Weekend magazine cover
  • In dit nummer Path 400 Created with Sketch.

  • Z Life - week 46 Path 400 Created with Sketch.

  • Menu Path 400 Created with Sketch.

Oval 3 + Path 400

Als een digitale detective op zoek naar de waarheid

Christiaan Triebert is lid van het internationale collectief Bellingcat, onder meer bekend van onderzoek naar het neerhalen van de MH17 en de reconstructie van de Turkse coup. Op 18 en 19 november spreekt Triebert op Bright Day. “Het monopolie op informatie is verschoven.”

Christiaan Triebert studeerde nog toen hij als beginnend freelance journalist conflictgebieden in Irak en Syrië bezocht. Niet verwonderlijk dat hij uiteindelijk aan de slag ging als onderzoeksjournalist voor Bellingcat, een groep journalistieke en wetenschappelijke onderzoekers die in los-vast verband opereert vanuit het Verenigd Koninkrijk. Bellingcat is opgericht door Eliot Higgins en maakt reconstructies aan de hand van openbare bronnen, zoals social media.

De resultaten zijn van zulk hoog niveau dat ook het JIT, dat onderzoek deed naar de MH17-ramp, gebruikmaakt van het digitale speurwerk van Bellingcat. Triebert won voor zijn minutieuze reconstructie naar het verloop van de Turkse coup de European Press Prize (grote foto).

De heilige journalistieke graal was altijd: je moet er bij zijn om de werkelijkheid te verslaan. Wat is er veranderd?

"Als je geen fysieke toegang hebt, móét je je verhaal wel op online informatie baseren"


“Ik denk dat voor oorlogsverslaggeving op de grond aan de frontlinie aanwezig zijn nog steeds heel erg belangrijk is. Maar wat je ziet is dat het voor journalisten in veel van dit soort gebieden onmogelijk gemaakt wordt om daar te werken. IS-gebied kwam je gewoon niet in of het was levensgevaarlijk. Als je geen fysieke toegang hebt, moet je je verhaal wel gaan baseren op online informatie.”

Hoe heb je jezelf leren werken met het analyseren van openbare bronnen?
“Als hobby, en ik kon het ook gebruiken voor mijn studies in Groningen en Londen. Ik begon met informatie van IS, zoals foto’s die strijders online plaatsten en financiële gegevens opzoeken. Die bevindingen deelde ik op Twitter. In 2015 startte ik een onderzoek naar een aanval van de Internationale Coalitie op IS-doelen. Twee jaar later werd een moskee geraakt. De VS ontkende betrokkenheid. Wij konden samen met Human Rights Watch en Forensic Architecture aantonen dat dit feitelijk onjuist was. Dat wekte de interesse van Bellingcat.”


 

Wat je op eigen initiatief ontplooide, sloot dus naadloos aan.
“Exact.”

Je bent ook naar Irak en Syrië geweest. Hoe kwam je daar terecht?
“Ik ging er heen als freelance journalist. Ik moet wel zeggen dat wat me achteraf enorm tegenviel was de vergoeding. Ik leverde alles aan, teksten en

"Als freelance journalist in oorlogsgebied speelde ik soms niet eens quitte"

foto’s. Daar speelde ik soms niet eens quitte mee.”

Vind je dat zorgwekkend?
“Ja, want het dwingt journalisten in oorlogsgebieden die nog wat willen verdienen, tot steeds meer risico’s.”

Je wordt nu overal uitgenodigd, als spreker.
“Ik spreek vaak voor een zaal vol hoofdredacteuren en uitgevers. Ik krijg soms meer betaald voor het spreken over een onderzoek, dan ik kreeg voor het doen van datzelfde onderzoek.”

Waarom word je uitgenodigd?
“Veel nieuwsorganisaties willen van Bellingcat leren hoe ze online onderzoeksjournalistiek kunnen verbeteren. Maar ik zeg er wel altijd bij dat je bij onderzoeksjournalistiek niet altijd van tevoren weet hoe lang het duurt en of er iets uitkomt. Een onzeker eindresultaat is voor veel mediabedrijven toch wel moeilijk.”

