NS - Business Card NS-Business Card: Omdat elke dag anders is

Besliscoach René Wokke over maakbaarheid, pech en keuzevrijheid

Besliscoach René Wokke over maakbaarheid, pech en keuzevrijheid

Vroeger had je weinig te kiezen en was keuzevrijheid het summum. Keuzestress bestond nog niet. Terwijl het hebben van vele keuzes tegenwoordig bijna meer een last dan een lust lijkt. Hoe zit dat? "Het is niet de keuzevrijheid zelf die ons stress bezorgd, maar de betekenis die we eraan geven."

Auto of trein? Groeit mijn bedrijf wel hard genoeg? Koken of eten laten bezorgen? Ga ik mijn relatie voortzetten of niet? De hele dag door worden we geconfronteerd met kleine en grote keuzes. En al die keuzemogelijkheden leggen een onnodig zware druk op ons, zowel mentaal als wat betreft tijdsbesteding, constateert besliscoach René Wokke (55). Een gesprek met Wokke over maakbaarheid, pech en keuzevrijheid.

Vroeger had je weinig te kiezen en wilde je meer keuzevrijheid. Tegenwoordig kampen we met stress door de overvloed aan mogelijkheden. Wat is er gebeurd?
"We hadden vroeger natuurlijk ook met stress te maken. Scheiden was uit den boze en je ging het werk doen wat je vader deed. Geen keuze hebben is niet prettig en het is wel degelijk een positieve ontwikkeling dat we tegenwoordig zelf kunnen besluiten met wie we trouwen, wat voor werk we doen en hoe we ons van A naar B verplaatsen. Maar we zijn deze grotere mate waarin we ons leven zelf kunnen bepalen, gaan koppelen aan de mate van verantwoordelijkheid die we voor ons eigen geluk hebben."

Het leven lijkt er maakbaar door?
"Precies! Als je niet die baan met aanzien hebt of de ideale partner, dan zal het wel je eigen schuld zijn. We zijn harder voor onszelf en anderen geworden. We rekenen onszelf dingen toe, waar we in beperkte mate of zelfs helemaal geen zeggenschap over hebben. We hebben onszelf en elkaar wijsgemaakt dat we zelf verantwoordelijk zijn voor ons eigen geluk en gezondheid, terwijl we dat in heel veel gevallen natuurlijk helemaal niet zijn."

Brengt dat al die druk en stress met zich mee?
"Het verklaart een groot deel, ja. We zijn te veel gewicht aan onze keuzes gaan hangen, omdat we in de veronderstelling zijn dat die ons lot bepalen. De factor pech is totaal in de vergetelheid geraakt. Een voorbeeld: stel dat je moet gokken of een dobbelsteen op 1 t/m 4 komt of 5 t/m 6. Waarschijnlijk kies je dan voor 1 t/m 4. Heb je dan verkeerd gekozen als de dobbelsteen op 5 valt? Nee, je keuze was nog steeds goed. Maar verstandige keuzes leiden niet altijd tot een goed einde. Ik pleit voor een terugkeer van het woord pech."

Dus met keuzevrijheid an sich is niets mis?
"Nee hoor. Het is de betekenis die we eraan hebben gegeven, die moeilijkheden veroorzaakt. Wat ook niet meehelpt is dat we veel onze beslissingen rationeel willen nemen. We voelen een druk om onze keuzes logisch te kunnen verklaren. We malen ons helemaal suf over voors en tegens, terwijl ons gevoel een veel betere indicator is. Intuïtie is immers de optelsom van kennis die we in ons leven hebben verzameld. Als ik je vraag waarom je voor je partner hebt gekozen, dan hoef je daar geen rationele verklaring voor te hebben. Je intuïtie zei ja, en dat is voldoende."

Hoe kunnen we beter omgaan met de druk die we nu bij onze keuzes voelen?
"Probeer wat vaker stil te staan bij de beperkte invloed die je op het leven hebt. Zo neem je flink wat gewicht weg van de keuzes waar je voor staat, en wordt het leven wat lichter. Ook prettig, 'falen' wordt met deze manier van kijken wél een optie. Bedenk ook dat we steeds ouder worden. Je hebt meer tijd dan je denkt om je dromen waar te maken. Ga even spelen, modder wat aan, je hebt tijd genoeg."
 

Elke dag is anders. 
Kies de reis die daarbij past. 
NS-Business Card, één kaart voor al het OV en veel meer. 

NS - Business Card NS-Business Card: Omdat elke dag anders is