Weekend magazine cover
  • In dit nummer Path 400 Created with Sketch.

  • Z Life - week 45 Path 400 Created with Sketch.

  • Menu Path 400 Created with Sketch.

Oval 3 + Path 400

De ruimte in met Laurens Groenendijk

Terwijl de hele wereld praat over 'the internet of things' (IoT) en je struikelt over het begrip connected, valt 90 procent van de aarde buiten het bereik van welk netwerk dan ook. Just Eat-oprichter Laurens Groenendijk gaat er wat aan doen met een eigen satellietnetwerk.

Wie het kantoor van Magnitude Space aan een Amsterdamse gracht binnenstapt krijgt niet direct de indruk dat hier aan het hightech bedrijf van de toekomst wordt gebouwd. Maar schijn bedriegt.

Laurens Groenendijk, oprichter van Just-Eat.com, Treatwell en participant in nog een trits bedrijven (van een hopveredelaar tot een online handel in oude sieraden) wijst -nadat hij heeft verklapt dat zijn developer voor de Russische geheime dienst heeft gewerkt- naar een schaalmodel van een satelliet die op de vergadertafel staat. In de eerste helft van volgend jaar zullen de eerste twee satellieten worden gelanceerd. Het is het begin van wat een wereldomspannende constellatie van ongeveer 48 nano-satellieten moet gaan worden.

Groenendijk is met twee compagnons oprichter van Magnitude Space, een satellietnetwerk waarmee straks IoT-devices overal ter aarde ieder kwartier kunnen worden uitgelezen. “Tien procent van de wereld is nog maar online. Wij gaan ervoor zorgen dat de resterende 90 procent ook connected raakt.”, belooft hij.


Laurens met schaalmodel van een nano-satelliet

Je bent serieondernemer. Hoe past Magnitude Space, qua rode draad, in je voorgaande bedrijven?
“Ik ben in 2001 met Just-Eat begonnen. Daarna zijn mijn vrouw: er is nog geen Just-Eat voor kappers. Dus ben ik Treatwell begonnen en heb dat mooi verkocht aan een Japanse partij. Toen volgden wat andere start-ups en toen wilde ik wel eens wat doen buiten mijn comfortzone. Iets maken voor de marktplaats kende ik wel. Voor het geld hoef ik het niet meer te doen.”

Wilde je de wereld mooier maken?
“Dat klinkt heel idealistisch maar eigenlijk niet, nee.”

Je komt er wel bij in de buurt, als je connectiviteit biedt aan afgelegen plekken.
“Greenpeace heeft nu een weerstation op de Noordpool. We kunnen ze zo nog tien weerstations geven. Dat is eigenlijk bizar.”

"Ik zat na te denken: wat is the next big thing?"

Maar je wilde uit je comfortzone ontsnappen.
“Ik ben iedere maand naar Iran gegaan. Kijken of ik grote start-ups kon gaan helpen. Maar op een gegeven moment voelde ik me daar niet meer prettig. Ik had het gevoel dat er de hele tijd iemand zat mee te kijken, als ik ging eten.”

Hoe ben je op het idee van Magnitude Space gekomen?
“Ik zat met een vriendje na te denken: wat is the next big thing na internet? Dat is ruimtevaart, besloten we. Toen is (mede-compagnon red.) Coen gaan onderzoeken wat er allemaal is. We hadden bijna een bedrijf in modems voor geo-satelieten gekocht maar dat viel om. Maar we hadden al wel wat geld in een potje gedaan. Toen kregen we een tip om eens naar IoT-connectivity te kijken en zijn we het uit gaan rollen.”


 

Was je niet geïntimideerd door het idee van ruimtevaart?
“In eerste instantie dacht ik: Oh wow. Moeilijk. Niet doen.”

Want je weet er niks van?
“Ik weet helemaal niks van techniek. Ik heb tien internetbedrijven maar kan geen regel code schrijven.”

