Weekend magazine cover
  • In dit nummer Path 400 Created with Sketch.

  • Rabobank Special Path 400 Created with Sketch.

  • Menu Path 400 Created with Sketch.

Oval 3 + Path 400

Nederlands Stars and stripes-pak doet het goed in VS

Het begon met een oranje pak voor het EK-voetbal. Vijf jaar later heeft OppoSuits met hun bijzondere pakken ook andere landen veroverd, zoals Amerika. “Het Stars and Stripes-pak is een bestseller”, zegt medeoprichter Guus Bakker.

De tweeduizend oranje pakken van OppoSuits waren in 2012 uitverkocht, voordat het Nederlands elftal de eerste EK-wedstrijd had gespeeld. “Dat was maar goed ook, want ze verloren drie wedstrijden op rij en waren uitgeschakeld.” Ook het kerstpak later dat jaar blijkt een ‘gigantische hit’.

Na het succes in Nederland besluiten de drie mannen achter OppoSuits in Engeland op een beurs met carnavalsartikelen te gaan staan. “Tien hallen met miljoenen producten en wij waren het gesprek van de beurs. Een retailer wilde zaken met ons

"We waren het gesprek van de beurs"

doen. Aan de eind van de dag hebben we in een pizzeria onze groothandelsprijzen berekend, want die hadden we nog niet”, zegt Bakker.

Amerika
Datzelfde trucje blijkt ook te werken in Amerika. Ze komen op een beurs in Houston in contact met een grote Halloweenketen van 1100 winkels die de pakken wil verkopen. “Als je in Amerika bij de een binnen bent, heb je grote kans bij de ander. Onze pakken kwamen ook bij modeketens als Macy’s en J.C. Penney terecht."

"In eerste instantie als stijlvol alternatief voor de foute kersttrui. In Amerika is het gewoonte om in december een dag in een foute kersttrui naar je werk te gaan. Nu kunnen ze een stijlvol alternatief kiezen, maar wel met een foute print.”

Inmiddels liggen ook pakken in effen kleuren bij de modeketens. De pakken verkrijgbaar in alle kleuren van de regenboog blijken in trek tijdens prom, het eindejaarsgala van middelbare scholieren. “Vroeger huurden de jongens een smoking à 200 dollar. Nu kopen ze voor 100 dollar een pak dat matched bij de kleur van de jurk van het meisje”, aldus Bakker.

Pamperen
Het lijkt alsof alles wat de mannen van OppoSuits aanraken moeiteloos verandert in goud, maar zakendoen in een ander land blijft soms ingewikkeld. “Een Nederlander is soms te recht voor zijn raap. Wij willen binnen drie minuten zakendoen. Zo werkt dat niet in Amerika. Je moet ze een beetje pamperen.”

"Als je eenmaal binnen bent, ben je ook echt binnen"

“Ook zijn we in Nederland gewend een mail te sturen en meteen antwoord te krijgen. In Amerika is de cultuur een stuk hiërarchischer. Het kost meer tijd. Maar als je contact hebt met iemand die beslissingsbevoegd is, gaat alles een stuk sneller en zijn de aantallen flink hoger. Als je eenmaal binnen bent, ben je ook echt binnen.”

Capaciteit
Het is wel zaak je productiecapaciteit op orde te hebben, waarschuwt Bakker. “Een keten in Nederland bestaat misschien uit twintig winkels, terwijl een keten in Amerika tweeduizend verkooppunten kan hebben. Dat betekent dat je order honderd keer zo groot kan zijn, dat moet je aankunnen.”

Bakker adviseert ondernemers die in Amerika aan de slag willen eerst een advocaat in de arm nemen. “In Amerika heerst een claimcultuur. Als je niet aan wetgeving voldoet en je krijgt een claim aan je broek, is het meteen game over. Dus zorg ervoor dat je producten en verpakkingen aan de eisen voldoen.”

"Zorg ervoor dat je product aan alle eisen voldoet"

Verrassingen
“Als ik het opnieuw zou kunnen doen, zou ik eerst het wettelijk kader uitzoeken en het product daarop aanpassen. Nu was het product er al,” zegt Bakker.

Dat kan tot onaangename verrassingen leiden. “De Amerikaanse Halloweenketen bleek ook vestigingen in Canada te hebben. In Canada moet de tekst op het label niet alleen in het Engels, maar ook in het Frans staan. Daar kwamen we achter vlak voordat de hele order vanuit China verscheept werd. Dat leverde flink wat stress op, maar al doende leert men.”

