Tech

Twijfel over ambitieuze plannen elektrisch rijden: 'Onhaalbaar en onbetaalbaar'

24 oktober 2018 16:32

Beeld © AFP

Geen vieze diesel of benzine meer. We moeten aan de schone elektrische auto. Het kabinet heeft grootse plannen om de verkoop van elektrische auto's te stimuleren. Maar of al die plannen haalbaar en vooral betaalbaar zijn, daar zijn grote twijfels over.

Het kabinet wil dat auto's in 2030 minder CO2 uitstoten. Onderdeel van de plannen is een snelle toename van het aantal vol-elektrische auto's. Daarvan moeten de komende elf jaar bijna 2 miljoen worden verkocht, zeggen ingewijden tegen RTL Z. Ambitieus, zeggen sommigen. Onhaalbaar, zeggen anderen. En de Belastingdienst zit met een probleem.

Nederland heeft met andere landen afgesproken dat de hoeveelheid CO2 die ons land uitstoot in 2030 fors lager is dan nu. Dit betekent dat op alle mogelijke manieren geprobeerd wordt om die CO2-uitstoot te reduceren. Een van die manieren is benzine- en dieselauto's te vervangen voor vol-elektrische.

CO2-reductie van 3 megaton

Het kabinet hoopt zo in 2030 tussen de 3 en 5 megaton CO2-uitstoot weg te kunnen nemen. Dit komt neer op zo'n 8 procent van de totale doelstelling. Door de komende elf jaar 1,95 miljoen vol-elektrische auto's te verkopen, wordt een CO2-reductie van ruim 3 megaton gehaald, blijkt uit de plannen die nu worden uitgewerkt.

Ambitieus, zeggen leasemaatschappijen. Met name de leasemaatschappijen zorgden de afgelopen vijf jaar voor een instroom van ruim 34.000 vol-elektrische personenwagens. Dat lukte vooral omdat deze auto's fiscaal aantrekkelijk aan te schaffen en te rijden waren. Zo betalen eigenaren van vol-elektrische auto's geen aanschafbelasting (BPM) en rijders geen motorrijtuigenbelasting (MRB), accijnzen op brandstof en een relatief lage bijtelling.

Deze lantaarnpaal is tegelijkertijd een laadpaal voor elektrische auto's

"Het is lelijk als je overal laadpalen neer gaat zetten, dus als je dat kunt combineren met een lantaarnpaal, bespaar je heel veel ruimte."

Relatief duur en onpraktisch

Particulieren kochten minder vaak een full electric. De auto's zijn in aanschaf nog relatief duur en erg praktisch bleken ze ook niet. Met een volle tank kom je niet zo ver als met een benzine- of dieselauto, het 'volgooien' duurt drie tot vier keer zo lang en kan niet overal, in het buitenland is het lastig 'tanken' en je kunt er geen caravan mee trekken.

Onhaalbaar, zeggen anderen daarom. "Het is een sympathieke stip op de horizon, maar iedereen weet dat we het aantal van 2 miljoen in 2030 niet gaan halen", stelt autojournalist Carlo Brantsen.

Om het doel te halen moeten volgens de critici veel meer laadpalen worden geplaatst en moet het aanbod van vol-elektrische auto's worden uitgebreid. "Alle autofabrikanten zijn daar wel mee bezig, maar het zal nog wel een paar jaar duren voordat de modellen leverbaar zijn."

Onbetaalbaar

Naast onhaalbaar klinkt ook onbetaalbaar. Om de verkopen van vol-elektrische auto's te stimuleren, is het kabinet bereid om de huidige fiscale behandeling ervan nog een aantal jaren door te rollen. Maar niet tot 2030.

Wie de gehoopte instroom van full electrics bekijkt, begrijpt waarom. Want iedereen die onder het huidige fiscale regime een Nissan Leaf gaat rijden, in plaats van bijvoorbeeld een VW Golf, zorgt ervoor dat de belastingdienst per jaar 3800 euro aan belastinginkomsten misloopt.

Miljarden 

"Bij kleine aantallen auto's is dat niet zo'n probleem", zegt automarktdeskundige Martijn Versteegen van IMAGIN.studio. "Maar bij het genoemde aantal van 2 miljoen gaat het op jaarbasis om heel grote bedragen: miljarden." 

Dat geld moet ergens vandaan komen, omdat de Belastingdienst anders een probleem heeft. "Autobelastingen zijn voor de overheid een zeer belangrijke bron van inkomsten."

Belastingdienst loopt veel geld mis door full eletric

Om een idee te krijgen van de misgelopen belastinginkomsten vergeleek RTL Z een vol-elektrische Nissan Leaf met een benzine Volkswagen Golf [Excel-bestand]. We gaan er daarbij vanuit dat beide auto's gedurende vier jaar worden geleaset en dat gemiddeld 15 duizend kilometer per jaar wordt gereden.

"Bij een benzineauto ben je aanschafbelasting (BPM) verschuldigd, bij een vol-elektrische niet", zegt Martijn Versteegen, die ruim 17 jaar ervaring heeft in de autolease en nu een eigen adviesbureau runt. "Je moet motorrijtuigenbelasting betalen en accijns op de brandstof. Bij een vol-elektrische betaal je energiebelasting, dus die zit ook in de cijfers."

Goed voor milieu, slecht voor de schatkist

Naar een jaar omgerekend wordt de fiscus van de Golf ruim 6000 euro wijzer; van de Leaf 2500 euro. Iedereen die kiest voor de Leaf bewijst het milieu dus een dienst, maar de schatkist niet. Want die loopt per voertuig 3800 euro op jaarbasis mis.

RTL Z vroeg ook een leasemaatschappij om één en ander door te rekenen. De leasemaatschappij keek alleen naar de aanschafbelasting, de motorrijtuigenbelasting en de accijns en komt op een vergelijkbaar verschil, van 3400 euro per jaar.

Als iedereen vol-elektrisch gaat rijden en benzine- en dieselauto's links laat liggen, moet de overheid op termijn iets veranderen aan het systeem van autobelastingen.

Elektrisch rijden rond 2025 'het nieuwe normaal'

Het kabinet laat inderdaad doorschemeren dat het niet tot in lengte van dagen vol-elektrische auto's wil blijven subsidiëren op de manier waarop dat nu gebeurt. Rond 2025 wordt elektrisch rijden als 'het nieuwe normaal' gezien.

Tegen die tijd moeten er 500.000 vol-elektrische auto's rondrijden. Hoe in de vijf jaar daarna nog eens 1,5 miljoen full electrics verkocht gaan worden zonder dat de schatkist belastinginkomsten misloopt, is nog onderwerp van gesprek.

Bron • RTL Nieuws / René Lukassen