"Ik weet helemaal niks van techniek"

Kun je je dan beter verplaatsen in de gebruiker?
“Ik kan goed praten met developers. Uiteindelijk moet het heel simpel. Wat we hier maken is een website waar je kan zeggen: ik wil connectivity. Het gaat mij om het eindproduct. Dat is ook gemakkelijker want dan hoef ik niet de last te dragen van de complexiteit die daarachter zit. Ik moet wel bekennen dat ik geschrokken ben van de bureaucratie.”

Het lijkt het begin van een flauwe mop. Maar als je een satelliet omhoog wilt schieten, boek je dan een ritje bij een Chinees, een Rus of een Indiër?
“Eigenlijk is het zo simpel. Je belt een lanceerder, in ons geval een Indiër. En afhankelijk van de hoogte die je wilt bereiken, kijk je of er ergens plaats is.”

Wat kost dat?
“Eén exemplaar de lucht inschieten kost ongeveer een half miljoen euro. Wij deden dat laatst met een Indiase raket, met aan boord een grote satelliet van 450 kilo. Zo’n hele lancering kost 45 miljoen euro. We liften mee de ruimte in. Voor ons fijn en voor hun een beetje kostenbesparing.”


Hoe gaat dat in z’n werk?
“Zodra de raket op de juiste hoogte zit, gaat er een deurtje open en wordt de satelliet met een veer naar buiten geschoten. Dan gaan de zonnepanelen open, richt de antenne zich op aarde. En dan is het afwachten. Hopen dat je signaal krijgt.”

En hoe ging dat de eerste keer?
“Als je het allemaal platslaat lijkt het heel simpel. Maar het was toch best spannend. Werd het: Amsterdam we’ve got a connection, of hoorde je helemaal niks?"

Wat voor service ga je aanbieden, als er straks een wereldomspannend netwerk is?
“Wij kunnen straks waar ook ter wereld apparaatjes uitlezen. In 2020 is nog steeds 90 procent van de wereld niet verbonden. Daar staan geen

"In 2020 is 90% van de wereld nog steeds niet verbonden"

palen. Niks. Je hebt plekken, bijvoorbeeld palmolieplantages, waar een autootje een keer in de maand langs rijdt om data te verzamelen. Stickje d’r in, leeghalen, op naar de volgende. Dat soort omslachtigheid wordt overbodig.”

Zijn er al klanten?
“We praten nu met een land in Azië. Die hebben een miljoen vissersboten die ze gaan uitrusten met een trackingdevice. Zij willen weten waar die houten, unpowered, bootjes zijn. Het mag niet te veel geld kosten. Wij kunnen ervoor zorgen dat die overheid straks weet waar die bootjes zijn. Zo kunnen zij voldoen aan Europese regels en hun vis ook aan Europa verkopen.”

Er draaien toch al allemaal satellieten rond? Wat voegt een extra netwerk toe?
“Met grote satellieten die op 35.000 kilometer hoogte zitten, kan het ook. Maar dan kost een ontvanger en connectivity tien tot 20 keer meer. Dat komt niet uit met, bijvoorbeeld, een koe. Die veeboer wil ook helemaal niet weten waar die koe real-time is. Hij wil alleen af en toe de GPS-coördinaten hebben. Die informatie wordt verzameld en dan via een heel zuinig zendertje om het kwartier naar boven geschoten.”


Welke mogelijkheden zie je?
“Met de lancering van een affordable network, openen we een hele nieuwe markt. Een boer in Argentinië heeft 45 miljoen koeien. Als hij dankzij ons weet waar zijn koeien grazen en zo in plaats van regular beef, prime beef kan gaan verkopen, scheelt dat hem twee miljard euro.”

Is dit een markt die nog niet bestond?
“Ja, het bestaat natuurlijk wel. Maar dan heb je grote batterijen nodig met een zware modem met hoge implementatiekosten. Je wilt op een bootje van duizend euro geen apparatuur hebben staan die een veelvoud kost.”