Lokale bankrekening
Dat OppoSuits in Nederland al klant was van de Rabobank leverde voordelen op. “Wij konden vanuit Nederland makkelijk lokale rekeningen openen bij Rabobank North America. Die lokale bankrekeningen heb je nodig voor retailers. Bovendien levert de bank documenten aan de retailers die aantonen dat we een betrouwbare partij zijn.”

Van Trump heeft Bakker nog geen hinder ondervonden. “Hij heeft gezegd de invoerheffingen op producten uit China te willen verhogen. Daar zullen we last van krijgen, maar eerst maar zien of het waarheid wordt.”



Lees hier meer inspirende ervaringen van Nederlandse ondernemers die actief in de VS zijn.

Rabobank en Alibaba helpen Nederlandse ondernemers in China

De Rabobank heeft samen met Alibaba een “E-trade mission” naar het hoofdkantoor van Alibaba in het Chinese Hangzhou georganiseerd. “Beide partijen bieden Nederlandse bedrijven handvatten voor het zakendoen in China”, zegt Coert Beerman, directeur Wholesale Banking bij de Rabobank.

“Alibaba heeft uitstekende begeleiding en tools die bedrijven helpen hun goederen in China te verkopen", aldus Beerman. "De Rabobank kan klanten bijstaan met alle vragen over internationaal zakendoen, dus niet alleen voor financiële vraagstukken. Zo kunnen Nederlandse ondernemingen in alle sectoren en bedrijfsgroottes terecht bij onze International Desk in Shanghai.”

E-trade mission naar China
Ruim negentig Nederlandse en Belgische bedrijven reisden af naar China, waaronder G-Star RAW. “Op dit moment hebben we 130 kledingwinkels in veel Chinese steden die in korte tijd zeer succesvol zijn”, zegt Jeffrey Duyvesteijn, omnichannel marketingdirecteur van G-Star. “Naast de fysieke aanwezigheid in de vorm van winkels, vinden we het zeer belangrijk online

"De Chinese e-commerce markt is de grootste ter wereld"

aanwezig te zijn. De Chinese e-commerce markt is de grootste ter wereld, waarbij 89 procent van de internetgebruikers (ongeveer 594 miljoen consumenten) de shopping sites bezoekt via een mobiel apparaat.”

“De ontwikkelingen in retail spelen zich, als gevolg van veranderend consumentengedrag, af op internet. Als je eigentijds wilt zijn moet je daar als ondernemer bij zijn”, zegt Beerman. 

G-Star RAW is sinds een paar jaar actief op Alibaba Group’s business-to-consumer marktplaats Tmall. “De consument volgt in China een totaal ander pad dan in Europa. Om een voorbeeld te geven: dunbevolkte dorpen en landelijke gebieden in China beschikken vaak niet over fysieke winkels. Dat is een belangrijke reden voor het succes van online shopping in China. Een samenwerking met Alibaba is daarom cruciaal om de Chinese consument te bereiken”, aldus Duyvesteijn.

"Nederlandse producten staan voor kwaliteit"
“Wij zien dat ondernemers, die het goed doen, een uniek en bijzonder aanbod hebben. Een concurrerende prijs speelt ook een rol. Nederlandse merken winnen aan populariteit in China en het is duidelijk dat de producten uit ons land ook steeds

"Nederlandse merken winnen aan populariteit in China"

populairder worden”, zegt Roland Palmer, managing director van Alibaba Benelux. “De Nederlandse producten staan voor eersteklas kwaliteit, veiligheid en waarde. Dit is kenmerkend voor de Chinese consument bij het maken van hun beslissing.”

Bouw goede relaties op
Zowel Beerman als Duyvesteijn adviseert ondernemers om goede relaties op te bouwen met Chinese zakenpartners. “Zorg voor een goed netwerk en verdiep jezelf in de cultuur. Onderhandelingen kunnen lang duren in China. Je moet flexibel zijn en kunnen inspelen op snelle of last minute veranderingen", aldus Beerman.

 “In China speelt beleefdheid een belangrijke rol in zakelijk succes", zegt Duyvesteijn. " Een voorbeeld is de ceremonie met de visitekaartjes die plaatsvindt aan het begin van een vergadering. Hier wordt uitgebreid kennis gemaakt met alle aanwezigen en

"Hier wordt uitgebreid kennis gemaakt voor de vergadering begint"

deelt iedereen visitekaartjes uit aan elkaar.” 