Heb je daar begrip voor?
“Aan de ene kant wel. Maar kijk wat er gebeurt bij een terroristische aanslag: dan staat de hele dag iemand live te vertellen dat er nog geen nieuws is. Bij een kabinetsformatie staan journalisten ook vaak lange tijd voor een dichte deur te wachten. Dat geld kun je ook investeren in diepgravend onderzoek. Het is niet altijd een kwestie van gebrek aan capaciteit, maar ook hoe je die inzet.”

Hoe ga je te werk? Wie stuurt bijvoorbeeld de WhatsAppgesprekken tussen Turkse coupplegers naar jou door?
“In dit geval was dat al online gezet, waarschijnlijk door een Turkse politieagent. Dat is dus gesloten informatie die naar buiten komt en op sociale media wordt geplaatst – voor iedereen toegankelijk. De vraag is dan: kan ik dat verifiëren en de authenticiteit bevestigen?”

"De coupplegers hadden geen rekening gehouden met de vrijdagavondspits"

Was dat ook je doel bij de reconstructie van de Turkse coup?
“Het enige wat ik deed was van op basis van tweets, Facebookberichten en YouTubevideo’s van minuut tot minuut kijken wat er was gebeurd. Dat werd steeds bijzonderder. Niet eerder konden we zo’n minutieuze inkijk krijgen in de ontwikkeling van een couppoging. Dat de poging uiteindelijk faalde, maakte het relaas alleen maar fascinerender.”

Ben je ergens achter gekomen wat nog niet bekend was, een scoop?
“Het gaat vooral om de details. Hoe kleine, menselijke keuzes grote gevolgen hebben. In de gesprekken gaat het bijvoorbeeld over het wel of niet neerschieten van mensen. "Doe maar niet", zegt er één. Op een gegeven moment komen de coupplegers en hun aanvoerlijnen ook vast te zitten in het verkeer. Ze hadden geen rekening gehouden met de vrijdagavondspits.”

Jij traint aanstaande journalisten in de omgang met nieuwe technieken. Wat is het eerste wat je ze leert?
“Ik begin met eenvoudige dingen, zoals reversed image search. Maar ik leer ook hoe je op basis van de schaduw op een foto een tijdsbepaling kunt maken. Of hoe je een exacte locatie kunt bepalen op basis van visuele clues in de foto, zoals de naam van een winkel, een gebouw of soms zelfs bomen.”

Is het werk van journalisten erg veranderd door digitale toepassingen?
“Dertig jaar geleden hadden journalisten geen gedetailleerde, hoogwaardige kaarten tot hun beschikking zoals Google Maps. Maar het gaat twee kanten op: het was ook nog nooit zo eenvoudig om nepnieuws de wereld in te sturen. Je kunt filmpjes maken van een pratende Trump of Poetin die niet van echt te onderscheiden zijn. Dat betekent dat goed onderzoek naar de echtheid van materiaal, belangrijker is dan ooit.”

Zijn er mensen door de publicaties van Bellingcat in de problemen gekomen?
“We houden daar wel rekening mee. Als iets publieke informatie is en al tal van keren gedeeld, dan is dat niet nodig. Anders zijn we daar wel voorzichtig mee. Bij dat WhatsAppgesprek tussen de coupplegers kwamen we er achter dat de informatie al bij de openbaar aanklager in Turkije lag. Dan heeft het weglakken van namen geen zin meer.”

"Het monopolie op informatie is verschoven"

Hoe waarborgt Bellingcat haar onafhankelijkheid?
“We hebben een voorkeur voor openbare informatie, omdat dit discussies een stuk makkelijker maakt. Men hoeft ons niet te geloven, maar wij baseren een eventuele claim op openbaar toegankelijke informatie. Het enige wat we doen is naar de informatie verwijzen. Die kan men zelf raadplegen en verifiëren.”

