Opinie

De energiemarkt 'disrupten' is nog niet zo gemakkelijk

Matthijs Guichelaar • 27 mei 2016 15:34

De energiemarkt 'disrupten' is nog niet zo gemakkelijk

Tijdens de Startup Week nodigt RTL Z gastcolumnisten - bekende ondernemers, politici en experts - uit om hun visie te geven op de startupscene in Nederland. Vandaag de beurt aan Matthijs Guichelaar, oprichter van de nieuwe energieleverancier Vandebron. Een idee voor een startup kan nog zo mooi en simpel zijn, schrijft hij, de uitvoering is nog een hele lastige klus. Zeker in de energiemarkt.

Het begon allemaal op een zolderkamertje in Amsterdam. Daar broedde we op een nieuw businessmodel. Terwijl in bijna alle markten de gevestigde spelers aan alle kanten werden aangevallen, hadden drie grote bedrijven in de energiemarkt het nog tamelijk gemakkelijk. Gek, dachten we.

Bovendien misten we in het aanbod iets heel simpels: dat consumenten direct stroom konden kopen van een windmolen. Bij Airbnb huur je rechtstreeks van een particulier een kamer. Wij wilden dat particulieren direct van iemand anders energie konden afnemen.

Klinkt simpel, maar schijn bedriegt. De energiemarkt bleek hartstikke ingewikkeld, machtig en intransparant, hierdoor zaten wij regelmatig met de handen in het haar.

Een voorbeeld. Natuurkundig gezien kun je helemaal niet rechtstreeks energie met elkaar delen. Tenzij je een kabel tussen de woningen aanlegt, wat nogal onpraktisch is.

Consumenten kunnen bovendien helemaal niet van elkaar energie kopen. Dat mag alleen van een energieleverancier, waar je een leveringsvergunning nodig. Daarvoor moet je aan tal van voorwaarden voldoen, financieel, juridisch en organisatorisch, alles in een dik pak papier.

Daar komt bij: zodra een elektron op het landelijke elektriciteitsnet gaat, is het niet meer te traceren waar die vandaan komt. Het product ‘elektriciteit’ bestaat uit twee delen: een fysieke kilowattuur die wordt bijgehouden door een meter van de energiebron, én een deel dat bewijst dat diezelfde kilowattuur duurzaam is opgewekt.

Dat elektriciteit op die manier tweedelig is, is een groot probleem. Het betekent namelijk dat je kilowatturen kan opwekken in een kolencentrale, om vervolgens met goedkope buitenlandse certificaten (het tweede deel) te bewijzen dat ze wel degelijk groen zijn. Zo kan het dus dat de vraag naar groene stroom in Nederland ruim 60 procent is, maar slechts 11 procent van onze stroom duurzaam wordt geproduceerd (waarvan ongeveer 6 procent ook nog eens met houtsnippers in kolencentrales). Raar. En moeilijk, als je eigenlijk zo transparant mogelijk wil zijn over wat je levert.

Zo. Ben je er nog?

Nou, dat soort uitdagingen hadden we dus. Maar we zijn eruit gekomen. We hebben ons toch een weg gebaand door het oerwoud van regels en ingewikkelde systemen.

Op papier kopen consumenten energie van ons, en kopen wij exact datzelfde bedrag energie bij de energiebron die diezelfde consument heeft gekozen. En hoewel de levering van energie niet één-op-één is, is het kopen van die energie dat wel. Een consument gebruikt bijvoorbeeld 2300 kilowattuur in één jaar tijd, en de energiebron voorziet het landelijke elektriciteitsnet van exact diezelfde hoeveelheid kilowatturen en ontvangt daarvoor 2300 maal de kilowattuurprijs van Vandebron.

Dat lost twee problemen op: er komt een structureel hogere prijs voor duurzaamheid waardoor meer mensen kunnen investeren in meer duurzame opwek. Daarnaast wordt een keuze voor duurzaamheid überhaupt mogelijk, omdat er transparantie is over wat je koopt. 

Het zolderkamertje is inmiddels een iets grote zolderkamer geworden. En hoewel Vandebron geen energiebedrijf is, heeft het wel een vergunning van de Autoriteit Consument & Markt gekregen om energie te mogen leveren.

De les van dit alles? Doorzetten! Als je bij de eerste drempel al je businessmodel gaat aanpassen, eindig je eigenlijk met een idee dat in een huidige markt 'past' zonder dat deze de markt verandert. Ga vol voor je idee, breek conventies af, en vooral; maak impact en veel plezier! Dat doen wij ook nog dagelijks.

Matthijs Guichelaar

Gerelateerde artikelen