Groei van 2300 miljard dollar in vijf jaar
Westerse bedrijven zijn zich nog niet altijd bewust van de mogelijkheden in China. Volgens de voorspellingen groeit de Chinese consumptie tussen 2015 en 2020 met 2300 miljard dollar, ondanks het feit dat de jaarlijkse groei van het BBP daalt naar 5,5 procent. Een toenemend aantal internationale bedrijven en merken, zoals G-Star Raw, ziet deze kans en sluit zich aan bij online platforms om zo de Chinese consument te bereiken. Het betreden van deze enorme markt die constant in beweging is vraagt om toewijding, maar met de nodige volharding levert het merken enorm veel op.

"In Chili betekent 'misschien’ waarschijnlijk 'nee' "

Ondernemen gaat in elk land net even anders, zo ook in Latijns-Amerika. Maar er zijn er ook overeenkomsten tussen de onderlinge landen.

“Zakendoen in Chili verschilt van de manier waarop in Argentinië en Brazilië zaken worden gedaan. Het is wel vergelijkbaar met de aanpak in Peru.” Dat zegt Brenda de Swart, manager international desk Chili bij de Rabobank. Vanuit de Chileense hoofdstad Santiago ondersteunt ze Nederlandse ondernemers bij het zakendoen in Chili, Argentinië en Peru.

“Contact gaat voor contract. Stel vragen en leer de taal en lokale gebruiken kennen. In Chili is het onbeleefd ‘nee’ te zeggen.

"Contact gaat voor contract in Chili"

Houd er rekening mee dat ‘misschien’ waarschijnlijk ‘nee’ betekent. Probeer door te vragen om erachter te komen wat uw gesprekspartner precies bedoelt.”

Netwerken
“Netwerken is in Chili belangrijker en effectiever dan in Nederland”, aldus De Swart. “Het netwerk wordt ingezet om nieuwe zakenrelaties op te bouwen en referenties te krijgen over of eventuele zakenrelaties al dan niet betrouwbaar zijn.”

Ook in Mexico is het belangrijk tijd te investeren in je zakenpartners. “Succes in Mexico is afhankelijk van het opbouwen en onderhouden van goede relaties.” Zo vertelt Martha Jimenez, Executive Director International Desk bij Rabobank.  “Mexicanen maken eerst vrienden en doen daarna zaken. Woon sportevenementen bij of combineer zakelijke afspraken met een ontbijt of lunch.”

"Het geven van dure geschenken is geen onderdeel van de zakelijke etiquette"

Dure geschenken aanbieden is een nog go. “Het geven van geschenken is geen onderdeel van de zakelijke etiquette. Kleine geschenken worden wel gewaardeerd.”

Accountant
Zowel Jimenez als De Swart adviseert een goede accountant en advocaat in te huren, met name vanwege lokale belastingregels en wetgeving. “Juridische documentatie moet in het Spaans opgesteld zijn. Ook weten zij de juiste ingang bij lokale instanties”, tipt De Swart.

Jimenez raadt ondernemers ook aan advies te vragen aan ProMexico, een overheidsinstantie die kan helpen een aantal risico’s van het zakendoen in Mexico te minimaliseren.

Spaanstalig
De Swart adviseert een Spaanstalige medewerker uit Nederland in Chili te stationeren. “Met goede ondersteuning en de juiste papieren is het opzetten van een lokale onderneming in Chili niet moeilijk. Het is wel lastig voor een net opgericht bedrijf een bankrekening te openen. De international desk van de Rabobank kan hierbij ondersteunen.”

Niet elke ondernemer zal slagen in Zuid-Amerika, waarschuwt De Swart. “Chilenen zijn vrij conservatief. Net als in omringende Zuid-Amerikaanse landen wordt vaak gekozen voor de goedkopere kortetermijnoplossing. Dit betekent dat het niet makkelijk is duurdere, innovatieve Nederlandse producten op de markt te brengen.”

'Alsof je de televisieserie Derrick binnenloopt'

“Als je bij een overheidsinstantie komt, zoals de douane of de belastingdienst, is het net alsof je de televisieserie Derrick van twintig jaar geleden binnenloopt. Duitsland loopt gigantisch achter, vooral op digitaal gebied."