Gebruik je alleen openbare informatie, of ook anonieme bronnen?
“Wij centreren alle werkzaamheden rond openbaar bronnenonderzoek. Gebruik maken van anonieme bronnen was altijd problematisch, omdat het moeilijk was om te controleren of iemand wel de waarheid vertelde. Maar nu, in het informatietijdperk, is het veel makkelijker om te kijken of een anonieme melding van een gifgasaanval klopt. Het monopolie op informatie is verschoven.”

Zijn soldaten die allerlei digitale sporen achterlaten ongelooflijk dom of gewoon naïef?
“Ik heb beelden gezien van soldaten in Mosul, een grote Iraakse stad, die ook ‘gewoon’ martelingen en executies op Facebook plaatsen. Dat lijkt misschien dom, maar het heeft ook met perceptie te maken. Soms hebben die beelden wel consequenties, zoals in het geval van Werfalli, een Libische commandant. Hij zou buitenrechtelijke executies hebben gepleegd, of daartoe opdracht hebben gegeven, van vermeende IS-vechters in en rondom Benghazi. Hij is op basis van die beelden op social media aangeklaagd door het Internationaal Strafhof in Den Haag.”

Bellingcat richt zich op grote, vaak controversiële onderwerpen. Hoe voorkom je dat je de speelbal wordt van propaganda?
“Door ons puur op openbare bronnen te baseren, die door iedereen te verifiëren zijn. We zien wel dat als onze resultaten gunstig uitpakken voor een partij, ze graag uit een onderzoek citeren. Andersom is trouwens ook het geval. Daardoor proberen we ook op verscheidene gebieden en thema’s te focussen, zoals ook milieu in Afrika of de oorlog in Jemen. Daarnaast is het belangrijk dat, mocht je een fonds accepteren, je vrij blijft of in wat of waar je onderzoekt. Dat is nu het geval.”

"We zijn volledig vrij in de onderwerpkeuzes die we maken"

Is er centrale coördinatie vanuit Bellingcat waar je je mee bezig moet houden?
“Nee, we hebben onderling afgesproken dat we volledig vrij zijn in de onderwerpkeuzes die we maken. Ook omdat veel van ons vrijwilligers zijn. We werken natuurlijk wel heel vaak samen als team, en soms helpen we elkaar met onderzoeken.”

Waar ben je nu mee bezig? Tipje van de sluier?
“Ik ben nu bezig met een onderzoek naar online wapenhandel, samen met twee andere Bellingcat-leden. We publiceren daarover in Amerikaanse media. Ik ben ook heel erg enthousiast geraakt door een elfjarige jongen die ik leerde kennen na een optreden bij DWDD. Hij vroeg waarom we ons niet richtten op handel in wilde dieren. Ik heb hem geholpen met zijn werkstuk voor de basisschool. Nu zijn we aan het verkennen hoe we onze onderzoeksmethode ook op dit terrein kunnen inzetten.”

Op 18 en 19 november spreekt Triebert op Bright Day.

Wat is Bellingcat

Bellingcat is opgericht door de Britse journalist Eliot Higgins. Higgins begon als amateuronderzoeker naar de oorlog in Syrië in 2012. Op basis van talloze korte online video’s kon hij aantonen dat het Syrische regime gebruik maakte van clusterbommen en chemische wapens. Ook was Bellingcat één van de eersten die naar Russische separatisten wees, als daders voor het neerhalen van de MH17 boven Oekraïne. Bellingcat wordt gefinancierd door fondsen, onder meer van Google, die de democratie en vrijheid van pers stimuleert middels crowdfunding.

Foto's: Rink Hof

Kunst in een woestijn van licht en water

Smaak

De nieuw geopende dependance van het Louvre op een eiland vlak voor de kust van Abu Dhabi blinkt uit in superlatieven. Afgelopen week opende de Franse President Macron samen met Arabische leiders het architectonische hoogstandje van 1 miljard euro.