Groenendijk pakt er een alpha-chip bij. De voorloper van het simkaartje dat straks in tal van low power zenders moet gaan werken.

"Wij zijn de enige met een eigen spectrum"

“Dit sturen we op met een zender. En dan werkt het. Wij gaan zelf niet de hardware eromheen bouwen. Dat doen de klanten. Zo hebben we een klant die op ruim een miljoen scholen klimaatstations op scholen gaat neerzetten. Dan kunnen die kinderen leren met het klimaat om te gaan. De stations aggregeren data die hij weer verkoopt. Dus wij zijn niet van de toepassingen, maar van de faciliteiten. Wij zijn de KPN.”

Bovenop jullie platform kan je doen wat je wil?
“In Europa zijn er ook nog een heleboel black spots. Als een trein stilstaat midden in een Duits weiland, dan weet men vaak niet waar die precies staat. Je kunt het zo gek niet bedenken. Een half miljoen treinwagons in Europa wordt hiermee uitgerust.”

Is er steun van de Nederlandse overheid?
“We hebben support van de ESA en van de Nederlandse overheid. Zij hebben ervoor gezorgd dat we een eigen spectrum hebben. Dat wordt gereguleerd via de ITU, Verenigde Naties. Het Agentschap Telecom staat heel goed bekend. Zij hebben ons geholpen. Wij zijn de enige in de wereld die een eigen spectrum hebben.”



De alpha-chip die als basis dient

Betekent het dat je een monopolie kan bouwen?
“Binnen onze bandbreedte wel. En er zijn eigenlijk geen spectra meer over. Die worden op nationaal niveau toegewezen. Ons spectrum en de software zijn onze belangrijkste assets.”

Hoe belangrijk is die overheidssteun?
“We krijgen subsidie van Nederland, via de ESA. De Nederlandse Space Office zorgt ervoor dat we uiteindelijke toestemming krijgen voor lanceringen. Daarvoor moeten we wel een mission control bouwen, om onze satellieten constant in de gaten te houden.”

Word je aan de lopende band benaderd door geïnteresseerde partijen?
“Alle grote Amerikaanse investeerders zijn inmiddels langs geweest. We hebben een samenwerking met Iridium, de derde satellietoperator van de wereld. Caterpillar en Toyota zijn langs geweest. Allemaal megagrote bedrijven.”

"Ik ben rücksichtslos, de beuk erin"

Hoe bevalt de wereld van de B2B?
“Het gaat langzamer. En het is politieker. En ik ben helemaal niet politiek. Dan moet ik iets spelen waar ik eigenlijk helemaal niet zo van hou. Ik ben rücksichtslos, de beuk erin. Als je te veel naar de markt gaat luisteren, dan wordt het niks. Dat heb ik geleerd van Arthur Kosten van Booking.com.”

De modem gaan jullie open source aanbieden. Waarom?
“We hebben nu een pilot in Abu Dhabi. Daar hebben ze oude olievelden met pijpleidingen waarvan ze de druk willen weten. Het bedrijf dat dit verzorgt heeft alle specificaties gekregen om zelf de rondom de modem hardware te ontwikkelen. Zodra ze online willen gaan, krijgen ze van ons een identifier, een code waar wij een bedrag voor rekenen. Je moet je niet met al die hardware gaan bemoeien.”

Je zit wel in jongensboekterritorium hè?
“Af en toe zeggen de gasten uit m’n hockeyteam 'jij met je satellieten'. Maar ik dacht: als we dit doen, dan wil ik dat dit de meest sexy start-up van Europa wordt.”

Over Laurens Groenendijk

Laurens Groenendijk is heeft samen met zijn compagnon Martijn Rozendaal HapGids (2001) in 2006 laten fuseren met Just-Eat.com, waarna in 2014 het gehele bedrijf naar de beurs is gebracht in Engeland. Momenteel heeft het bedrijf een beurswaarde van 4,77 miljard pond. Later verkocht hij Treatwell.com, een marktplaats voor kappers en schoonheidsspecialisten dat achttien maanden na de start voor 34 miljoen euro aan een Japanse partij werd overgedaan.