 

Dat zegt Ingo van Dijk, die Japanse motoren en luxe auto’s importeert en verkoopt. Zowel zijn opa als zijn vader zaten in motoren. Nadat het familiebedrijf eind jaren negentig verkocht was aan een landelijke keten, begon het toch te kriebelen. Twee maanden later startte hij VDM, in Duitsland. 

“Duitsland was in het begin onze grootste afzetmarkt. Duitsers doen liever zaken met een Duitse onderneming dan bijvoorbeeld een Nederlandse. Zeker in die tijd was dat het geval. Inmiddels is het betalingsverkeer makkelijker geworden, maar geld

"Duitsers deden liever zaken met een Duitse onderneming"

overmaken naar het buitenland was toen een stuk ingewikkelder.”

Duitsland
Duitsland heeft ruim 80 miljoen inwoners. Dat betekent ook een mooie afzetmarkt voor ondernemers. “Zeker in het grensgebied kan het interessant zijn de grens over te wippen. Er is een goede infrastructuur en qua ruimte zijn er meer mogelijkheden. Nederland is toch al vrij bebouwd”, aldus Van Dijk.

Ook liggen de Duitse grondprijzen in het grensgebied een stuk lager dan in Nederland. “Maar in het noorden of het zuiden zijn de prijzen juist hoger dan in Nederland.”

Mentaliteit
“Er zitten wel haken en ogen aan zakendoen in Duitsland’, zegt Van Dijk. “Je moet de taal machtig zijn. In Nederland spreekt iedereen Engels, maar dat is in Duitsland heel anders.”

Ook de mentaliteit verschilt. "Waar Nederlanders een creatieve oplossing bedenken, zijn ze in Duitsland heel strikt. Ze lijken soms net robots. Het voordeel is dat je beter op Duitsers kunt vertrouwen. Je wordt minder snel pootje gelicht."  

"Je kunt op Duitsers vertrouwen"

Duitsers zijn heel formeel. "Ook binnen je eigen bedrijf spreken werknemers hun leidinggevenden aan met heer en mevrouw, zelfs als je al vijftien jaar met elkaar werkt.”

Europa
Dankzij de Europese Unie is de regelgeving vrijwel gelijk als in Nederland. Van Dijk: “Vroeger probeerden ze vast te houden aan hun eigen regels, maar je ziet dat ze meer gaan luisteren naar Brussel.”

Ondanks kritiek uit Europa gaat Duitsland toch tol invoeren. “Ik zal er wel last van hebben, maar ik vind het niet zo vreemd. Als je ziet wat hier zomers allemaal rijdt. Er zijn zoveel niet-Duitsers die van de wegen gebruik maken. Ik begrijp het wel.”

Lees meer over zakendoen in Duitsland en doe de cultuurscan op Rabo Wereldwijd.

'Realiseer je dat die Duitsers gewoon verrückt zijn van die Hollanders'

Ontspannen, relaxt, locker, het zijn zomaar wat termen waarmee Nederlanders volgens Sander Elema, deskmanager van Rabobank Duitsland, door de Duitsers worden omschreven. Die Nederlandse mentaliteit wordt volgens hem ontzettend gewaardeerd.

Pünktlich, gründlich en ordentlich
Daar ligt misschien ook nog wel een verbeterpuntje voor ons. Wat volgens Elama omschrijven wij de Duitsers juist als een beetje te stijf. 'Het is allemaal pünktlich, gründlich, ordentlich.'

Die mentaliteiten moeten we volgens hem juist verbinden. Elema: 'Het combineren van het goede van Duitsland en het goede van Nederland is een ultieme combinatie om succesvol te zijn.'

Een Duitser wil dat je op tijd komt

Waar moet je dan op letten als je met een Duitser zaken wil doen? Zorg er in ieder geval dat je op tijd komt, vertelt Elema. Verder zijn er natuurlijk de basiszaken, zoals beleefdheid, correctheid, en een zakelijk instelling. Ook waarderen de Duitsers het volgens Elema ontzettend als ze worden aangesproken in hun eigen taal.

Wees Duits aan de voorkant

Onze buren geven ook een sterke voorkeur aan zakendoen met een Duitse onderneming. Een Nederlands bedrijf doet er volgens Elema dus slim aan om aan de achterkant Nederlands te zijn, maar aan de voorkant Duits. Daarbij is een regelen van een GmbH ​(een Duitse vennootschap), een belangrijke stap. Een website die in goed Duits is vertaald, is ook een must. 

