Tech

5G is er nu echt: acht vragen over de opvolger van 4G

Harm Teunis • 28 april 2020 17:00 @harmteunis

Toeristen maken selfies met hun smartphone in Amsterdam, januari 2020. Beeld © ANP

Vanaf vandaag heeft een deel van Nederland 5G: de opvolger van het huidige mobiele 4G-netwerk. Maar kunnen we nou echt veel sneller internetten op onze smartphones? En wat heb je ervoor nodig? RTL Z zet de belangrijkste vragen op een rij.

5G is ingeschakeld. Wat merk ik daarvan?

Nog niet zo gek veel. De downloadsnelheid van het 5G-netwerk van VodafoneZiggo, dat vandaag als eerste 5G 'aanzette', is zo’n 10 procent sneller dan de 4G-verbinding die je nu hebt op je smartphone. Een film downloaden gaat dus iets sneller.

Daarnaast verbetert de reactietijd van de verbinding, wat iets zegt over hoeveel vertraging er in de dataoverdracht zit, met 30 procent. Maar in het dagelijks gebruik is dat verschil niet groot.

Waarmee kan ik op 5G?

Als consument heb je twee dingen nodig: een 5G-abonnement van je provider en een smartphone.

Die abonnementen zijn er in verschillende smaken en prijzen, en zijn al een tijdje bij alle providers beschikbaar. In sommige gevallen moet je een klein bedrag extra betalen om 5G te kunnen gebruiken.

Dan de telefoon: de bekende merken hebben al smartphones die 5G ondersteunen. Daar zitten chips en andere onderdelen in die de communicatie met het 5G-netwerk mogelijk maken. Zonder 5G-apparatuur aan boord, heb je geen 5G. Dus als je 5G wil gebruiken, zul je waarschijnlijk een nieuwe smartphone moeten kopen.

Heb ik dan een duur toestel nodig?

Op dit moment nog wel. Het zijn de duurste toestellen van Samsung die 5G ondersteunen, zoals de Galaxy S20 5G. Net als de Huawei P40, de OnePlus 8 en de Oppo Find X2.

Maar 5G is binnenkort niet meer voorbehouden aan de duurste toestellen. Xiaomi komt in Nederland met een 5G-toestel dat zo'n 350 euro kost. Andere merken zullen snel volgen.

Van de smartphonefabrikanten is Apple nog wel de grote afwezige. Maar daar komt dit najaar mogelijk een einde aan. Analisten denken dat Apple dan een of meerdere iPhone-modellen aankondigt die ook werken op 5G.

Kan ik overal in Nederland op 5G?

Nee. Dat komt omdat nog niet alle zendmasten van VodafoneZiggo er klaar voor zijn. De provider heeft ervoor gekozen om 5G aan te zetten in 2000 zendmasten in de Randstad, delen van Zuid- en Midden-Nederland en grote steden in de rest van het land.

Voor eind juli volgen de 1000 Vodafone-zendmasten in de rest van het land. Als je in gebieden komt waar 5G nog niet beschikbaar is, schakelt je 5G-toestel automatisch over naar een 4G-verbinding.

Een landelijk dekkend netwerk is een van de eisen voor de telecombedrijven die meedoen aan de frequentieveiling. Zij moeten binnen twee jaar dekking bieden in 98 procent van de oppervlakte van alle Nederlandse gemeenten. En er is ook een minimumsnelheid die zij moeten garanderen: 8 Mbit per seconde.

Waarom is er zoveel protest tegen 5G?

Tegenstanders van de bouw van het 5G-netwerk demonstreren al ruim anderhalf jaar. In Den Haag, Amsterdam en op andere plekken werd al gedemonstreerd tegen 5G. Zij zijn vooral bang dat 5G straling veroorzaakt die schadelijk is voor je gezondheid.

Stichting Stop5GNL die de Nederlandse overheid voor de rechter sleept, probeert een stokje te steken voor de komst van het 5G-netwerk in Nederland. De stichting is vooral bang dat er veel meer antennes bijkomen en dat daardoor ook de straling flink toeneemt. Ze willen afdwingen dat de bouw van het netwerk pas verder mag gaan als blijkt dat er geen reële gezondheidsrisico's zijn.

Is er een verband tussen corona en 5G?

Nee. Er zijn de nodige complottheorieën waarbij 5G aan het coronavirus wordt gelinkt. Die worden verspreid op sociale media. Maar daarvoor is geen enkel bewijs, zeggen wetenschappers, instanties en overheden.

De afgelopen weken zijn al 20 zendmasten in brand gestoken; vandaag werd om die reden door de politie extra gesurveilleerd bij masten. De brandstichtingen worden in verband gebracht met groeperingen die tegen de komst van het 5G-netwerk zijn. 

Zijn er gezondheidsrisico’s?

Gebruik van 5G is voorlopig veilig. Dat is de conclusie van het RIVM en het Agentschap Telecom. Ze komen tot die conclusie door de straling bij de zendmasten te meten en wetenschappelijk onderzoek te bestuderen.

Uit die tests blijkt dat de 5G-zendmasten niet meer elektromagnetische straling uitzenden dan is toegestaan. Die limieten zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek. Als straling onder die norm blijft, is blootstelling eraan niet schadelijk is voor de gezondheid.

Is dit toevallige timing van VodafoneZiggo?

Nee. VodafoneZiggo wil zijn concurrentie te snel af zijn en als eerste een 5G-netwerk aanbieden aan zijn klanten. KPN en T-Mobile, de twee andere grote providers in Nederland, houden zich aan hun eigen plannen.

Voor de andere providers geldt dat zij zich aan het voorbereiden zijn. Dat doen ze met tests en het ombouwen van zendmasten. T-Mobile gaat zo snel mogelijk na de veiling 5G aanzetten. KPN kan nog niet op de exacte timing vooruitlopen en zegt 5G dit jaar nog aan te willen bieden.  

Waarom het verschil in snelheid nu nog klein is (maar later groter wordt)

Dat er nu nog geen groot verschil is in snelheid met 4G, komt omdat de uitrol van 5G in Nederland in fases gebeurt.

De eerste fase gaat in na de veiling van de 700 Mhz-band, eind juni. Daarna kunnen alle providers 5G op frequenties binnen die band uitzenden. VodafoneZiggo snijdt de bocht iets af en gebruik nu een deel van de 4G-frequenties om 5G uit te zenden. De 700 Mhz-frequentie belooft weer net iets sneller te zijn dan wat VodafoneZiggo doet, maar is nog steeds niet zo snel als beloftes die zijn gedaan over 5G.

Die snelheidssprong zien we pas in 2022, als de zogeheten 3,5 GHz-frequentieband wordt geveild. Als de providers 5G kunnen uitzenden op die frequentie wordt het mobiele netwerk echt aanzienlijk sneller. 

Dat zal maximaal 20 keer sneller zijn dan wat je nu zo’n beetje gewend bent op je smartphone met 4G-verbinding. Maar ook voor 5G geldt dat de snelheden in de praktijk wat lager zullen uitvallen dan de pieksnelheid van 1 gigabit per seconde. 

Bron • RTL Z