Van Trends in Export

Het geheim van exportkampioen Nederland

05 april 2019 09:55

Beeld © Getty Images

Met Brexit, het Chinees-Amerikaanse handelsconflict en wankele Italiaanse banken zijn het spannende tijden voor Nederlands exporteurs. Gelukkig zijn we een kei in de snelle aanpassing aan veranderende omstandigheden, zegt Bart-Jan Koopman van ondernemersvereniging Evofenedex.

Samen met kredietverzekeraar Atradius is Evofenedex opsteller van het jaarlijkse rapport Trends in Export. Hierin peilen ze sinds de jaren negentig de stemming onder 4000 aangesloten leden. Hen wordt gevraagd terug te blikken op de resultaten van het afgelopen jaar, en vooruit te kijken naar opkomende markten, het sentiment rond het exportvertrouwen en de groeiverwachtingen.

Omdat de voorspellingen in het rapport de afgelopen jaren opvallend accuraat bleken te zijn, wordt ‘Trends in Export’ wel gezien als de barometer van de Nederlandse export.

Hele scala

Evofenedex vertegenwoordigt 15.000 Nederlandse bedrijven. Directeur Bart-Jan Koopman legt uit dat de vereniging haar leden ondersteunt met advies op het gebied van logistiek en internationaal ondernemen. Dat eerste richt zich met name op interne processen. Het laatste op onderwerpen als valuta, de plaatselijke cultuur en wet- en regelgeving in het land van export.

Naast advies en kennis delen treedt Evofenedex ook op als belangenbehartiger. In die rol zitten ze aan tafel bij de rijksoverheid en gemeentes maar ook in Europa en daarbuiten.  Volgens Koopman tref je binnen Evofenedex zowel kleine webshops en middelgrote bloemenhandelaren als de grote multinational Shell aan. “Het hele scala is vertegenwoordigd”, zo vat hij samen.

Bart-Jan Koopman, directeur evofenedex Beeld © evofenedex

Groeimotor

“Wij zijn een typisch handelsland”, zegt Koopman. De geringe omvang van de Nederlandse markt dwingt bedrijven met groeiambities bijna automatisch om over de grens te kijken. Daarnaast bestaat er een grote handelstraditie die teruggaat tot de tijd van de VOC.

Volgens Koopman zie je in de reeks rapporten die Trends in Export heeft geproduceerd, de grote trends terug die de Nederlandse export sinds de jaren negentig bepalen. Bij het eerste verschijnen lag de nadruk vooral op het Europa na de val van de muur. Sinds de millenniumwisseling is de geglobaliseerde wereld in opkomst.

Wat opvalt aan de laatste tien jaar is dat export op een kleine uitzondering na ieder jaar is gegroeid. Soms met een paar procent, maar vaker met een procent of negen. Ook tijdens de kredietcrisis wisten Nederlandse exporterende bedrijven de groeimotor aan de gang te houden.

Klanten en partners

Koopman onderscheidt over die periode een paar trends die nog steeds doorwerken. Als het goed gaat met de wereldhandel, gaat het goed met Nederland, zegt hij. En omgekeerd is precies hetzelfde het geval. “Wij deinen mee met de geopolitieke ontwikkelingen.”

Om fluctuaties op te vangen, hebben Nederlandse exporteurs geleerd om risico’s te spreiden. Zodra een kans zich voordoet, zoals bijvoorbeeld Iran, dan is men aanwezig. Loopt het daarna weer anders, dan wordt de aandacht snel verlegd. Koopman: “Flexibiliteit is de rode draad. Maar internationale klanten en partners bouw je niet zo maar op. Dat is vaak een kwestie van jaren investeren.”

Hoewel de veranderingen soms schoksgewijs maar vaker geleidelijk gaan, ziet Koopman in het binnenkort te verschijnen rapport een paar opvallende trends. Naast de voortdurende onzekerheid rond Brexit is dat met name China, waar de groei snel afneemt. Ook de Duitse export is aan het vertragen. Beiden zaken hebben volgens Koopman een ‘vertragend effect’ op de onderliggende handel.

Bestuurlijk probleem

Ook Italië verdient volgens Koopman een vermelding. Het zesde handelsland voor Nederland lijkt de afgelopen tien jaar steeds verder achterop te raken. Van de PIIGS (Portugal, Italië, Ierland, Griekenland, en Spanje) is Italië het enige land waar geen substantiële hervormingen plaatsvonden. En terwijl die andere landen exportgroei laten zien, blijft Italië achter. “Italië heeft een bestuurlijk probleem”, zegt Koopman.

Waait wel weer over

Het gemeten exporteursvertrouwen in het Trends in Export rapport is iets gedaald van 7,2 naar 6,6. Is dat niet veel te positief, als je kijkt naar alle risico die op de Nederlandse exporterende bedrijven afkomen?

Koopman denkt van niet: “Als je met die bedrijven praat, merk je: die hebben een DNA en zitten er altijd positief in. Het is ook nog niet bewezen dat alles helemaal fout gaat. Men denkt: zo’n Trump waait wel weer over. Voor de Brexit wordt een compromis gevonden. Ze hebben geleerd: risico’s komen niet altijd allemaal tegelijk. En voor een deel kun je ze mitigeren. Dat is het spel waar de Nederlandse exportbedrijven inzitten.”

Het hele rapport Trends in Export 2019 kun je hier downloaden.