Ondernemerskansen in China en India

Trump zegt Amerika op de eerste plek te zetten en heeft plannen om Amerika minder open te stellen voor wereldhandel. Daardoor bestaat de kans dat een ander land de wereldwijde voortrekkersrol overneemt. De beste kandidaten zijn China en India.

Dat menen Hugo Erken en Björn Giesbergen, beide econoom bij de Rabobank. Zij deden een onderzoek naar het protectionistische beleid van Trump en de kansen voor Azië.

China en India dragen gezamenlijk ongeveer de helft bij aan de groei van de wereldeconomie. "Onze verwachting is dat dit aandeel de komende twee jaar nog iets verder toeneemt", zegt Giesbergen. Wel staan beide landen voor de uitdaging om de zogenoemde ‘middeninkomensval’ te ontlopen.

"China en India dragen samen de helft bij aan de groei van de wereldeconomie"

Economische groei
Als de lonen stijgen, verliest het land zijn concurrentiepositie. Daardoor kan de economische groei terugvallen. Om deze val te voorkomen, moeten landen veranderen van een laaggeschoolde productie-economie in een hoogwaardige kenniseconomie.

Mochten China en India hierin slagen, kunnen ze aanzienlijke welvaartswinst boeken, oplopend tot bijna 10.000 miljard dollar. Zo blijkt uit de berekeningen van de Rabo-economen.

Ondernemerskansen
"Op dit moment zijn China en India als handelspartners nog niet heel belangrijk voor Nederland. Maar als beide landen weten te transformeren en op te klimmen, ontstaan er nieuwe afzetmarkten waar Nederlandse ondernemers op in kunnen spelen", aldus Erken.

"China en India bieden een enorme afzetmarkt"

"China en India bieden met een totale bevolkingsomvang van 2,7 miljard mensen een enorme afzetmarkt. Een hogere welvaart zorgt er op dit moment in China al voor dat de voorkeur van consumenten verandert richting luxegoederen. Zo zien we op het gebied van voeding een verschuiving in voorkeur van ingeblikt en bevroren producten naar verse producten, zoals vers vlees, groente en zuivel."

Zijderoute
Giesbergen: “Wat helpt is dat de Chinese overheid miljarden investeert in de nieuwe zijderoute, een treinroute van Europa naar China. De treinroute is goedkoper dan het vliegtuig en veel sneller dan vervoer over het water.”

“In India moeten nog wel grote stappen worden gezet, maar ook daar zal de middenklasse fors gaan toenemen”, zegt Erken.

Beide landen hebben de afgelopen jaren verschillende maatregelen genomen die het zakendoen eenvoudiger maken, zoals verbetering van licenties en registraties en vermindering van kapitaalvereisten.

Personeel
Ondernemen in China en India gaat echter nog steeds gepaard met uitdagingen. Voor hun onderzoek spraken Erken en Giesbergen met Eelco Hoekstra, ceo van Koninklijke Vopak. “Hij vertelde dat het vinden van geschikt personeel lastig is. Net als het invoeren van hoogwaardige standaarden op het gebied van veiligheid en integriteit.”

“Hoekstra adviseert aan te sluiten bij lokale omstandigheden, manier van zakendoen en de cultuur. Ondernemers die zich in deze landen willen vestigen, zouden hierover kunnen praten met Nederlandse bedrijven die daar al actief zijn.”

Lees hier meer en volg het webinar over economische ontwikkeling en zakendoen in China.

‘Afrikaanse werknemer lui? Integendeel’

“Het cliché dat Afrikaanse werknemers na betaling drie weken niet komen opdagen, klopt niet. Ze werken hard en je kunt op ze bouwen. Ze zijn blij dat ze werk hebben”, zegt Brian Wegdam, oprichter van Wegdam Food.

Wegdam Food handelt wereldwijd in levensmiddelen, zoals bevroren vlees en vis en droogvoedsel als tomatenpasta. De meeste containers zijn bestemd voor Ghana en omringende landen. “Wacht, ik ga even voor de kaart staan”, antwoordt Wegdam op de vraag in welke andere Afrikaanse landen ze actief zijn. “We zitten in Togo, Benin, Kameroen, Gabon, Guinee, Liberia, Senegal en Zuid-Afrika.”

