paul_van_liempt.png

Paul van Liempt

@paulvanliempt

Paul van Liempt is presentator van het programma 'Van Liempt, één op één', elke maandag om 22.30 op RTL Z. Hij schrijft over ondernemerschap. En de rol van media.

Opinie

Het tijdperk van Merkel en Messi

In de aanloop naar de Duitse verkiezingen gaat het in veel analyses weer over de saaie Angela Merkel. Teneur van die verhalen: ze is niet ijdel, ze is niet opportunistisch en ze houdt niet van experimenten. Op de vraag hoe ze naar de toekomst kijkt is haar antwoord: "Weiter so."

En dat ze tijdens de verkiezingscampagne in eigen land, die haar traditiegetrouw langs kerkpleinen en marktplaatsen voert, een zeker ongemak vertoont in de omgang met provinciale leiders, maakt haar ook in Nederland nóg geliefder.

Maar: "Weiter so?" De wereldwijde schuldenberg loopt op tot extreme proporties, het klimaatprobleem is nog lang niet opgelost, de vluchtelingencrisis zal nog jaren aanhouden en IS blijft aanslagen plegen en opeisen. Zelfs het kleine vlekje Griekenland kunnen we in Europa niet meer wegwerken. Dat 'alles terugkomt met rente' is een gotspe gebleken. De Grieken zelf hebben niet eens een begin van het einde aan de recessie in zicht.

En er is meer. Over wat de robotisering met de werkgelegenheid doet lezen we elke dag andere berichten. En intussen ontwikkelt de technologie zich in een tempo dat niet eerder in de geschiedenis is vertoond. Wat zijn de gevolgen van de toenemende macht van de giganten Google, Apple, Facebook en Amazon?

De technologie raast voor, veranderingen gaan sneller dan we ooit gewend zijn. Als de Nationale Energiecommissaris Ruud Koornstra zijn duurzame boodschap aan studenten verkondigt maant hij zijn toehoorders in de collegebanken tot spoed: "Het gaat retesnel. De rekencapaciteit van je mobieltje is twee keer zo groot als die van het ruimteschip waarmee Wubbo Ockels in 1985 naar het ruimtestation vloog. Durf te dromen. Aan de slag!"

Die woorden lijken aan Merkel (en ook aan eindeloos formerende Nederlandse politici) niet besteed. Het devies is eerder: niet te snel allemaal, behoudt de status quo en predik vooral niet de revolutie. Doe maar gewoon, dan doe je gek genoeg, dat is de boodschap die uiteindelijk tot een triomf in het stemhokje leidt.

Toch is de werkelijkheid anders. Angela Merkel begon haar politieke loopbaan als een ogenschijnlijk schuchtere brave vrouw uit het grauwe Oosten, maar bleek eind vorige eeuw in staat tot een heuse putsch.

Haar voorganger op z'n retour Helmut Kohl, die eerder smalend over haar zei dat ze 'nooit goed heeft geleerd met mes en vork te eten', werd in 1999 zelf haar hoofdgerecht aan de vooravond van de kerstdis, toen Merkel het mes met smaak in zijn rug stak. In de Frankfurter Allgemeine van 22 december schreef ze een vlijmscherp stuk met de oproep schoon schip te maken door afscheid te nemen van Kohl, waarna ze werd bekritiseerd als 'nestbevuiler' en 'vadermoordenaar'. De rest is geschiedenis.

En wars van opportunisme is ze ook niet. Eerst stond ze achter de oorlog in Irak, daarna juist niet meer. Eerst weigerde ze een bail-out van Griekenland, later weer wel. Zelf noemt ze het, terecht, het aanpassen van je standpunt op basis van nieuwe informatie.

Merkel is veranderingsgezinder dan de beeldvorming doet vermoeden. Ook harder, wendbaarder, risicovoller en bereid het eigen kompas te varen als het moet. Zonder die eigenschappen lukt het niet iets groots tot stand te brengen.

Je ziet het ook in de sportwereld. Columnist Janan Ganesh schrijft in de Financial Times dat ook Roger Federer een man met een randje is, 'veel complexer dan we denken'. Maar omdat sponsors als Mercedes-Benz, Credit Suisse en Moët & Chandon, die hem miljoenen opleveren, een keurig imago prefereren, houdt hij zich publiekelijk in.

Zelfs de voorbeeldige Messi heeft nare trekjes: gele kaarten aansmeren, een grensrechter verrot schelden en belasting ontduiken. "Ik vertrouwde bij het tekenen van de contracten op mijn vader en mijn advocaten." Een Robin Linschoten kwam er natuurlijk niet mee weg. 

Meer van Paul van Liempt

Meer opinie