De reacties op het Louvre Abu Dhabi lopen uiteen van ‘hallucinerend’ tot ‘Las Vegas voor de kunst’, maar wie de eerste beelden heeft gezien kan niets anders concluderen dan dat de creatie van architect Jean Nouvel op z’n minst indrukwekkend is.

Nouvel baseerde zijn ontwerp op de medina, het traditionele Arabische hart van een nederzetting die steevast bestaat uit een plein, omringd met gebouwen. In het geval van het Louvre Abu Dhabi zijn dat 55 gebouwen die samen 26.000 vierkante meter expositiezalen, ontvangstruimtes, een muziekzaal en opslag vormen. Als blikvanger plantte Nouvel bovenop het geheel een dome-vormig dak dat opgebouwd is uit geometrische vormen met openingen waardoor het scherpe zonlicht in stralen binnenvalt.

Rond het complex liggen waterpartijen ter grootte van zwembaden gevuld met turquoise water. Aanleggen per jacht is mogelijk, al zal er ook een watertaxi gaan pendelen.

Aan de Arabische variant van het Louvre is tien jaar gebouwd. De bouw werd enige tijd stilgelegd door economische crisis en de Arabische lente. Maar van uitstel kwam in dit geval geen afstel. De samenwerking met het Franse museum gaat verder dan het delen van de naam. Het garandeert ook dat er geleend kan worden uit de collectie, met topstukken zoals die van Leonardo Da Vinci en nieuw werk van Ai Wei Wei.

Overigens hebben honderddertig kunstenaars samen met Human Rights Watch het museum in de ban gedaan. Ze protesteren daarmee tegen de belabberde werkomstandigheden van de bouwvakkers uit Bangladesh die onder slaafse omstandigheden zeven dagen per week moesten doorwerken om het museumcomplex af te krijgen.


Het dome-vormige dak met een diameter van maar liefst 180 meter.

Het Louvre is bepaald niet de enige cultuurtempel die Abu Dhabi gepland heeft. Er moet ook een Guggenheim komen, ontworpen door het bureau van Frank Gehry. Het Zayed National Museum is ontworpen door de Britse sterarchitect Norman Foster.

De plek waar het Louvre is gebouwd en de andere musea moeten komen, is het eiland Saadiyat voor de kust van Abu Dhabi. Met een investering van zevenentwintig miljard dollar, moet Saadiyat (dat ‘geluk’ betekent) uitgroeien tot de nieuwe toeristische en culturele trekpleister. Op YouTube barst het van de ronkende video’s die Saadiyat verbeelden als een heus Nirvana waar trouwens ook gegolfd en geshopt kan worden. Er wordt druk gebouwd aan vakantiehuizen voor de naar schatting 145.000 los-vaste bewoners die er straks onderdak moeten gaan vinden.

Saadiyat en het afgelopen week feestelijk geopende Louvre Abu Dhabi passen in de ambitie van de zeven landen die samen de Verenigde Arabische Emiraten vormen, om de toekomst na de olie veilig te stellen. De bronnen raken onvermijdelijk leeg, en anders zakt de vraag wel in door de energietransitie naar niet-fossiele energie. Economische diversifiëring is het enige wat er opzit, willen de oliesjeiks hun lifestyle voortzetten en de bevolking blij en tevreden houden. Het bouwen van oogverblindende cultuurpaleizen waar de hele wereld zich mag komen vergapen aan topkunst lijkt op dit moment de meest toekomstbestendige oplossing. 