Foto's: Nine IJff 

Appetijtelijk Aarhus

De tweede stad van Denemarken heeft lang in de schaduw van grote broer Kopenhagen gestaan, maar daar is nu een einde aan gekomen. Als culturele hoofdstad van Europa heeft Aarhus het afgelopen jaar vol trots laten zien wat het in huis heeft: Grandioze architectuur, een schilderachtige kust, een berg aan musea en maar liefst vier restaurants met een Michelinster.

Wie de misdaadserie Dicte kijkt is al bekend met het centrum van Aarhus, maar er zelf rondlopen is nog veel leuker. Pittoreske oude huisjes in de Latijnse wijk, de vele terrassen langs de promenade van Åboulevarden of de zaterdagmarkt in de hippe wijk Frederiksbjerg. De compacte stad laat zich vooral per fiets goed ontdekken. Al peddelend val je zo van de ene verrassing in de andere.


ARoS Museum

Musea
Niet te missen is het ARoS Museum, dat je al vanaf ver kunt herkennen aan het regenboogpanorama op het dak. Hier heb je uitzicht over de gehele stad en vanwege de felle kleuren kun je er fantastische foto’s maken. De indrukwekkende collectie moderne kunst bestaat onder meer uit het werk Boy van Ron Mueck, een bijna 5 meter hoge sculptuur van een hurkende jongen, en de installatie Low Key van Dolk, die bezoekers aanmoedigde krassen te maken op een spiksplinternieuwe Lamborghini. Ook het Moesgaard Museum is een must. Al wandelend door dit toffe gebouw (zie kopje architectuur) sta je oog in oog met levensechte figuren uit de prehistorie, vertellen de Vikingen je hun verhaal en zie je de Man van Grauballe, het best bewaarde veenlijk ter wereld.


Mig og Ølsnedkeren

Nachtleven
Van de ruim 336.000 inwoners van Aarhus is één zesde student. Dat geeft de stad een energieke uitstraling en zorgt ervoor dat er ook ’s avonds veel te beleven valt. De uitgaansstraat Åboulevarden ligt in het hart van de stad en langs de rivier. Hier aan het water barst het van de cafés en clubs, maar voor iedereen boven de dertig zijn er leukere barretjes om aan een Deens brouwsel te nippen. De Mikkeler Bar is zo’n plek. Een ontspannen sfeer, geen dreunende beats én verdomd goed bier. Uitstekend craftbeer tappen ze ook in Mig og Ølsnedkeren. Een knus café met een fijne keuze uit twintig wisselende  bieren. Wie een muzikaal uitje zoekt, doet er goed aan het programma van Godsbanen te bekijken. Dit voormalige rangeerterrein is nu een broedplaats voor creatieve jongeren, die in zeecontainers hun ateliers hebben gebouwd. Het hoofdgebouw is overdag de plek voor workshops en tweedehands markten, maar in de avonduren kun je er concerten bijwonen. Variërend van jazz tot opkomende indiebandjes.


De Deense Oostzee

Deense dip
Doe als de Denen en dompel je onder in de Oostzee. Op slechts tien minuten fietsen van het centrum laat je de stad achter je en strekt de natuur zich uit. Het water is allesbehalve warm, maar de locals geven geen krimp wanneer ze erin springen. Wie durft, doet hen na, maar een wandeling langs de fraaie kust is net zo goed de moeite waard. Zwem je liever in verwarmd water, dan is Badeanstalten Spanien een aanrader, voornamelijk vanwege de architectuur. Dit voormalige badhuis deed in 1931 zijn deuren open en doet nu nog altijd dienst als openbaar zwembad. Op de derde verdieping van dit toffe gebouw vind je een spa & wellness.


