Van onze partner Robeco

Robeco

Grafiek van de dag: zeepbellen blazen met bitcoin

Lukas Daalder • 23 november 2017 09:10

Grafiek van de dag: zeepbellen blazen met bitcoin

Of iets een zeepbel is of niet, kun je doorgaans pas achteraf vaststellen, maar bitcoin voldoet in elk geval aan één definitie: iedereen praat er over. En uiteraad die koersstijging. Lukas Daalder van Robeco beschrijft z'n grafiek van de dag.

Bron grafiek: Business Insider.

Geef tegenwoordig een presentatie over de beurs, de economie of bijvoorbeeld het toekomstige beleid van centrale banken en je weet zeker dat er na afloop iemand wil weten “wat we nou van de bitcoin moeten vinden”. Sterker nog, zodra mensen op een feestje ontdekken dat je werkzaam bent op de financiële markten, gaat het prompt nog maar over één ding: de zin en onzin van crypto-currencies. Hoewel dat uiteraard niet de definitie van een zeepbel is, is het in elk geval wel zo dat deze bitcoin interesse sterke overeenkomsten vertoont met de dotcom hype van 1998-2000: ook toen ging het gesprek bij de kapper opeens niet meer over het weer, maar over internetaandelen.

Is er een officiële definitie van een zeepbel? Niet echt, hoewel er wel een aantal pogingen zijn gedaan om tot een duidelijke omschrijving te komen. Ik heb wel eens in een column voor het Financieele Dagblad een voorstel gedaan waarin ik vier karaktereigenschappen voorstelde (duur, blindelings koopgedrag, knapt binnen drie maanden en gaat economisch veel pijn doen), maar die definitie was vooral bedoeld om het overmatige zeepbel!-schreeuw gedrag een beetje in te perken.

Meer serieuze definities nemen ook liquiditeit, de financiering via schuld (leverage) en claims dat we in een nieuwe wereld zijn beland (This Time is different) mee in de vaststelling van een zeepbel, maar laten het moment van knappen daarbij buiten beschouwing. Dat laatste lijkt me overigens terecht: dat de Nasdaq in oktober 1999 niet begon met dalen, betekent uiteraard niet dat er geen sprake was van een bubbel: de ballon was alleen nog niet vol genoeg gepompt om tot knappen over te gaan.

Het this Time is Different argument is overigens de reden waarom het van te voren zo moeilijk is om al te stellig te kunnen zijn dat er sprake is van een zeepbel. Zeker de prijs van bitcoin is hard opgelopen, maar wellicht is het allemaal logisch, toch? Stel nou eens dat blockchain -de technologie die een onderdeel vormt van bitcoins- inderdaad de toekomst is en stel nou dat bitcoin het platform is dat -anders dan al die andere honderden crypto-currencies- zal overblijven, waarom zou de prijs dan niet nog een heel eind verder omhoog kunnen?

Waar bitcoin namelijk duidelijk afwijkt van de meeste andere beleggingscategorieën, is dat er een duidelijk vaststaand maximum gedefinieerd is van het aanbod van het aantal bitcoins dat in omloop zal komen: dat kon je van internetaandelen natuurlijk niet zeggen. Als het aanbod beperkt is, maar de vraag neemt toe, dan is het uiteraard niet zo heel vreemd dat de prijs omhoog gaat, toch? Zolang je op deze manier redeneert, is het niet vreemd dat er nog steeds mensen zijn die zeggen dat de koers verder omhoog zal gaan. Let wel, ik geef hier geen koopadvies: ik geef alleen de redenatie weer waarom er nog steeds mensen zijn die ondanks de grote koerssprong bereid zijn om in bitcoin te stappen.

Dan de grafiek

De grafiek van deze week laat een mooi overzicht zien van een aantal zeepbellen die in het verleden zijn geknapt. De Nikkei, de Nasdaq, goud. Het overzicht is zeker niet compleet, maar dat doet er niet toe. Wat ik vooral aardig van deze grafiek vind, is dat ook de meest desastreuze zeepbel van de afgelopen veertig jaar er tussen staat, maar dat die de kleinste hobbel van het stel lijkt te zijn: de Amerikaanse huizenmarkt.

Het geeft duidelijk aan dat de ene bubbel anders is dan de andere. Het is niet de prijsstijging die de mate van pijn bepaalt, maar eerder hoe wijdverspreid de besmetting precies is. Of een knappende bitcoinprijs op dit moment een wereldrecessie teweeg zal brengen, kun je je dus afvragen. Het enige spijtige van deze grafiek is wellicht dat nou juist de prijsontwikkeling van bitcoin op de rechter-as staat, waardoor de opmars maar moeilijk te vergelijken is met de beweging die we vorige keren hebben gezien.

Overigens moest ik bij het zien van bovenstaande grafiek gelijk denken aan een zeepbelgrafiek die BCA enige jaren terug liet zien. Vijf grote zeepbellen, sinds de jaren zestig. Het opmerkelijke van deze grafiek was/is dat het lijkt alsof er precies elke tien jaar een zeepbel is, die bovendien elke keer rond de begin van een nieuw decennium piekt. Goud in de jaren ‘70, de Nikkei in de jaren ‘80, de Nasdaq in de jaren ‘90: alleen Chinese aandelen in de jaren ‘00 hielden zich niet helemaal keurig aan het schema. Uitgaande van deze regelmaat, was de vraag uiteraard wat de zeepbel-kandidaat van de jaren ’10 zou worden. Ik denk dat we inmiddels wel kunnen concluderen dat we die wel gevonden hebben…

 

Opmerkelijke regelmaat in zeepbellen (of gewoon toeval?)

Bron: Zero Hedge

Hoe bitcoin het doet ten opzichte van de vorige zeepbellen? Eerst reproduceer ik bovenstaande grafiek, zonder bitcoin en zonder de datareeks van de nifty 50 (waar ik geen data van heb kunnen vinden):

 

Zoek de verschillen: zonder bitcoin…

Bron: Robeco, Bloomberg

 

Let hierbij op: het gaat hier om een logaritmische as, waardoor de zeepbellen visueel onderling beter vergelijkbaar worden. Dit levert tegelijkertijd wel een vertekening op: zo ging goud in de jaren ‘70 18 keer over de kop, waar de Nikkei ‘slechts’ vijf keer verdubbelde. Als ik nu bitcoin toevoeg met een startwaarde van zes cent waarvoor het in juli 2010 over de digitale toonbank ging, komt de grafiek er als volgt uit te zien:

…en dan met!


Bron: Robeco, Bloomberg

Als een zeepbel puur en alleen gedefinieerd zou worden door de mate waarin de prijs is opgelopen, laat deze grafiek weinig aan de verbeelding over: bitcoin is dan met overmacht de grootste zeepbel in de recente geschiedenis. Sterker nog, als je 2010 als startpunt neemt, is dit zelfs een grotere prijsstijging dan de Nederlandse tulpenbollen manie in de 17de eeuw.

Nogmaals: de prijsstijging alleen is niet voldoende om het een zeepbel te laten zijn: daar heb je op zijn minst een duurzame en grote neerwaartse correctie voor nodig. We volgen het allemaal nauwgezet, dat mag duidelijk zijn.

Gerelateerde artikelen

Robeco

Meer Robeco