We zien dat je waarschijnlijk onze advertenties blokkeert. RTLZ.nl heeft de inkomsten uit advertenties nodig om goede, onafhankelijke verhalen te blijven maken. Ook kan het zijn dat door het gebruik van een adblocker bepaalde functies op de website niet goed werken. Maak je een uitzondering voor onze pagina's? Voor meer informatie, klik hier.
Stephan Ockhuijsen

Stephan Okhuijsen

@steeph

Stephan Okhuijsen combineert ervaring in de ICT met datajournalistiek. Hij zet het nieuws en je wereldbeeld in (een ander) perspectief aan de hand van data. 

Opinie

Factcheck: werkt de Turkijedeal?

De formatie is gestruikeld over immigratie. Drie partijen - CDA, VVD en D66 - wilden de Europese grenzen dichtgooien en inzetten op opvang buiten Europa.

Het feit dat dit een struikelblok was bij de formatie, maakt het belangrijk. Laten we dus eens kijken naar de werkelijke ontwikkelingen. Groeit de stroom? En vooral, 'werkt' de veelgenoemde deal met Turkije?

Hoeveel vluchtelingen komen en kwamen er binnen?

De focus van de migratiediscussie ligt op de stroom migranten die via de Middellandse Zee Europa inkomt. Hoe zag die toestroom eruit de afgelopen jaren?



De piek lag duidelijk in 2015. De Syrische vluchtelingen crisis was toen in volle gang.

En als je inzoomt op Italië en Griekenland?

Dit wordt duidelijker als we wat meer gedetailleerd kijken naar de maandelijkse cijfers voor Italië en Griekenland.

Omdat migratie over zee afhankelijk is van het weer, komen de meeste migranten in de zomer en het vroege najaar. Op basis van de patronen van voorgaande jaren, zullen er in 2017 tussen de 200.000 en 250.000 migranten langs die route komen. Daarmee zit het dus weer op het niveau van 2014 en is er dus geen sprake van een explosieve groei.

Komt dat door de Turkijedeal?

Uit de gedetailleerde cijfers blijkt ook dat de daling van de stroom vluchtelingen al begon voor de afspraak met Turkije. Eind november 2015 was er een voorlopig akkoord. Op 18 maart 2016 was de Turkije-deal een feit. De toevloed was toen al ingezakt. Maar dat kan mede door de invloed van het weer verklaard worden. 

Stranden de vluchtelingen dan nu in Turkije?

Om te kunnen bepalen of de Syriërs dan ook in grote getalen in Turkije stranden, moeten we de cijfers van dat land erbij pakken.

Het antwoord is nee: er is geen groei te zien in de periode direct na de deal. Pas dit jaar zien we weer een stevige toename. Maar die staat niet in verhouding tot de stroom die in 2015 Griekenland binnenkwam.

Dat roept vooral veel vragen op. Houdt Turkije ze tegen bij de grens en heeft GroenLinks dus een punt? Of zijn er minder Syriërs die het oorlogsgeweld willen ontvluchten?

Zonder daar goed zicht op te hebben, is het heilig verklaren van deze constructie voor deze formatie wat overdreven.

En hoe zit het met de migrantenstroom uit Afrika?

Om het migratieverhaal voor Nederland nog wat completer te maken, is het belangrijk om te kijken wat het effect is van de stroom migranten uit met name Afrika. Immers: VVD, CDA en D66 wilden een Turkijedeal-achtige constructie met Afrikaanse landen optuigen.

Op dit moment komen er ongeveer 500 asielzoekers uit Afrika in Nederland aan. Geen schokkend grote stroom.

En hoeveel is dat als je het vergelijkt met migratiestromen in het verleden?

In het verleden zijn het toch vooral grote groepen migranten uit conflictgebieden (Irak, voormalig Joegoslavië, Afghanistan en Syrië) geweest die de pieken veroorzaakten.

En juist voor die conflicten zijn er al die internationale verdragen die ervoor zorgen dat we de mensen in nood opvangen.

Op basis van deze cijfers kun je dus niet zeggen dat migratie uit Afrika een zodanig acuut probleem vormt dat we Turkijedeal-achtige afspraken moeten maken met die regio. De cijfers rechtvaardigen in elk geval niet de breuk in de formatie. Het ontstane sentiment als gevolg van de golf migranten in 2015 bepaalt kennelijk het toekomstig beleid.

Dat heet sturen terwijl je alleen maar in de achteruitkijkspiegel kijkt.

Volg Stephan Okhuijsen op Twitter en via zijn bedrijf Datagraver.com

Meer van Stephan Okhuijsen

Meer opinie