Energieweek

Meldplicht energiebesparing: 'Veel bedrijven hebben nog niets laten horen'

07 oktober 2019 16:47

Beeld © Getty

Isoleren, zonnepanelen of een warmtepomp in de zaak. Een grote groep ondernemers moet niet alleen energie besparen, sinds 1 juli is het ook verplicht om te melden wát er wordt gedaan. Boetes liggen op de loer, toch hebben velen nog niets van zich laten horen.

Veel bedrijven zijn al sinds de jaren negentig, onder de Wet milieubeheer, verplicht om energiebesparende maatregelen te nemen die binnen vijf jaar kunnen worden terugverdiend. Denk aan isolatie van panden of het gebruik van ledlampen. Sinds deze zomer is het ook verplicht om te melden welke van de lange lijst aan maatregelen je neemt.

Ondernemers die ten minste 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 kubieke meter aardgas per jaar gebruiken, vallen onder de meldplicht en moeten maatregelen nemen. Kantoor, hotel of museum: in totaal zijn er zo'n 60.000 instanties die informatie moeten delen, weet de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Voor een onbekende groep bedrijven geldt de plicht pas per 1 december.

Lang niet iedereen meldt zich

Die ondernemers hebben alleen nog lang niet allemaal van zich laten horen, zo blijkt uit data van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Eind september hadden 28.882 bedrijfsvestigingen een melding gedaan, waaronder veel onderwijsinstellingen en boerenbedrijven. In augustus lag het aantal meldingen nog op ruim 27.000.

In totaal werden er tot eind september ruim 25.000 rapportages ingediend door ondernemers bij de RVO. Een rapportage kan meerdere bedrijfsgebouwen beslaan, zoals kantoren of winkels.

Snurkende wet

Hoeveel meldingen het op dit moment precies zijn wil de RVO niet kwijt. Ook het soort maatregelen dat gerapporteerd wordt, wordt niet bekend gemaakt. "We zijn nog bezig met een inventarisatie", laat woordvoerder Tom Hoven weten. Later dit jaar wil de dienst daarover meer informatie delen.

Het Nederlandse bedrijfsleven speelt een grote rol in energiebesparing, vindt het kabinet. Maar actie lijkt maar mondjesmaat van de grond te komen. De Wet milieubeheer leidde volgens minister Wiebes (Economische Zaken) een tijd lang een 'snurkend bestaan'. Ondernemers werden niet aan hun plicht gehouden en ook bij de huidige meldplicht lijkt naleving een probleem.

Handhaving is onuitvoerbaar

Uit een rondgang van het FD bleek eerder dat de overheid 'geen idee' heeft hoeveel bedrijven zich moeten melden. Handhaving van de wet is daardoor onuitvoerbaar, concludeerde energieplatform Energeia, dat onderdeel is van de krant.

Wiebes stelde 5 miljoen euro beschikbaar om de bedrijven in kaart te brengen. Ook stuurde hij 44.000 ondernemers met een 'mogelijke' meldplicht een brief.

Nog geen boetes in regio Amsterdam

Die handhaving ligt bij de gemeenten en specifiek de 29 omgevingsdiensten, zegt RVO. Deze kunnen de rapportages opvragen en zo nodig actie ondernemen. Zo doet de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied dat bijvoorbeeld voor de regio Amsterdam, Haarlemmermeer, Amstelveen en Zaanstad. 

Volgens woordvoerder Charlotte Menten is goed in kaart gebracht welke ondernemers aan de meldplicht moeten voldoen. "Inmiddels hebben een kleine tweeduizend bedrijven informatie ingediend bij de RVO. We schatten in dat we daarmee een respons hebben van 50 procent", laat ze weten.

Eerst een herinnering

Bedrijven die dat nog niet hebben gedaan, krijgen een herinnering. Pas daarna kunnen boetes worden uitgedeeld: "Een last onder dwangsom met een hoogte van 1000 euro", zegt Menten. Dan krijg je een termijn om alsnog aan je plicht te voldoen om die boete te ontlopen. Menten denkt dat dit nodig zal zijn voor 5 tot 10 procent van de meldplichtigen. Op dit moment zijn er voor het Noordzeekanaalgebied nog geen boetes uitgedeeld.

Hetzelfde geldt voor de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant. Een woordvoerder laat weten dat de nadruk er de komende maanden ligt op het houden van toezicht en het controleren van bedrijven - niet op het uitdelen van boetes.

Nog niet alle data is binnen, maar op dit moment hebben zeker 1930 bedrijven voldaan aan de informatieplicht, zegt de dienst. "Dit komt globaal overeen met 25 procent van de bedrijven die volgens een (zeer indicatieve) lijst van het CBS voor 1 juli of voor 5 december aan de informatieplicht moeten voldoen." 

Nemen ondernemers hun verantwoordelijkheid?

Duidelijk is wel dat lang niet iedereen in de rij staat om werk te maken van zijn plichten. Betekent dat ook dat ondernemers hun verantwoordelijkheid niet nemen? Nee, zeggen ondernemersorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland.

"Er is nu door ruim 30 procent van de geschatte doelgroep voldaan aan de meldplicht", zegt woordvoerder Mieke Ripken. "Dat is behoorlijk veel gezien de korte tijd, van drie maanden, die bedrijven kregen om aan deze wet te voldoen."

'Ondernemers zijn volop bezig'

Het percentage zegt volgens de organisaties niets over het aantal bedrijven dat al wel energiebesparende maatregelen neemt. "We horen en zien dat heel veel ondernemers volop met energiebesparing bezig zijn", zegt Ripken. Tegelijkertijd weet nog niet iedere ondernemer dat hij of zij onder die plicht valt.

Anderzijds zijn er ondernemers die er nog niet aan toegekomen zijn om zich te melden, aldus de instanties. "Het percentage moet natuurlijk wel omhoog", zegt Ripken. Daar wordt ook campagne voor gevoerd.

Negen op de tien ondernemers zou al één of meer maatregelen hebben genomen, onderzocht Kantar deze zomer voor Essent. Volgens Ripken blijkt uit de eerste analyses dat ondernemers vooral kiezen voor isolatie, ledverlichting en nieuwe energiebeheersystemen. Wie geen maatregelen neemt, doet dat vooral omdat er geen geld voor is.

Energieweek

Iedereen moet stappen maken om klimaatverandering tegen te gaan, ook mkb-ondernemers. De milieuregels zijn streng, maar er valt ook veel te besparen. Hoe pak je verduurzaming van je bedrijf handig aan, zonder grote investeringen? Welke subsidies zijn er mogelijk en hoe krijg je alles geregeld? RTL Z zoekt het uit in de Energieweek, van 7 t/m 13 oktober, in samenwerking met Essent.

Bron • RTL Z