.”

Volgens Feith kunnen klanten met de meest uitzinnige wensen komen. Dat varieert van een opvallende paintjob in nenonkleuren, waarbij het vliegtuig een eigen kleur en striping krijgt. Tot superdeluxe interieurs met stoelen van zacht beige kalfsleer en hightech entertainment systemen. Er zijn vliegtuigen die vanbinnen worden uitgerust met bedden en badkamers. Dure vloerbedekking is een must, natuursteen optioneel.  Sommige klanten wensen tijdens een vlucht de laatste films en series te zien. Actuele bioscoopfilms worden vlak voor het opstijgen per module aan boord gebracht.

Paintjob in neonkleuren

Feith: “Vrijwel iedere wens kan ingewilligd worden. Als men de randen in zilver in plaats van de standaardgoudkleur wil laten afwerken, dan kan dat.” Soms duurt het wel even eer iets kan worden ingebouwd. Luchtvaartregels zijn streng en certificering kost tijd. Zo is volwaardige, supersnelle wifi aan boord die niet stottert bij het Skypen en Netflixen pas een ontwikkeling die recent werd vervolmaakt dankzij de lancering van een nieuw satellietnetwerk.

In een van de hangars wijst Feith naar een Falcon X5 die net groot onderhoud achter de rug heeft. Onder de neus die een stukje naar voren is geschoven gaat allerlei gevoelige navigatie-elektronica schuil. Zestig onderhoudsmonteurs houden hier de vliegtuigen tiptop in orde. Aan de hand van het aantal vlieguren, de kalendertijd en het aantal landingen krijgen de privéjets onderhoud zodat ze altijd beschikbaar zijn. Dat levert veel gemak en flexibiliteit op. Maar wie permanent over een eigen vliegtuig wil beschikken, moet wel over een ruime portemonnee beschikken.

Nieuwe vliegtuigen in deze klasse kosten grofweg tussen de zes en zestig miljoen euro. Wie dat te prijzig vindt kan een tweedehands model kopen dat vaak nog in prima staat verkeert. In tegenstelling tot lijnvliegtuigen worden vliegtuigen in privébezit minder afgebeuld. Daarnaast zijn er steeds vaker privéjetbezitters die hun vliegtuig op de momenten dat ze er niet zelf mee vliegen voor de verhuur aanbieden. Gespecialiseerde verhuurbedrijven regelen de beschikbaarheid en zorgen er voor dat het vliegtuig altijd wanneer de eigenaar dat wil, vliegklaar is.

Thumbnail

Een andere trend is jetland is een vliegtuig  niet langer in eigen bezit hebben maar er gebruik van maken als deeldienst, een soort luxe Car2Go. Rapper Jay Z heeft voor de start-up JetSmarter bijvoorbeeld de handen ineen geslagen met een Saudische familie. Het idee is een soort Uber in de lucht te creëren, waarbij privaat vliegen beschikbaar gemaakt wordt voor een groter publiek. Reinier van Jet Support zegt dat hij dit soort initiatieven  al vaker heeft zien komen en gaan: “Feit blijft dat aan de kostenstructuur niet zo veel veranderd. Er komt flink wat bij kijken.”

Naast de aankoopprijs moet het vliegtuig onderhouden worden. Kosten hiervoor variëren afhankelijk van type en gebruik maar komen jaarlijks neer op zo’n een- tot tweehonderdduizend euro. Dan heb je dus een vliegtuig dat prachtig staat te blinken in de hangar. Maar waarmee nog geen vliegmijl gevlogen is.

Eigenaren van een privéjet kunnen er voor kiezen om hun vliegtuig buiten te stallen in weer en wind, of binnen in een hangar. Uiteraard is het laatste duurder, Schiphol rekent zoals bekend parkeerkosten, maar wel beter voor het behoud van de kist. Feith: “Het is net als met auto’s. Van een omaatje geweest en altijd binnen gestaan verkoopt uiteindelijk beter door dan een toestel dat buiten door corrosie is aangetast.” Jet Support heeft voor de binnenzetters een hangar in de aanbieding die toepasselijk het Aircrafthotel is gedoopt.

