Digital

Hoe slim auto's ook worden, we blijven gewoon in de file staan

Gert-Jan Verstegen • 10 april 2019 06:00 @GJVerstegen

Beeld © ANP Foto

Zelfrijdende auto's die rekening houden met elkaar en met hun omgeving, waardoor het verkeer veel beter doorstroomt. Het is mogelijk als 5G gemeengoed is, al blijven filevrije snelwegen toekomstmuziek.

Vorige week kwam de ANWB met nieuwe filecijfers. De afgelopen winter was de filedruk 7 procent hoger dan in het jaar ervoor. En het is niet alleen de Randstad waar automobilisten vaststaan. Nee, de files rukken op naar het zuiden en het oosten. Niet alleen vervelend voor wie erin staat, het is ook slecht voor onze economie. Stilstand is achteruitgang.

5G speelt belangrijke rol in slimmer verkeer

Het is juist de vooruitgang die kan zorgen dat we in de toekomst minder stilstaan. Dat gaat gebeuren op verschillende manieren. En bij al die manieren heeft 5G een belangrijke rol.

De opvolger van 4G zorgt voor veel sneller en stabieler draadloos internet. En vooral die stabiliteit is heel handig in het drukke verkeer.

Er wordt volop geëxperimenteerd met volledig zelfrijdende auto’s en vrachtwagens en we zijn al een heel eind. Kijk naar Tesla, een computer op wielen die zelf kan rijden.

Duurt nog jaren

 "De ontwikkelingen gaan hard", vertelt Bram van den Ende, die zich bij TNO bezighoudt met onderzoek naar 5G. Maar volgens hem gaat het nog lang duren voor we echt een zelfrijdend wagenpark hebben.

"Er is nog veel technische ontwikkeling nodig om voertuigen op zo’n grote schaal geautomatiseerd te krijgen." Hij heeft geen glazen bol, maar wie denkt dat we over tien jaar allemaal in een zelfrijdende auto zitten heeft het mis, denkt hij.

Zelfcommunicerend systeem

Een belangrijk onderdeel van autonoom rijdende auto’s is dat auto's onderling met elkaar communiceren en rekening houden met elkaar. Jouw auto praat met de auto voor je en de vrachtwagen achter je. En ook met de auto's in de banen om je heen. Op die manier weet iedereen dat je gaat remmen en botst niemand meer.

Iedereen kan dichter bij elkaar rijden en zo passen er meer auto's passen op een snelweg zonder dat er file ontstaat. Nog een voordeel: er gebeuren minder snel ongelukken. En wanneer loopt het verkeer hopeloos vast? Inderdaad, als er rijstroken dicht zijn door een ongeluk.

Te veel oude auto's

Er is één maar. Wil dat zelfcommunicerende systemen een succes worden, dan moeten alle auto's uitgerust zijn met hetzelfde systeem. Concurrerende fabrikanten moeten samenwerken. En ook goedkope auto's moeten zo'n slim systeem krijgen.

Zelfs als dat lukt, kan het nog wel even duren voordat het systeem echt werkt. Van den Ende: "Je zit met een behoorlijke overgangsperiode naar zo’n wagenpark. Er zijn nog veel oudere auto's."

Van den Ende richt zijn hoop op de transitie naar elektrische auto’s. "Dat versnelt de vervanging van het huidige wagenpark en geeft een impuls aan de vernieuwing van het verkeersecosysteem als geheel."

Snelweg versus stad

Op de snelweg zal de overgang waarschijnlijk sneller gaan dan in de stad, denkt Van den Ende. Op de snelweg kan namelijk ook slim gereden worden als een deel van het wagenpark 'oud' is.

"Op de snelweg is de omgeving voorspelbaarder, in stedelijk gebied is dat complexer. Kunstmatige intelligentie is nog niet zo ver dat een voertuig weet wat een mens op straat doet."

Mensen kunnen bijvoorbeeld plotseling toch oversteken, ook al staat het stoplicht op rood. Een systeem kan lastig inschatten dat er plotseling een onveilige situatie kan ontstaan. Je wil niet dat je auto per ongeluk doorrijdt op een druk zebrapad. "Daarom moeten de veiligheidsmarges voor autonome voertuigen heel groot zijn."

Hogere veiligheidseisen remmen technologie af

De veiligheidseisen zullen de komende jaren dan ook fors omhoog gaan. "We willen niet dat een systeem faalt. Je stelt hogere eisen aan een auto als chauffeur dan aan een mens als chauffeur", legt hij uit.

Technologie ontwikkelt razendsnel, maar die hogere eisen zorgen ervoor dat de toepassing ervan wordt afgeremd. Gewoonweg omdat de technologie nog niet rijp is en de maatschappij nog niet klaar is voor sommige zaken.

Wie draait bijvoorbeeld op voor een ongeluk? De autobouwer of de verzekering van de passagier? Hoe goed het systeem ook wordt, volgens Van den Ende kun je ongelukken nooit uitsluiten.

Slimmere navigatie

Stel, er gebeurt een ongeluk. Rond half vijf 's middags, net voordat de echte avondspits begint. Ook dan kunnen slimme auto's ervoor zorgen dat er geen files ontstaan.

Ze navigeren via een alternatieve route en spreken met elkaar af dat ze niet allemaal dezelfde omweg pakken. De software houdt continu in de gaten of het verkeer niet vastloopt en zorgt ervoor dat je zo snel mogelijk van A naar B komt.

"Dat wordt in Amsterdam al getest met een persoonlijk reisadvies aan de chauffeur. Straks wordt die informatie over route en snelheidsadvies rechtstreeks aan het voertuig gegeven. Dat is wat wij nu samen met Technolution en Siemens aan het beproeven zijn in Helmond in het kader van een Europees project Autopilot."

5G: preciezer en sneller

Hiervoor gebruiken navigatieapps als Google Maps nu al live data. "Met 4G zijn we al in staat om behoorlijk wat informatie naar een auto te sturen over de toestand op de weg. Door 5G komt veel meer data beschikbaar."

Dankzij 5G wordt die informatie veel preciezer en sneller. De auto wordt 'tot op de subseconde' geïnformeerd over het verkeer dat voor hem zit. Met alle voordelen van dien: dichter op elkaar rijden, minder ongelukken en minder oponthoud bij kruispunten en stoplichten.

Maar we zijn er nog lang niet. "Het hele businessmodel waarbinnen dit gestalte moet krijgen, is op dit moment nog niet helder."

"5G is geen oplossing voor files."

Filerijden wordt nuttig

Komt er ooit een dag dat de files verleden tijd zijn? "Ik denk het niet", zegt Van den Ende. "Maar het kan wel zijn dat het minder erg wordt om in de file te staan. Het wordt aangenaam om in de auto te zitten, omdat je iets anders kan doen."

Werken bijvoorbeeld. Of de krant lezen. Een dutje doen. "Hoewel de vraag blijft wanneer je als automobilist echt niet meer hoeft op te letten wat jouw slimme auto doet. Hoe dan ook, 5G is geen oplossing voor files", besluit Van den Ende.

Bron • RTL Z / Gert-Jan Verstegen