Tech

AIVD luisterde ten onrechte 13 gesprekken met advocaten af

Daniël Verlaan • 09 februari 2016 16:30 @danielverlaan

Beeld ©

De AIVD heeft tussen februari 2014 en maart 2015 ten onrechte 13 telefoongesprekken met advocaten afgeluisterd. De gesprekken werden ook uitgewerkt, terwijl er geen direct gevaar voor de nationale veiligheid dreigde.

Dat blijkt uit het jaarlijks rapport van de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD). Deze instelling houdt onafhankelijk toezicht op de Nederlandse geheime dienst.

Taps op cliënten van advocaten
Een rechter in Den Haag besliste juli vorig jaar dat de AIVD moet stoppen met het afluisteren van vertrouwelijke gesprekken tussen advocaten en hun cliënten als er geen direct gevaar voor de nationale veiligheid dreigt.

Dat was in de elf maanden 13 keer niet het geval, terwijl de AIVD toch de gesprekken tussen advocaten en hun cliënten uitwerkte. De AIVD had taps staan op deze cliënten, die vervolgens met hun advocaat belden.

19 procent meer taps
De AIVD tapte in de periode tussen 2014 en 2015 zo'n 19 procent meer af dan in het jaar daarvoor. "Oorzaak hiervan is een intensivering van het onderzoek naar jihadistische uitreizigers en terugkeerders", schrijft de CTIVD.

Hoeveel taps er daadwerkelijk op personen en organisaties zijn geplaatst, is niet bekend. Minister Plasterk van Binnenlandse Zaken wil de tapstatistieken geheim houden omdat deze te veel inzicht zouden geven in de werkwijze van de AIVD. De CTIVD schrijft in zijn rapport dat het openbaar maken van de tapstatistieken geen gevaar voor de nationale veiligheid vormt.

Gesprekken over seks afluisteren
Verder heeft de AIVD tijdens een onderzoek gesprekken uitgewerkt die betrekking hebben op het seksuele leven van een persoon. Daarnaast heeft de AIVD een niet-doelwit afgeluisterd om de persoon in kwestie met voorkennis te benaderen. Beide incidenten zijn volgens de CTIVD onrechtmatig.

Over het algemeen is de CTIVD tevreden over de afluisterpraktijken van de AIVD: "De AIVD is zich in de praktijk bewust van het inbreukmakende karakter van de inzet van de afluisterbevoegdheid. In de meerderheid van de operaties zet de AIVD de afluisterbevoegdheid op een rechtmatige en zorgvuldige wijze in."

Kritiek op selectiebevoegdheid
Opvallend is dat de CTIVD kritisch is over de effectiviteit van de selectiebevoegdheid van de AIVD. Met selectiebevoegdheid kan de AIVD op basis van trefwoorden in communicatie zoeken. Dit gebeurt onder andere met een antenne die telefoongesprekken uit de ether haalt. Vervolgens kan de AIVD op basis van bepaalde woorden telefoongesprekken filteren.

"De inhoudelijke opbrengst van de inzet van de selectiebevoegdheid [...] blijkt beperkt, wat vragen oproept over effectiviteit en daarmee de proportionaliteit van deze inzet", schrijft de CTIVD. Dat kan gevolgen hebben voor de afluisterwet Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2002 (Wiv), die nog door de Tweede Kamer moet worden goedgekeurd.

De Wiv richt zich voor een groot gedeelte op de selectiebevoegdheid van de Nederlandse inlichtingendiensten. De AIVD wil met de nieuwe afluisterwet de selectiebevoegdheid naast de ether ook op de internetkabel toepassen, waarmee internetcommunicatie op basis van trefwoorden kan worden onderschept.

Lees ook
Drie wetten die dit jaar de privacy bedreigen

Bron • RTL Z / Daniël Verlaan