Z-magazine

Waarom je altijd de weg vindt op Schiphol

26 augustus 2016 17:15

Beeld ©

Het zal slechts weinigen bij terugkeer van vakantie op Schiphol zijn opgevallen: de bewegwijzering. En dat is ook precies de bedoeling vertelt Leendert Duivenvoorden van ontwerpbureau Mijksenaar, dat de borden voor het vliegveld ontwerpt.

Dat Schiphol regelmatig een prijs wint als beste luchthaven van de wereld heeft niet alleen met de architectuur, de glimmend gladde inrichting en de koffiecorners te maken. Ook de bewegwijzering draagt flink bij aan een prettige reiservaring.

De oorspronkelijke borden op het vliegveld werden door Benno Wissing van het beroemde Nederlandse bureau Total Design ontworpen en maakten school in de rest van de wereld. In 1990 nam Mijksenaar ​uit Amsterdam de klus over en zette hiermee wereldwijd de standaard. Sindsdien zorgen zij er voor dat reizigers zonder al te veel moeite hun weg naar de gate en weer terug vinden.

Thumbnail

De 8 elementen waaruit een bord hoofdzakelijk is opgebouwd:

1. Een pijl wordt geplaatst aan de kant waarnaar verwezen wordt, eventueel voorzien van een stijg- of daalpuntsymbool in geval van een trap op de route.

2. Pictogram. Zo duidelijk mogelijk en altijd gecombineerd met tekst. Nederlands/Engels aan de landzijde, Engels/Nederlands aan de luchtzijde na de douane. Alleen woorden die niet op het Nederlands lijken, worden vertaald.

3. Gate-nummers. Gespecificeerd en groot genoeg om gelezen te kunnen worden van een afstand van zo’n twintig meter door gebruikers met een milde bijziendheid. Het lettertype is ontworpen door de Zwitserse designer Adrian Frutiger.

4. Blauw verwijst naar alle commerciële ruimtes op de luchthaven zoals winkels en restaurants.

5. Antraciet is gereserveerd voor functionele ruimtes waaronder de toiletten. In de reis van entree naar gate is het de bedoeling dat gebruikers onbewust hun keuzes maken op basis van hun behoeften. De kleurcodering helpt hen bij het eenvoudig navigeren door de terminal. 

6. Groen staat voor de vluchtwegen en mag niet gebruikt worden voor welke andere bestemming dan ook.

7. Alle borden hangen precies op 2300 millimeter hoogte, behalve op grotere plekken als Schiphol Plaza waar de massa en ruimte vraagt om grotere borden die hoger hangen.

8. Iedere bord is opgebouwd uit exact hetzelfde grid voor optimale uniformiteit. Nieuwe pictogrammen worden nog steeds toegevoegd. 

Bij het ontwerp van de wegwijzers moet met tal van zaken rekening gehouden worden, zegt Leendert Duivenvoorden van Mijksenaar. "De keuze van de kleur geel komt bijvoorbeeld voort uit het hoge contrast tussen geel en de zwarte kleur van de letters. Dit bevordert de leesbaarheid. Daarnaast weten we dat reizigers die de kleur geel zien, en die op de borden volgen, bijna vanzelf bij hun gate uitkomen. Ze leggen snel de link tussen die kleur en hun vlucht."

De cijfers

Reizigers Schiphol per jaar: 
60 miljoen (schatting 2016)

Aantal bewegwijzeringselementen op Schiphol:
Naar schatting bevinden zich op Schiphol zo’n 10.000 door Mijksenaar ontworpen items (borden, digitale uitingen en gerelateerde instructies).

Mijksenaar wereldwijd: 
Wereldwijd wijst Mijksenaar dagelijks zo'n 80 miljoen mensen de weg.​

 

Bij het ontwerp en ophangen van de borden wordt ook rekening gehouden met de veiligheid. Zo moeten borden richting nooduitgangen precies op de goede zichtlijn hangen zodat ze ook in geval van brand en rook zichtbaar blijven. Volgens Duivenvoorden lopen ontwerpers van bewegwijzering in een ultiem internationale omgeving onvermijdelijk tegen lokale verschillen op. "In Japan is het pictogram voor restaurant een kommetje met twee stokjes. Damestoiletten in India worden soms aangegeven met het pictogram van een vrouw in een sari."

Hoewel vliegvelden vanwege het gebouw, de inrichting, het soort winkels, maar ook de mensen een eigen identiteit hebben, is een overeenkomstig wayfindingsysteem volgens Duivenvoorden juist prettig: "Reizigers vinden makkelijker hun weg als ze niet telkens het wiel opnieuw moeten uitvinden." Wie van Schiphol naar JFK in New York vliegt zal sowieso het gevoel hebben in een herkenbare omgeving te landen. Niet zo vreemd: de bewegwijzering in New York werd ook door Mijksenaar ontworpen.