Dan moet er getankt worden, een piloot in dienst zijn (vaak afgezwaaide lijndienstpiloten), bij grotere vliegtuigen ook een stewardess meegaan, catering aan boord gebracht worden en stijg- en landingsrechten betaald worden aan de vliegvelden die worden aangedaan. Al met al lopen zelfs in het geval van een bescheiden privévliegtuig dat enkel door de eigenaar gebruikt wordt de kosten op tot minimaal een half miljoen per jaar.

De huurprijs verraadt dat ook: een uurtje vliegen kost per persoon tussen de tweeduizend en vierenhalfduizend euro. Volgens Feith is hier trouwens een

"Een last minute businessclass ticket is soms duurder"

interessante calculatie voor te maken. Voor sommige zakelijke reizigers die regelmatig met een klein gezelschap last minute businessclass vliegen, kan het voordeliger zijn dezelfde vlucht per privéjet af te leggen. “Dat scheelt niet zo heel veel. En je komt in ieder geval eerder en beter uitgerust aan.”

Voor die opeenstapeling van kostenposten krijgt de passagier echter wel wat terug, blijkt uit een bezoek aan de aanpalende General Aviation Terminal. Deze in 2011 opgeleverde terminal biedt onderdak aan  lounges die door KLM en Jet Support gerund worden. Er is ook een Royal Lounge, bestemd voor de Koninklijke Familie. De ruimtes zijn ingericht als discrete huiskamers, voorzien van zachte banken en luxe koffiemachines. Panoramische ramen bieden een weergaloos uitzicht over het platform waar de gemiddeld veertig dagelijkse binnenkomende vluchten heen taxiën.  Feith wijst op een klassiek gebouwtje dat tussen de glimmende kantoorpanden staat. “Schiphol is hier ooit begonnen. De oorspronkelijke verkeerstoren hebben ze laten staan.”

Wie als reiziger gebruikt maakt van deze wat afgelegen terminal op Schiphol-Oost ervaart een andere customer-journey dan de meesten van ons gewend zijn. Hoewel er wachtruimtes zijn ingericht, is wachten wel het laatste wat deze reizigers willen doen. De meesten worden bij aankomst linea-recta het platform opgereden naar hun wachtende jet. Wereldse zaken als paspoortcontrole, het uittrekken van schoenen en riem of het uit handbagage halen van alle elektronische apparaten blijven achterwege. Feith: “Paspoortcontrole blijft achterwege. Dat soort dingen wordt achter de schermen administratief afgehandeld. Bovendien kennen we onze klanten van gezicht.”

"Barometer van het wereldtoneel"

Feith, die zelf als monteur met talloze privéjets heeft gevlogen, ziet de bewegingen in de hangars en op de terminal op dit exclusieve uithoekje van Schiphol als een barometer van de gebeurtenissen op het wereldtoneel. Als ergens een financiële- of vluchtelingencrisis uitbreekt, is het plots spitsuur op de terminal met een komen en gaan van wereldleiders. “Vlak voor de economie weer aantrok, werd het hier ook drukker. Dan zie je toch dat de mensen die aan de touwtjes trekken snel bijeen komen om zaken te doen.”

Verder is de terminal natuurlijk het domein van de rich and famous, met ieder z’n eigenaardigheden. Russische oligarchen en hun entourage hechten bijvoorbeeld aan status, inclusief een colonne auto’s voor de paar honderd meter naar het vliegtuig met in ieder exemplaar een passagier. Maar Feith heeft ook wel meegemaakt dat hij nog snel iets aan boord kwam brengen bij acteur Hugh Grant die vervolgens onmiddellijk een praatje met hem aanknoop. Sommige klanten bestellen bij een vlucht voor twee personen, catering voor tien man. Anderen haten het als er eten wordt weggegooid. Er zijn klanten die per se willen roken in hun jet. En sommige vliegtuigeigenaren willen absoluut geen wifi aan boord. Feith: “Hun privéjet is de enige plek waar ze even tot rust kunnen komen.”