Van onze partner Robeco

Robeco

Grafiek van de dag: Een griezelig goede beleggingsstrategie

02 november 2017 11:11

Grafiek van de dag: Een griezelig goede beleggingsstrategie

Halloween is geweest en dat geeft me de kans om eens niet over extreem dominante centrale banken te schrijven, ook al weten we na deze week zeker dat de Fed de rente in december verhoogt. Het is november en dat betekent dat de echte pret op de aandelenbeurzen nu pas begint.

Historisch gezien dan. Maar het ‘Halloween-effect’ reikt verder dan alleen aandelenmarken. Ook obligaties hebben er last van, en dat opent de deur naar een zeer winstgevende beleggingsstrategie.


Halloween effect

Hoe zat het ook al weer? Het Halloween-effect, ook bekend als het ‘Sell in May-effect’, beschrijft de beursanomalie dat vrijwel al het rendement op aandelen wordt gerealiseerd in de maanden november tot en met april, terwijl er voor aandelenbeleggers in de maanden mei tot en met oktober weinig te beleven valt.

De grafiek hierboven geeft het Halloween effect weer voor Amerikaanse aandelen sinds 1970 en 1991. Hierin komt naar voren dat het rendement op de S&P 500 Index in de maanden november – april – laten we dit voor het gemak de ‘wintermaanden’ noemen - aanzienlijk hoger ligt dan in de maanden mei – oktober, ofwel de ‘zomermaanden’. Weliswaar is het rendement ook in zomermaanden positief, echt vlotten doet het niet, terwijl je wel het risico van een belegging in aandelen draagt.

Uiteraard houdt de wereld niet op bij Amerika. Daarom hieronder het Halloween-effect in Duitsland. De getallen zijn veelzeggend. Het rendement op Duitse aandelen wordt volledig in de wintermaanden gerealiseerd. In mei kun je met een gerust hart je aandelen verkopen en de beurs laten voor wat ie is. Nogmaals, het gaat hier om gemiddelden.


Maar het kan nog extremer. In Japan moet je in de zomermaanden echt van de beurs wegblijven. Het rendement in de zomermaanden is hier ronduit negatief. Eigenlijk zou je de Nikkei-index zelfs moeten shorten in de zomer.


Nog ééntje dan, onze eigen AEX index. Omdat de AEX pas in 1983 is opgericht, heb ik vanuit het oogpunt van vergelijkbaarheid alleen de periode vanaf 1990 afgebeeld. Ook hier is het Halloween-effect ‘alive and kicking’. Nederlandse aandelen zitten een beetje tussen Duitsland en Japan in. In de zomer gaan ze de min in, maar te weinig om ervan te profiteren.


Beleggen is een wintersport

De vier grafieken leiden tot twee conclusies. Beleggen in aandelen is een echte wintersport. En dat verhaal van de ‘camping-hausse’ moeten we maar met een korreltje zout nemen. Tussen november en april wordt al het rendement gemaakt, terwijl er in de zomer bar weinig te beleven valt, met een kleine nuance voor Amerika. Overigens kom ik niet alleen tot die conclusie op basis van de vier plaatjes hierboven; uit bijvoorbeeld Jacobsen en Zhang (2014) volgt dat aandelen het in 81 van de door hen 108 onderzochte landen in de wintermaanden beter doen dan in de zomermaanden.

Seizoensstrategie

Dit is waar de meeste verhalen over het Halloween effect stoppen. Maar er is meer. De zomer – winter seizoensanomalie zien we ook bij andere beleggingscategorieën. Bijvoorbeeld bij staatsobligaties, zoals in de grafiek hieronder voor Amerika is weergegeven. Wat meteen opvalt is dat bij rendementspatroon precies omgekeerd is. De periode november – april is nu het slechte seizoen, en de zomer geeft juist het beste rendement.

En dat is nu interessant. Als we nog even terug gaan naar de eerste grafiek, zien we dat Amerikaanse staatsobligaties het in de zomer ook beter doen dan aandelen. Sinds 1973, helaas gaat mijn Bloomberg-reeks voor Amerikaanse staatsobligaties niet helemaal terug tot 1973, is dat 2,5% beter en sinds 1990 1,5% beter. En ook in andere landen zien we hetzelfde patroon. Obligaties doen het aanzienlijk beter dan aandelen in de maanden mei – oktober.


Door de Halloween effecten van aandelen en obligaties te combineren creëer je een heel eenvoudige, relatief goedkope, maar o zo effectieve multi-asset beleggingsstrategie. Kijk maar naar de grafiek hieronder. Een beleggingsstrategie die in de winter voor 100% in aandelen zat en vervolgens tussen mei en oktober draait naar 100% obligaties, realiseerde een beter rendement dan op aandelen. Als je in 1991 was begonnen met 100 euro, dan was die met een belegging in de S&P 500 Index nu ongeveer 1.350 euro waard. Met het seizoensgebonden switchen tussen aandelen en obligaties had je echter zelfs op 1.800 euro gestaan, een verschil van 450 euro. Daar komt bij dat deze strategie ook nog eens minder risicovol is. Immers, je belegt de helft van het jaar in staatsobligaties.


Blijvertje?

De hierboven getoond data is uit het verleden en bieden uiteraard geen garantie voor de toekomst. Sowieso gaat het Halloween effect niet elk jaar op. In grofweg twee van de drie jaren doen aandelen het beter in de winter. Andere factoren, bijvoorbeeld politiek (denk aan de zich voorslepende schuldencrisis in Zuid- Europa ), het uiteenspatten van zeepbellen of buitensporig optreden door centrale banken, hebben ook hun weerslag op de koersen. En geen van alle boeit het welke maand het precies is.

Desondanks denk ik dat het seizoenspatroon ook in de toekomst is te zien. Het heeft er sterk de schijn van, dat het effect wordt verklaard door gedrag. Vooral de optimisme cyclus, zoals beschreven door mijn voormalig collega Doeswijk (2005), klinkt als een plausibele verklaring. Richting het jaareinde kijken beleggers vooruit naar het volgende kalenderjaar, vaak met te gespannen verwachtingen. Mensen zijn immers van huis uit (te) positief en dat komt tot uiting in wintermaanden op de beurs. Naarmate het nieuwe jaar vordert, moeten beleggers hun verwachtingen bijstellen met een negatief effect als gevolg. Doeswijk onderbouwt deze stelling door te laten zien dat de winstverwachtingen van analisten precies dit patroon volgen. Zoals we inmiddels weten, is het gedrag van beleggers vrijwel onmogelijk te veranderen. Hopelijk zitten we er daarom ook deze wintermaanden weer warmpjes bij op de beurs.

Bronnen:
Doeswijk, Ronald Q., The Optimism Cycle: Sell in May (November 2005). Available at SSRN.

Jacobsen, Ben and Zhang, Cherry Yi, The Halloween indicator, 'Sell in May and go Away': An Even Bigger Puzzle (October 1, 2014). Available at SSRN.

Gerelateerde artikelen

Robeco

Meer Robeco