Aarhus Street Food

Van streetfood tot Michelinster
Aarhus is een walhalla voor fijnproevers. Wie lang wil tafelen in een restaurant met Michelinster kan naar Domestic, Gastromé, Substans of Frederikshøj. Zin om in een klassieke omgeving het typisch Deense smørrebrød te proberen? Ga dan naar Kähler Spisesalon. Wie meer voelt voor een snelle hap stapt binnen bij Aarhus Street Food, waar je de lange eettafels deelt met zowel coole hipsters als kwebbelende bejaarden. Het maakt niet uit waar je zin in hebt, er is eten uit alle windstreken: Mexicaans, Thais, Jamaicaans, maar ook traditionele Deense kost. En ook niet onbelangrijk; de sfeer is zeer gemoedelijk. Hier troffen wij op een maandagmiddag een groepje mannen met kinderwagens, die al lachend en bier drinkend hun kroost de fles gaven. Zo doen ze dat, die moderne Vikingen.


Moesgaard Museum

Architectuur
In de voorstad Højbjerg werd in 2014 het nieuwe Moesgaard Museum geopend. Het gebouw ligt op een groene helling en is zo ontworpen dat het uit de grond lijkt te groeien. Wie oog in oog komt te staan met de fascinerende vormgeving begrijpt meteen waarom architectenbureau Henning Larsen hier al meerdere internationale prijzen voor heeft gekregen. Ook in het centrum staan kunstwerkjes. Aarhus Ø is het nieuw ontwikkelde havengebied van de stad. Hier vind je onder meer Isbjerget, een appartementencomplex in de vorm van een ijsberg. Iets verderop ligt Dokk 1, het in 2015 geopende cultuur- en mediacentrum van de stad. In het strakke gebouw bevindt zich de grootste openbare bibliotheek van Scandinavië. Ander leuk weetje: telkens wanneer er in Aarhus een kind geboren wordt, wordt dat vanuit Dokk1 door middel van een luide gong aan de rest van de stad bekend gemaakt.

Meer informatie: www.visitdenmark.nl/aarhus

Door Kita van Slooten

Van accountdirector naar zwemcoach

Vijftien jaar werkte Marjon Huibers in de reclame- en communicatiewereld. De uren buiten haar werk lag ze in het water om zwemles te geven, als hobby. Nu heeft ze een eigen zwemschool en is het meer dan een fulltime baan. Het ondernemen houdt nooit op, maar geeft ook heel veel terug. "Ik heb nog nooit moeite gehad mezelf te motiveren."

Ze spraken er al jaren over, Marjon Huibers en haar man. Ooit zouden ze verhuizen naar een warm land, gaan wonen aan het strand. Zij zou een eigen zwemschool beginnen en hij zou een fietswinkel openen.
"Ik gaf altijd al zwemles naast mijn werk, als hobby", vertelt Huibers. Dat fulltime te kunnen doen was de droom. Tot haar man op een dag vroeg: 'Waarom probeer je het niet gewoon hier in Amsterdam? Een jaar lang, kijken hoe het gaat.'

"Waarom probeer je het niet gewoon?"

Zwemtraining voor volwassenen
In 2012 opende Huibers haar eigen zwemschool, Swimfantastic. "We geven training aan volwassenen", vertelt ze. "We leren ze efficiënter zwemmen." Onder haar leerlingen zijn veel atleten, bijvoorbeeld triatleten, maar ook volwassenen die gewoon beter willen leren zwemmen.
In de zomer geeft ze lessen openwaterzwemmen. Ook in het buitenland. "Bijvoorbeeld in Griekenland", zegt Huibers. "Er is mooi weer, lekker eten en mensen leren er beter zwemmen." Een betere combinatie is er niet.
Dat ene testjaar werden er meer: inmiddels gaat Huibers haar zesde jaar als coach in. In het derde jaar kwam er een tweede coach bij Swimfantastic, en inmiddels zijn ze met zijn vieren. Het is elke keer spannend als er een coach bijkomt, zegt Huibers. Want is er wel genoeg werk? Maar elke keer opnieuw raken de lessen vol.



