Stephan Ockhuijsen

Stephan Okhuijsen

@steeph

Stephan Okhuijsen combineert ervaring in de ICT met datajournalistiek. Hij zet het nieuws en je wereldbeeld in (een ander) perspectief aan de hand van data. 

Opinie

Factcheck: is Nederland een boefje in de Europese klas?

Er stond vorige week een klein berichtje over Europa tussen al het nieuws. Wat bleek? Nederland overtrad in 2016 allerlei Europese wetten, meer dan de jaren ervoor. Sterker nog, er was in heel Europa sprake van een record aantal overtredingen. 

Gek: wij, Nederland, zijn toch zo braaf? Blijken we nu de boef van klas? 

Eerst maar eens: om wat voor overtredingen gaat het?

Het gaat om twee soorten overtredingen: allereerst het niet of te laat omzetten van Europese richtlijnen in landelijke wetgeving. En ten tweede het onjuist uitvoeren van die Europese wetten.

Dat laatste blijkt meestal uit zaken die burgers en bedrijven tegen een staat voeren die uiteindelijk bij het Europese Hof tot een uitspraak komen. Denk daarbij aan de zaak van Geenstijl over het niet mogen linken naar naaktfoto's

Om hoeveel overtredingen gaat het?

Dan nu de cijfers. En daar kijken we allereerst naar het aantal van dat soort open zaken aan het eind van ieder jaar.

Duidelijk is dat het record waar eerder over gesproken werd, alleen geldt voor de laatste vijf jaar. Daarvoor was het veel erger.

Hierbij moet wel aangetekend worden dat in 2004 en 2007 veel landen toetraden tot de EU en eind 2007 het verdrag van Lissabon getekend werd. Daardoor moest er even een paar jaar extra veel werk verzet worden en dat ging niet altijd even snel.

Maar hoe doet Nederland het in dit opzicht?

Dat valt dan toch weer mee. De uitspraak over de ernstige zorgen lijken wat misplaatst. Het is wat meer dan de recente jaren, maar minder dan in 2011. Helaas ontbreken gedetailleerde cijfers van voor die tijd. 

Maar is Nederland in dit opzicht braver dan de andere landen? 

Nou, een klein beetje braver dan het gemiddelde dus. Maar de kwalificatie 'het braafste jongetje van de klas' gaat toch eerder naar Malta en Estland. 

Overigens valt op dat Hongarije in deze zich ook heel braaf gedraagt. En dat de zuidelijke landen wel heel erg gezamenlijk aan de overtredingstop staan. Ook de centrale as van Europa, gevormd door Frankrijk en Duitsland, doet het slecht. Slechter dan het Verenigd Koninkrijk!

Maar het totaal aan open overtredingen zegt maar ten dele iets over de inzet van een land om uitvoering te geven aan de Europese richtlijnen. Het is daarbij interessanter te kijken naar hoeveel zaken er zijn op richtlijnen die te laat ingevoerd worden. 

Daar is ook sprake van een recent record. 836 open zaken eind vorig jaar is meer dan in de aflopen zes jaar. In 2011 lag de vorige piek met 763.

Hoe doet Nederland het dan op dit vlak?

Weer scoort Nederland geen record. Maar de laatste jaren lijkt er toch wel weer een opwaartse lijn in te zitten.

Hoe is dat in de rest van Europa?

Als we dan opnieuw gaan kijken of Nederland op dit punt braaf is, zien we het volgende.

Ja, dan kan je wel zeggen dat we bij de braafste jongetjes in de klas zitten. Hierbij heeft Denemarken (die opstandig tegen de euro waren) een opvallende goede positie.

Maar nog opvallender is de volledig andere top van stoute landen. België is met ruime voorsprong koploper over de laatste 6 jaar. En de zuidelijke landen doen het ineens een stuk beter.

Kortom, Nederland is een beetje braaf, maar niet overdreven. En onze zuiderburen hebben een probleem. Toch opvallend voor het land waar het hart van de Europese Unie is gehuisvest.

Meer van Stephan Okhuijsen

Meer opinie