Cultuuragenda

GLOW

Festival

Sinds de oprichting van een luciferfabriek in 1870, gevolgd door de komst van de gloeilampenfabriek van Philips, wordt Eindhoven ook wel de Lichtstad genoemd. Tijdens de twaalfde editie van lichtfestival GLOW doet de Brabantse stad die naam extra eer aan. Zo’n dertig lichtkunstwerken van kunstenaars uit binnen- en buitenland zijn via een looproute te bewonderen. Zo krijg je op het Stadhuisplein een dans van lichtbundels te zien, op de muziek uit Le Mépris van Godard. En in de Dommel ligt een kunstwerk dat werkt op zonne-energie en gemaakt is van oude printplaten en ander elektronisch afval. Een digitaal kampvuur, zoals de Vlaamse maker het omschrijft. Daarnaast krijgen jonge talenten de kans om innovatieve, vernieuwende projecten aan het publiek te presenteren. Ook is er een speciale lichtshow in het Philips Stadion.
11 t/m 18 november, centrum Eindhoven, toegang looproute gratis, kaarten lichtshow Philips Stadion €5

The Square

Film

Regisseur Ruben Östlund kennen we van het bekroonde Turist, waarin hij op humoristische wijze een ongemakkelijke sfeer tijdens een leuk bedoelde familievakantie wist te creeren. Dat spelen met omgangsvormen en grenzen van fatsoen doet hij nu weer in het komische drama The Square. Een museum van moderne kunst onthult een installatie in de vorm van een vierkant, waarbinnen andere sociale regels gelden. De gewaagde pr-campagne rondom dit kunstwerk loopt flink uit de hand en ondertussen raakt curator Christian ook de controle over zijn privéleven kwijt. Deze Zweedse satire, die de kunstwereld heerlijk op de hak neemt, won tijdens het filmfestival van Cannes de Gouden Palm.
The Square is vanaf donderdag 8 november te zien in Nederlandse bioscopen

CRIMP

Tentoonstelling

Steeds meer mensen, maar niet meer ruimte. Ook kunstenaars zijn zich bewust van het feit dat de wereld steeds voller is. Met dat in hun achterhoofd gingen tientallen binnen- en buitenlandse kunstenaars in opdracht van Stichting MIKC aan de slag en kwamen met werk dat bijzonder klein van postuur is. Het Coda museum in Apeldoorn presenteert deze 84 sculpturen, elk niet groter dan 14x14x14 centimeter. De boodschap: kunst hoeft niet kamervullend te zijn om indruk te maken.
12 november t/m 25 februari, Coda Museum Apeldoorn, toegang €10

Balletgala

Dans

Tijdens de twintigste editie van dit jaarlijkse gala van Stichting Dansersfonds ’79 komen alle grote Nederlandse dansgezelschappen weer samen. De avond wordt opgedragen aan meesterchoreograaf Hans van Manen, die dit jaar zijn 85e verjaardag viert. Zo zullen stersolisten van Het Nationale Ballet zijn iconische pas de deux Sarcasmen dansen. En Introdans brengt Black Cake weer op het podium, een choreografie die Van Manen in 1989 voor het dertigjarig jubileum van het Nederlands Dans Theater creëerde. De opbrengsten van dit benefietgala gaan naar het fonds dat de Nederlandse danskunst ondersteunt. Prinses Beatrix zal als eregast aanwezig zijn.
Maandag 13 november, DeLaMar Theater Amsterdam, Kaarten vanaf €35

 

Riva meets Tesla

Tech & Gadgets

Ondernemer Tom Vroemen wilde graag een boot maar niet van hout en liefst zonder vervuilende motor. Dus ontwierp hij de Ripple, een fluisterstille speedboat van metaal en met een bijzondere besturing.

“Die hele boot is uit nood geboren.”, zegt Tom Vroemen, compagnon van presentator Rens de Jong en bekend van de congresapp Buzzmaster en Crowdaboutnow. Vroemen is bedenker en ontwerper van de Ripple, een ruw gepolijste metalen boot voor acht personen met een elektrische motor. In het ontwerp zitten alle elementen die Vroemen in het huidige aanbod mistte."Een boot zonder compromissen." 