Marjon in actie (foto: Rob Huibers)

Accountdirector
Huibers had het best naar haar zin in haar oude baan. Als accountdirector bij een reclamebureau was ze de schakel tussen de creatieve kant, de reclamemakers, en de klanten.
Maar toen haar man ineens opperde om het heel anders te gaan doen, begon het toch te kriebelen. "Ik heb altijd bij kleinere reclamebureau's gewerkt, met veel plezier. Maar de laatste jaren zat ik bij een groter reclamebureau en de sfeer was daar toch anders. Afstandelijker." 

Het juiste moment
Het idee om het roer om te gooien kwam dus op het juiste moment. Spijt heeft Huibers niet gehad. "In de reclame ben je steeds bezig mensen te laten doen waar ze misschien niet zo veel zin in hebben. De mensen die naar mijn trainingen komen, vinden het spannend en soms moeilijk, maar zijn wel altijd heel gemotiveerd. Dat is zo fijn."

"Mensen zijn altijd gemotiveerd"

Wat ze ervoor terugkrijgt is met niets te vergelijken. Huibers vertelt over de trainingen in Griekenland. Het letterlijke einddoel na een trainingsweek daar is de overkant van de baai, op twaalf kilometer zwemmen. "Ik weet hoe de mensen die meegaan begonnen zijn. In twee, drie jaar werken ze uiteindelijk naar zo'n afstand toe en dan zijn ze zo blij. Dat geeft mij zo'n kick."
Ook in Nederland heeft ze inmiddels, vertelt ze, een 'community' opgebouwd. Elk jaar wordt in Amsterdam het 'Rondje Pampus' georganiseerd, een wedstrijd op open water voor het goede doel. "Tweederde van de mensen die daar dan in het water liggen heb ik gecoacht of zijn gecoacht bij ons. Dat doet me echt wat."



Trainingsweek in Griekenland (foto: Swimfantastic)

'Je mag nooit inslapen'
Het is niet makkelijk, helemaal opnieuw beginnen, want je moet bepaalde dingen opgeven, zegt ze. "Voorbereiding is heel belangrijk. Mij heeft bijvoorbeeld het maken van een budget veel rust gegeven. Gewoon, dat je eens gaat zitten en bedenkt: 'wat heb ik nou nodig om van te leven?' Je maakt natuurlijk wel een switch in salaris."

"Het voelt lang niet altijd als werk"

En de druk is van een eigen bedrijf is hoog. "Je mag nooit inslapen, want dan heeft de concurrent iets bedacht wat jij eigenlijk had willen bedenken. Je staat aan het hoofd van alles." Dan, haar eigen woorden weer relativerend: "Maar het voelt ook lang niet altijd als werk."

Vijfjarenplan
Ooit begon Huibers aan haar ommezwaai met een vijfjarenplan. Die vijf jaar zijn nu voorbij, de doelen zijn ruimschoots gehaald. Swimfantastic heeft kunnen uitbreiden en Huibers reist zelf door Europa om andere mensen op te leiden tot zwemcoach. Tijd voor een nieuw vijfjarenplan dus.
Emigreren staat in ieder geval niet meer bovenaan de lijst. "Dat kan altijd nog", zegt Huibers. En die fietswinkel van haar man? Ze begint te lachen. "Ja, daar moet ik hem inderdaad eens naar vragen."

Na gefilterd of geperst, wacht een kostbaar leven van design

Smaak

Een beetje milieubewuste designer verwerkt tegenwoordig afval in zijn ontwerpen en het laatste paradepaardje op het gebied van upcycling is koffiedik. Want na gefilterd of geperst wacht nog een kostbaar leven van design.

We consumeren dagelijks 3,5 biljoen kopjes koffie. Het is dan ook niet verrassend dat onze obsessie met koffie zijn weerslag heeft in de wereld van design.