"Ik zag dat er kansen lagen in Afrika, er is weinig concurrentie"

“Ik was al vijftien jaar actief in deze sector, maar ik ben in 2009 voor mezelf begonnen. Ik zag dat er kansen lagen in Afrika, omdat er weinig wordt geproduceerd. In China is het veiliger zakendoen, maar heb je ook meer concurrentie. Ik ben niet bang wat risico te nemen en zo te groeien.”

Vertrouwen
In Ghana kwam Wegdam de juiste partners tegen.  “We hadden snel een klik en vertrouwen in elkaar. Het volume is zodanig gegroeid dat lokale transportbedrijven het niet aankonden. Daarom hebben we in Ghana de hele distributie opgezet. Er rijden daar zo’n vijftig vrachtwagens van ons en daar komen maandelijks nog vrachtwagens bij.”

Ook heeft Wegdam in Ghana meerdere vrieshuizen gebouwd. De meest recente was een “miljoenenproject” gefinancierd door de Rabobank in samenwerking met de Nederlandse overheid. Op het dak van het vrieshuis liggen zonnepanelen. “Zo houdt de Afrikaanse zon onze producten ingevroren.”

Uitdaging
Wegdam Food draait inmiddels een omzet van 100 miljoen euro. Ondanks de snelle groei blijft zakendoen in Afrika soms een uitdaging. “In eerste instantie weet je niet waar je moet beginnen. Ze reden met dieseltrucks de vrieshuizen binnen, waardoor de diesellucht bleef hangen. We hebben heel snel elektrische

"Ze reden met dieseltrucks de vrieshuizen binnen"

heftrucks ingevoerd.”

Ook moest Wegdam de Ghanezen over voedselveiligheid leren om de kwaliteit te waarborgen. “Die kennis was niet aanwezig. Zij kopen vlees en vis op straat, waar het 30 graden is.”

Grond
Het kopen van grond bleek een ingewikkeld proces, vooral als die in bezit is van ‘chiefs’. “Als je grond wilt kopen van een chief, moet je van iedereen in de familie toestemming krijgen. Net als je denkt van iedereen goedkeuring te hebben, blijkt er nog een familielid te zijn waar je het bestaan niet van af wist.”

Dat soort misverstanden ontstaan ook door cultuurverschillen. “Ghanezen zijn diplomatieker dan Nederlanders. Ze willen niemand beledigen en draaien er soms omheen. Zo zeggen zij niet dat een leverancier slechte kwaliteit heeft geleverd, maar adviseren die leverancier niet meer in te zetten. Het duurt lang voordat je

"In Nederland zijn we soms te direct"

weet waarom ze die leverancier niet meer willen.”

“In Nederland zijn we heel direct, soms iets te. Je moet niet laten merken dat je boos bent, daar kunnen ze niet tegen. Ik ben een keer over de telefoon boos geworden. Later bleek dat diegene na het telefoongesprek in bed is gekropen.”

'Afrika is een continent voor professionals'

Ondernemen in Afrika is niet zomaar voor iedereen weggelegd. Wie toch de sprong wil wagen, moet zich volgens Peter Niekus - International Deskmanager Afrika bij Rabobank- goed voorbereiden en een lange adem hebben. En ja, diepe zakken heb je ook nodig.

Niekus: "Afrika bestaat natuurlijk uit 55 landen met aparte culturen. Geen land is hetzelfde, ook al kan je taalgebieden met elkaar vergelijken."

Iedere Nederlander moet zich volgens hem daarom voorbereiden op de cultuurschok. Het land waar je in wil investeren op voorhand een paar keer bezoeken, kan je ook aardig op weg helpen.

Focus op je bedrijf

Het continent is volgens Niekus moeilijk genoeg, dus hij raadt ondernemers zich aan om de focus te leggen op het bedrijf. De ondernemers die zich concentreren op hun sterke punten, hebben volgens hem de meeste kans van slagen. 

Daarom raadt hij ook aan om je bedrijf in Afrika hetzelfde te runnen als de onderneming in Nederland. "Maar", voegt hij daar aan toe, "Wel gestoeld op de lokale culturen."

'Brexit zorgt voor grotere vraag naar lokale producten'

Brexit is in gang gezet. Dat levert Nederlandse ondernemers in het Verenigd Koninkrijk nadelen, maar ook enkele voordelen op. "Brexit zorgt voor een grotere vraag naar lokale producten, dus ook naar onze groenten."