De Ripple breekt met tal van conventies uit de bestaande botenbouw legt Vroemen uit: “Dat een sloep via een opening in romp liters water meesleept, wordt opgelost door er tien pk extra tegenaan te zetten. Dat is natuurlijk niet efficiënt.” Daarom koos hij voor een elektrische aandrijving.



Via touchscreen kunnen al functies bediend worden

Het voordeel van een elektrische motor en batterijenpakket, weggewerkt onder de vloer, is dat de kast met het roer en de besturing totaal ontbreken. Daardoor is er meer ruimte op het dek en is de stoelenindeling vrij. “En je draagt als je met deze vaart ook niet bij aan de uitstoot van al die vieze, pruttelende boten.”, voegt hij toe.

Keihard
Bijzonder is de bediening. De schipper staat gewoonlijk met de rug naar de gasten. Om meer onderdeel te zijn van het gezelschap, heeft Vroemen een interface laten maken die met een hand te bedienen valt. Aan beide zijden van de boot bevindt zich in de rand een metalen ring die als roer dient. Via een touchscreen in het midden kunnen alle functies worden bediend.

De Ripple is niet alleen geschikt om langzaam over de plas te glijden. De boot kan ook dienen als speedboot, krachtig genoeg om een wakeboarder voort te trekken. Volgens Vroemen haalt hij een topsnelheid van vijftig kilometer per uur. Het voordeel dat elektrische auto’s hebben bij de acceleratie gaat ook voor de Ripple op. Vroemen: “Hij gaat echt keihard.”

Ambassadeurs
Hij geeft toe dat het voortrekken van een wakeboarder de accu’s wel snel leeg trekt. Maar: “Op en neer naar het meer haal je wel.” Watersporters moeten vaak spullen binnenboord halen. De elektrische motor kan wegzakken achter de romp voor directe toegang van het dek tot het water.

Tot slot is er het elegante, metalen ontwerp, dat een beetje is gebaseerd op de kekke bootjes die door de Canale Grande in Venetië schieten. De keus voor metaal in plaats van hout is ingegeven door Vroemen’s weerstand tegen het onderhoud van een houten boot. Ook getackeld.

Op dit moment is er slechts één Ripple, in bezit van de ontwerper zelf, maar wat hem betreft gaat daar verandering in komen. Eerst wordt een ambassadeursprogramma opgezet. Een stuk of vijf liefhebbers kunnen zich aanmelden als eerste eigenaren en supporters van het botenconcept. En daarna volgen er hopelijk meer. 

Van financieel expert naar zeiler

Heel veel geld verdienen, dat was lange tijd het doel van Rolf Schrama (42). Met een goede baan in de financiële sector was hij goed op weg, maar toch gooide hij het roer drastisch om. "Ik wilde me bewijzen vanwege mijn handicap. Maar ik had niet door dat ik de verkeerde kant opging."

31 jaar heeft Schrama ontkend dat hij een handicap heeft. Schrama heeft diastrophische dysplasie, een zeldzame vorm van dwerggroei. Hij is 1,25 meter en zijn handen zijn zwaar beperkt. Hij heeft altijd pijn in zijn knieën.
Zijn droom om aan Porsches te gaan sleutelen moest hij dan ook op jonge leeftijd laten varen. "Op school werd me door leraren verteld dat ik het beste iets met mijn hoofd kon gaan doen. Dat geloof je op die leeftijd ook."

"Op school werd me verteld dat ik het beste iets met mijn hoofd kon gaan doen"

Porsche
Schrama wilde zich bewijzen. Laten zien dat hij alles kan, dat hij een doorzetter is. Ook zijn doel werd groot: heel veel geld verdienen, en later in een Porsche rijden. Hij klom op van de mavo naar de universiteit, ging voor economie, en kwam uit bij een financieel dienstverlener die klanten begeleidt in alle financiële zaken.
"Ik kwam terecht in een cultuur van grootverdieners, de snelle financiële wereld. Ik hield mezelf voor dat dat voor mij ook echt een boeiende wereld was." Hij kocht een huis en een bootje en bleef maar harder werken, voor later.