In 2012 raakte de jonge Spaanse ontwerper Raúl Lauri gefascineerd door koffieresidu toen hij onderzocht hoe we optimaal gebruik kunnen maken van ons dagelijkse afval. Koffie is volgens Lauri een 'experience drager'. Tijdens een bakje koffie bespreken we onze levens, doen we bekentenissen en vertellen we duizenden verhalen. Waarom zouden we afstand doen van zoiets waardevols, vroeg de ontwerper zich af.

Het vormde de aanzet tot twee jaar experimenteren met koffiedik als grondmateriaal voor gebruiksvoorwerpen. Hieruit ontstond een nieuw gepatenteerd materiaal genaamd Decafé waarmee Lauri een serie lampen en kommen creëerde. Decafe heeft een chique warme uitstraling zonder zijn afkomst te verloochenen. De lampen ruiken nog steeds naar en ogen nog steeds als koffie.


De Koji S van Lauri

Lauri gelooft dat zijn Decafé project de totaalervaring van koffie drinken verbetert door de zintuigen reuk, zicht en tast te prikkelen. De koffielamp Koji werd bekroond met de eerste prijs tijdens de Salon Satellite Awards in Milaan.

Ook industrieel vormgever Julian Lechner uit Berlijn brak zijn hoofd over de tonnen koffieresidu die we dagelijks weggooien. Tijdens zijn studie in Bolzano, Italië, begon hij te experimenteren met het hergebruik van verschillende soorten koffiedik. Na vijf jaar kwam hij tot de perfecte formule.

Met het koffiedik dat overblijft uit zes geconsumeerde kopjes espresso, gemengd met natuurlijke lijm en houtvezels, kan hij precies één kop en schotel maken. De koffieprut haalt Lechner op bij lokale koffiebarretjes in Berlijn. In 2015 introduceerde hij zijn kop- en schotel serie Kaffeeform op het Amsterdam Koffie Festival. Met succes. Elk exemplaar ziet er anders uit, is anders ‘getekend’ en het lijkt alsof ze gemaakt zijn van donker hout. Ook niet onbelangrijk: het servies is geschikt voor de afwasmachine.  

Inmiddels kun je er zelfs op koffiedik zitten. De Britse recyclingspecialist Adam Fairweather van het bedrijf Re-worked maakt meubels van koffiegruis. Een van zijn belangrijkste klanten is Google. De stoelen en koffietafels bestaan voor 60 procent uit koffie-afval.

En als we ons laten verlichten en ondersteunen door koffieresidu, waarom dan geen koffie zetten met gebruikt koffiedik? Dan is de upcyclecirkel rond.

De zijpanelen van het professionele espressoapparaat Sanremo Verde bestaat uit een mengsel van koffiedik en recyclebaar kunststof. Voor de luttele prijs van €7.770,- bent u eigenaar van deze ecoparel. 

Cultuuragenda

Tim Walker: The Garden of Earthly Delights

Tentoonstelling

De Britse modefotograaf Tim Walker liet zich inspireren door de 15e-eeuwse meester Jheronimus Bosch toen hij van The Nicola Erni Collection de vrije hand kreeg bij het maken van een serie. Het Noordbrabants Museum heeft nu de primeur te pakken en vertoont als eerste museum ter wereld deze fotoreeks die met zijn blote lijven en mysterieuze sfeer inderdaad de associatie met De Tuin der Lusten oproept.
4 november 2017 t/m 25 februari 2018, Noordbrabants Museum Den Bosch, toegang €12

Het Grote Koffiediner

Lezing

We kunnen in de ochtend niet zonder, drinken 's middags nog een bakkie en na het avondeten gaat een stevige espresso er ook wel in. Maar waarom geen koffie tijdens het diner? Pakhuis De Zwijger organiseert een bijzondere avond, waarbij diverse koffie-experts je tijdens een vier-gangen-diner laten proeven welke koffieboon goed bij welke maaltje gaat. Ook de stand van zaken in de wereldwijde koffiehandel komt aan bod. Hoe kan de koffiesector duurzamer? Hoe voorkomen we uitbuiting van de boeren? Je hoort het allemaal terwijl je tijdens het diner een bijzonder bakje drinkt.
Vrijdag 10 november, Pakhuis de Zwijger Amsterdam, kaarten €36