Dat zegt Gert van Straalen, verantwoordelijk voor de tomatentak binnen het Britse groentebedrijf Thanet Earth. Thanet Earth bestaat uit vier verschillende bedrijven die in Verenigd Koninkrijk gezamenlijk tomaten, paprika’s en komkommers verbouwen en verkopen aan winkeliers. Drie van deze bedrijven komen oorspronkelijk uit Nederland.

"We zien sinds juni vorig jaar de vaderlandse liefde meer expliciet naar voren komt dan voorheen. Brexit heeft de Engelse consumenten een boost gegeven: ‘Wij zijn beter dan de Europeanen, dus onze producten zijn beter dan Europese producten’."

"Brexit heeft de Engelse consumenten een boost gegeven"

Nadelen
Naast de grotere vraag naar tomaten, ziet Van Straalen ook nadelen. "Onze investeringen, soms tientallen miljoenen tegelijk, zijn grotendeels in euro’s. Het is te verwachten dat het pond minder waard wordt. Dat betekent dat onze investeringskosten omhooggaan. Ook de rente voor financiering van een nieuw project is hoger door Brexit-angst."

Tevens wordt het importeren van groente duurder. "Daarnaast wordt het misschien moeilijker om arbeidsmigranten aan het werk te stellen. Net als in Nederland zijn het vooral Oost-Europeanen die dit werk willen doen. Wij proberen mensen aan ons te binden door goede werkomstandigheden te bieden, maar Oost-Europeanen voelen zich minder welkom. Meteen na 23 juni werden zij op straat aangesproken. Er zijn al een aantal mensen terug naar hun vaderland gegaan."

Gewoon gaan
Toch vindt Van Straalen dat ondernemers niet bang moeten zijn om de stap naar het Verenigd Koninkrijk te zetten. "Gewoon gaan, het komt wel goed. Als je een

"Gewoon gaan, het komt wel goed"

goed businessplan hebt en je makkelijk kunt aanpassen, is er geen probleem. Het speelveld verandert voor iedereen, maar er blijft vraag naar etenswaren en andere producten. Engeland blijft een grote economie."

"Je kan in het Verenigd Koninkrijk hartstikke goed zakendoen als Nederlander. We vullen elkaar goed aan. Nederlanders zijn pragmatisch en Britten zijn goed in dingen bedenken."

Direct
Toch kunnen er ook problemen ontstaan door de cultuurverschillen. “Nederlanders zijn direct. Dat ervaart een Engelsman als onbeleefd", aldus Van Straalen.

"Nederlanders zijn direct, dat vindt een Engelsman onbeleefd"

"Tegelijkertijd vinden wij hun manier van doen onhandig en inefficiënt. Geen van beiden heeft gelijk. Je probeert je aan te passen aan de Engelse cultuur en tegelijkertijd de Nederlandse efficiency te behouden.”

"Zowel in Nederland als in Engeland hebben we nu nog te maken met dezelfde Europese regels, maar het moet hier letterlijk volgens het boekje. Wij wilden de kas in Engeland laten bouwen door Nederlandse specialisten. Zij mochten daarvoor niet hun eigen stellage gebruiken, omdat de Britten een bepaald keurmerkje niet konden vinden. We moesten een andere stellage uit Engeland halen."

Van Straalen: "De eerste jaren loop je daar steeds tegenaan, maar we hebben geleerd zo goed mogelijk aan de Engelse voorwaarden te voldoen. Anders is het een constant gevecht tegen een macht die groter is dan jij."

Ook actief in het Verenigd Koninkrijk? Begin op tijd met je voorbereiding op Brexit. Bekijk het stappenplan van de Rabobank en download de checklist.

Bouw een relatie op met je Chinese medewerkers

Zakendoen in China vraagt veel tijd. Tijd die je moet investeren in je werknemers en leveranciers. "Maar dat betaalt zich dubbel en dwars terug.”

Dat zegt Frank van de Ven, oprichter van Future Cleaning Technologies.

Van de Ven verkoopt in vijfenzestig landen schoonmaakmachines, die in China worden gemaakt. “Grondstoffen zijn genoteerd in dollars. Doordat de Chinese Yuan gekoppeld is aan de Amerikaanse Dollar, krijg je meer beheersbare koersen. Daarnaast zitten in China veel toeleveranciers, zodat je sneller je onderdelen in huis hebt.”

