Van onze partner Robeco

Robeco

Grafiek van de dag: Chinees Groeiwonder

Jeroen Blokland • 20 april 2017 12:10

Grafiek van de dag: Chinees Groeiwonder

Afgelopen maandag maakte de Chinese overheid de economische groei over het eerste kwartaal van 2017 bekend. En die was goed. De groei versnelde ten opzichte van het kwartaal ervoor en kwam uit op 6,9%. De Chinese economie groeit daarmee niet alleen sneller dan de doelstelling van 6,5%, maar ook de stabiliteit van het gerapporteerde groeitempo is indrukwekkend. Jeroen Blokland van Robeco bespreekt z'n grafiek van de dag.


Om met dat laatste te beginnen. De groeicijfers van China zijn zo stabiel dat ze argwaan wekken. In de laatste acht kwartalen kwam de groei steeds uit tussen de 6,7% en 7,0%, een verschil van slechts 0,3%. Nergens anders vinden we zo’n minieme marge in groeicijfers. Neem de Verenigde Staten: in de laatste twee jaar lag de groei hier tussen de 1,0% en 3,3%, een bereik van 2,3% dus. In de ‘saaie’ Eurozone was het verschil nog groter (3%), en dat terwijl de absolute groeitempo’s zowel in de Verenigde Staten als in de Eurozone veel lager liggen dan in China. Het Chinese statistiekbureau beschikt duidelijk over een goede trukendoos.

En het groeitempo zelf? Nog steeds bijna 7%, terwijl China zijn status als opkomende productiemachine toch wel een beetje achter zich heeft gelaten. Met alleen ‘Made in China’, doe je het land te kort. Zeker worden er nog bruggen naar niemandsland gebouwd, maar andere elementen binnen de economie, zoals de consument, zijn belangrijker geworden. Het gemiddelde loon van Chinese arbeiders is de afgelopen tien jaar meer dan verdrievoudigd waardoor de balans in de economie langzaam verbeterd. Normaal gesproken gaat dit proces van een economie die volwassen wordt gepaard met lagere groei. Consumentenbestedingen stijgen doorgaans langzamer dan, in dit geval door de overheid opgelegde, investeringen in bijvoorbeeld infrastructuur en urbanisatie. Met dit in het achterhoofd is een economische groei van 7% opvallend hoog, helemaal als we in ogenschouw nemen dat China snel vergrijst. Het is niet voor niets dat China de eenkindpolitiek heeft losgelaten.

Een wonder? Helaas. Waar een wonder per definitie lastig te verklaren is, is het hoge groeitempo in China dat zeker niet. De Chinese economie loopt namelijk voor een belangrijk deel op schulden. Het plaatje hieronder laat zien dat sinds 2009 de groei van bedrijfsleningen steevast veel hoger ligt dan de economische groei. En ook de schulden van Chinese huishoudens zijn, onder meer door een oververhitte vastgoedmarkt, de afgelopen jaren fors gestegen. Het groeitempo van de Chinese economie wordt dus letterlijk gefinancierd door schulden.

Nu is een economie draaiende houden op basis van steeds meer schulden natuurlijk geen fantastisch groeimodel. Denk nog even aan Griekenland. Het is bovendien ook eindig. Denk ook hier nog even aan Griekenland. De gecombineerde schuldenberg van Chinese bedrijven en huishoudens, inmiddels meer dan 200% van het BBP, is groter dan in veel andere opkomende landen. Vooral de snelheid waarmee bedrijven schulden hebben opgebouwd is zorgwekkend. De laatste cijfers laten bovendien zien dat het de overheid vooralsnog niet lukt om de boel af te remmen. Overigens, in de meeste Westerse landen en Japan ligt het percentage van schuld ten opzichte van het BBP minstens net zo hoog.

Er is bovendien één aspect wat China onderscheidt van landen als Griekenland en Japan. De schuldenlast van de overheid is relatief laag. In het geval van China nog onder de 40% van het BBP. Ter vergelijking dat van Griekenland ligt op 181%, van Japan of 235%. De schuldratio van het altijd degelijke Duitsland ligt op 69%. Dit is ook een belangrijke reden waarom beleggers graag nog even over de Chinese schuldenberg heen kijken. Als meer bedrijven bezwijken onder hun schuldenlast, die ze afgelopen jaren hebben opgebouwd, kan de overheid ‘makkelijk’ bijspringen. Helemaal in een land waar bedrijven vaak eigendom van de staat zijn. Althans dat is de gedachte. China is een klassiek voorbeeld van ‘kicking the can down the road.’

Toch moeten de Chinese schulden niet uit het oog verloren worden. Zoals hierboven al aangegeven is vooral het tempo waarin ze toenemen benauwend. We zijn bovendien op niveaus aangekomen waar de rek er wel een beetje uit is. Het financieren van de groei met behulp van schulden loopt wel zo’n beetje op zijn eind. Bovendien is de portemonnee van de Chinese overheid niet oneindig diep. Langzamere schuldenopbouw is daarom essentieel. En dus zal de Chinese groei de komende jaren verder omlaag komen. Het zou een wonder zijn als dit niet zou gebeuren.

Gerelateerde artikelen

Robeco

Meer Robeco