Jamiroquai

Muziek

Jamiroquai was zeven jaar van de radar verdwenen, maar nu is de band terug. Frontman Jay Kay heeft zijn indianentooi vervangen door een meer futuristische variant en het met synthesizers doorspekte nieuwe album Automaton zou niet misstaan als sciencefiction soundtrack. Maar hun gevoel voor funk zijn de Britse heren zeker niet verloren. Als we recensies van eerdere concerten uit deze tour mogen geloven, belooft het een spectaculaire show te worden, waarbij ook grote hits als Cosmic Girl en Virtual Insanity weer met veel schwung gebracht worden.
Woensdag 8 november, Ziggo Dome, kaarten zijn nog te verkrijgen via Ticketswap

The Nation

Theater

Bij bingewatchen denken we aan onderuitgezakt op de bank Netflixseries verslinden, maar het kan ook tijdens een spannend avondje uit in het theater. Dat bewijst de vijf uur durende marathonvoorstelling The Nation. De theaterthriller begint met de vermissing van een elfjarig kind uit de Haagse Schilderwijk. De daaropvolgende zoektocht wordt gepresenteerd in zes afleveringen, waarbij alle lagen van de maatschappij aan bod komen. En of het nu gaat om een journalist, een jihadist of een politicus, ze handelen elk uit eigenbelang.
Van 2 nov t/m 21 januari in theaters door heel Nederland, kaarten vanaf €14

IDFA

Film

Het duurt nog eventjes voor het International Documentary Film Festival Amsterdam van start gaat, maar het kan zeker geen kwaad om je nu al in het programma te verdiepen. Op maandag 6 november om klokslag 19:00 uur begint namelijk de voorverkoop en de ervaren IDFA-ganger weet; je moet er op tijd bij zijn.
15 t/m 26 november 2017, op verschillende locaties in Amsterdam

Deze lamp bedien je met handgebaren

Tech & Gadgets by Bright

Deze lamp van Nederlandse ontwerpers bedien je zonder knopjes en schakelaars maar mét handgebaren.

De eerste levende lamp op aarde, zeggen makers Matthijs Jansen en Jorg de Bont. En dat beamen wij, want Luminous Entity type I reageert op mensen zoals een huisdier dat doet. 
Je moest er even geduld voor hebben tijdens de Dutch Design Week vorige week. De stand van Jansen & De Bont was steeds druk bezet met mensen die wilden proberen of de lamp ook naar hun handen luistert. Op Bright Day, 18 en 19 november in Utrecht, kun je het opnieuw proberen.

Aaien
Wie alvast wil oefenen zodat hij de bediening in de vingers heeft: met één hand beweeg je het licht van de ene kant van het eiken armatuur naar de andere. De breedte van de bundel bepaal je door twee handen te spreiden. Op en neer verschuift de balans tussen uplight en leeslicht. Gaandeweg leert de lamp jouw voorkeuren kennen. Bijna als een huisdier kun je hem aaien waarna hij de gewenste reactie geeft. De uiterlijke verschijningsvorm van de lamp is een combinatie van vormgeving en functionaliteit, van verfijnd vakmanschap en innovatie.

Zonder knopjes
Alle elektronica ontwikkelen Jansen & De Bont in hun eigen studio in Eindhoven. Daar werken ze al sinds hun afstuderen als industrieel ontwerper aan de Technische Universiteit aan de hardware en software achter deze bediening. Jaren werk maken het mogelijk de lamp te bedienen zonder knopjes, schakelaars en schuifjes. Hoe het precies werkt kunnen de industrieel ontwerpers je tijdens Bright Day in de Jaarbeurs in Utrecht haarfijn uitleggen. 



Door Ingeborg van Lieshout voor Bright.nl