Schrama tijdens de Paralympische Spelen

Ingestort
Op een dag vaarde Schrama met twee vriendinnen in zijn bootje. "Je bent zo zakelijk geworden Rolf", zei een van de twee vrouwen. "Je bent zo verbitterd, zo hard." Schrama schrok ervan. Niet omdat het niet klopte, maar juist omdat hij wist dat de kritiek waar was. "Ik speelde al die tijd toneelspel."
Binnen een paar dagen zegde hij zijn baan op. Hij kon niet meer verder. "Ik stortte in. Als je veel hebt geïnvesteerd om zover te komen, duurt het even voor je kan toegeven dat die investering weleens verkeerd kan zijn geweest."

1,25 meter
Voor het eerst zocht Schrama contact met mensen met dezelfde aandoening, op een conferentie in Amerika. Pas in Seattle leerde hij naar zijn handicap te kijken.

"Zodra ik in die zeilboot stapte, was ik in mijn element"

Door zijn aandoening had hij een groot incasseringsvermogen, en probeerde hij altijd zijn grenzen te verleggen. Vroeger werd hem verteld dat hij misschien wel niet zou kunnen lopen. Schrama oefende net zolang totdat het lukte. Hij was gewend aan verandering. Dat moet ook wel als je 1,25 meter bent. "Maar ik deed helemaal niets met die kwaliteiten in mijn werk."
De conferentie was het startpunt van acceptatie. Maar hij zag er ook dat een groot deel van de kleine mensen niet meer kon lopen. "Ik dacht: als ik wil blijven lopen, moet ik fit worden. Zo snel mogelijk. Daar hoort sporten bij."
In de keuze was hij beperkt: eigenlijk kon Schrama alleen zwemmen of zeilen. Zodra hij in de zeilboot stapte was hij direct in zijn element. Wekelijks ging hij water op. Hij genoot van het buiten zijn en het fysieke. En hij kon er ook zijn talenten in kwijt. De wind, het water en de golven waren onvoorspelbaar, maar een goede uitdaging voor Schrama.


Schrama sprak tijdens TedXHilversum

Paralympische Spelen
Al vrij snel kwam het idee om er 'de allerbeste in te worden'. Na een talentendag voor paralympische sporters werd Schrama onderdeel van het kernteam zeilers. "Ik wilde naar de Paralympische Spelen in Rio, en daar een medaille binnenhalen."
Een ambitieus doel, waar Schrama op dat moment nog maar drie jaar de tijd voor had. Hij trainde veel, deed wedstrijden tegen andere landen. Iedere keer ging het iets beter, sneller. Intussen bleken bedrijven geïnteresseerd in zijn levensverhaal, en werd hij regelmatig gevraagd voor lezingen.  
Op de spelen in september 2016 greep hij met zijn zeilpartner net naast een plak. Ze werden zevende. Schrama: "Daar heb ik moeite mee gehad, omdat ik het zo graag wilde. Maar later besefte ik me: het is voor het eerst dat ik heel erg genoten heb van de weg ernaar toe."

"Voor het eerst genoot ik van de weg ernaar toe"

Beperkingen tussen je oren
Schrama kreeg maar één kans; het zeilen is nu geen Paralympische sport meer. De sponsoring hield op, en de boot moest terug. Ook het inkomen dat Schrama kreeg van NOS*NSF viel weg. "Dat was ontzettend jammer, maar mijn wereld stortte niet in. Ik heb genoten."
Inmiddels geeft Schrama regelmatig lezingen bij bedrijven om te praten over hoe hij het roer heeft omgegooid. Hij praat over het verleggen van grenzen, het omgaan met veranderingen en hoe beperkingen tussen je oren zitten. Schrama: "Ik dacht altijd dat mijn lichamelijke tekortkomingen mijn grootste beperking vormden. Maar mijn grootste beperking zat tussen mijn oren."