Regelgeving
Uiteraard zijn er grote verschillen tussen China en Nederland. “De regelgeving in China is minder geharmoniseerd. Vandaag heb je een vergunning, maar morgen kan dat met één druk op de knop zijn veranderd.”

"Vandaag heb je een vergunning, morgen kan dat met één druk op de knop anders zijn"

“In Nederland worden veranderingen aangekondigd in de Staatscourant of in het nieuws. In China is die informatie niet beschikbaar of je hebt er geen toegang toe. Je moet een goed netwerk hebben dat jou op de hoogte houdt van veranderingen. Zo voorkom je dat je verrast wordt.”

Relatie
Het is daarom belangrijk een persoonlijke band op te bouwen met je werknemers en toeleveranciers, zegt Van de Ven. “Je wilt mensen aan je binden, zodat je het verloop onder controle houdt. Chinezen gaan voor een euro meer naar een ander, dus je moet een relatie opbouwen.”

“Je creëert een soort familieband door er vaak te zijn, maar ook goed voor ze te zorgen. Onze medewerkers krijgen twee keer per jaar een medische check. Ook hebben wij verwarming en airco, in de kantoren en in de fabriek. In veel Chinese bedrijven is geen verwarming aanwezig, terwijl het echt koud kan worden.”

Communiceren
Van de Ven heeft ook geïnvesteerd in Engelse les om beter met zijn werknemers te kunnen communiceren. “Chinezen vinden het lastig als je ze direct aanspreekt. Als je iets moet bespreken: doe het niet in het openbaar, want dat zorgt voor gezichtsverlies. Het beste is iemand even apart te nemen, maar dan moet je geen tolk nodig hebben.”

"Ik onthoud verjaardagen en informeer naar familieleden"

“Zorg voor zoveel mogelijk gelijkheid. Als je iets doet voor een afdeling, doe je dat ook voor andere afdelingen. Daardoor ontstaat er een groepsgevoel en zetten zij hun netwerk voor je in.”

Verjaardagen
Van de Ven probeer ook zijn leveranciers deelgenoot te maken van zijn bedrijf. “Ik ga niet een keer per jaar bij hen langs, maar elke keer als ik in China ben. Ik vertel waar ik mee bezig ben, maar ook wat ik van hen verwacht. Dat is niet typisch Chinees. Ik onthoud verjaardagen en informeer naar familieleden. Familie is heel belangrijk in China.”

“Door een goede relatie op te bouwen, hoop je dat de leveranciers ook naar jou open zijn. Dat ze vertellen dat ze bezoek van de overheid hebben gekregen, voordat de fabriek gesloten wordt, in plaats van zich ervoor te schamen.”

Lees meer over zakendoen in China en doe de cultuurscan op Rabo Wereldwijd.

'Het is een sport van Chinese zakenmannen om je onder de tafel te drinken'

De stad Shanghai is met 30 miljoen inwoners bijna twee keer zo dichtbevolkt als heel Nederland. De cultuurverschillen lopen flink uiteen, en daar moet je als ondernemer rekening mee houden als je zaken wilt gaan doen in China.

Eric Fransen, deskmanager van Rabobank China: "Als een klant hier in Shanghai komt, neem daar dan de tijd voor. Plan niet te veel afspraken op één dag en probeer voldoende tijd in te bouwen tussen het bezoek van een fabriek of een afnemer."

Meerdere afspraken inplannen op één dag is volgens hem eigenlijk niet te doen. "Een klant die vraagt hier tijd, en die wil je aandacht." 

Valutarisico

Ondernemers doen er volgens Fransen ook goed aan om de valutarisico’s in het achterhoofd te houden. Fransen: "Er zijn kapitaalrisico’s. Je kunt niet onbeperkt je geld terughalen uit China. Daar zijn regels voor, en daar moet je je aan houden."

De Chinezen houden er ook andere gedachten op na over hoe dingen precies geregeld moeten worden. Dat kan lastig zijn, en Fransen raadt daarom aan om het land regelmatig te bezoeken. Verder is het bijna essentieel dat je mensen ter plaatse hebt om de boel in de gaten te houden.

Chinezen houden van een borrel

Een lunch, diner of goede borrel gaat er in Shanghai ook goed in. "Het is een sport van Chinezen om de buitenlander onder de tafel te drinken", aldus Fransen. "Hou daar rekening mee."

Vind uw weg wereldwijd. Lees meer tips en inspirerende verhalen van ondernemers.