paul_van_liempt.png

Paul van Liempt

@paulvanliempt

Paul van Liempt is presentator van het programma 'Van Liempt, één op één', elke maandag om 22.30 op RTL Z. Hij schrijft over ondernemerschap. En de rol van media.

Opinie

Heb je nog een leraar nodig voor goed onderwijs?

"Jonge vrouwen hebben een chronisch teveel aan zelfvertrouwen en een schrijnend tekort aan humor. Ze vinden dat ze overal recht op hebben. Ze hebben een theorie over alles, ook wanneer ze er geen verstand van hebben, en ze zijn overtuigd van hun eigen gelijk." 

Ik zou het niet durven zeggen, maar Fay Weldon maalt er niet om. Het feministisch boegbeeld (ze debuteerde in 1967 met de roman En mevrouw ging er vandoor), inmiddels 86, doet deze uitspraak in een hilarisch interview dit weekend in de Volkskrant, naar aanleiding van haar nieuwste boek Dood van een duivelin.

Als de taperecorder van de interviewer hapert, zegt ze even later geruststellend: "Ach, schrijft u maar gewoon wat op. Het maakt me niet uit, echt niet."

Ik zou zeggen: geïnterviewden, neem een voorbeeld aan deze vrouw. Ze stelt je integriteit op de proef en het bespaart je eindeloze discussies na afloop van een (geschreven) interview over wat er allemaal uit moet voor publicatie, maar daarover een andere keer meer.

Het gaat me hier ook niet om het feministische betoog van Weldon, maar wel om het belang dat ze kennelijk hecht aan mensen met verstand van zaken. Je komt ze, als het goed is, voor het eerst op school tegen. En blijft ze daarna tegenkomen in je vervolgopleiding, waarna je stevig uitgerust de arbeidsmarkt betreedt.

Maar zo gaat het lang niet altijd. Dat ligt soms aan de leraren, maar vaak ook aan de geringschattende houding tegenover de docent. Over die houding van buiten las ik zondag een aardig voorbeeld op Bloomberg.

In een verhaal over oprichter Jack Ma, van de Chinese internetreus Alibaba, staat dat hij door te investeren in andere bedrijven een netwerk heeft opgezet van leiders die gezamenlijk een fortuin van 52 miljard dollar bezitten. Dat is meer dan het bbp van 136 landen. Cijfers die de schrijvers ontlenen aan de eigen Bloomberg Billionaires Index.

Het stuk, dat het larger than life bestaan van Ma in elke zin benadrukt, bouwt op naar een vergelijkende climax, waarin het onderwijs (en dus de leraar) er bekaaid vanaf komt. Duncan Clark, voormalig adviseur van Ma en schrijver van het boek The House That Jack Ma Built, prijst Amazon (Jeff Bezos) en Alibaba (Jack Ma), omdat ze de wereld hebben getransformeerd.

Maar volgens Clark heeft Ma een meer door intuïtie gedreven gevoel voor handel drijven vanwege zijn ervaring als straatverkoper. En dan de doodskus voor Bezos: "Jeff Bezos ging naar Princeton, werkte op Wall Street en richtte zich op boekverkoop na een gedetailleerde analyse. Jack Ma laat zich leiden door gut feel, not analytics."

Veel ondernemers vertellen het sprookje van de selfmade-man na. Ze zeggen: "Omdat ik het zonder onderwijs redde, raad ik ieder ander hetzelfde aan."

Maar hoogleraar ondernemerschap en econometrist Mirjam van Praag bewees in het Financieele Dagblad: "Succesvolle ondernemers zijn vaak hoogopgeleid. Met econometrische modellen is het effect aangetoond: onderwijs loont voor ondernemers. Meer nog dan voor werknemers. Ondernemers met een hogere opleiding hebben een betere kans van slagen dan die met een lage of geen opleiding."

De leraar die toegewijd z’n vak overdraagt behoort in de visie van de selfmade man desondanks tot de categorie uitstervende ambachten. En daar ben ik bij de kritiek van binnenuit beland. Bij de verkondigers van de digitale heilstaat waarin de leraar een coach is. Bij de Steve Jobsschool met de iPad. Tegenstanders van deze scholen werden niet met argumenten bestreden, maar weggezet als vastgeroest en niet van deze tijd.

In het boek Onderwijs in tijden van digitalisering, een aanrader voor wie van argumenten houdt, wordt overtuigend betoogd dat technologie een geweldig middel is, maar geen doel op zich. En dat de kundige vakleraar van alle tijden is.

Waarom?

Omdat '…discipline, concentratie, aandacht, speelsheid en motivatie nog steeds uiterst relevant zijn voor onze algehele vorming, zeker in het tijdperk van digitalisering. Voor het bijbrengen van die psychotechnieken leent vakinhoudelijk onderwijs onder leiding van een toegewijde leraar zich bij uitstek.' 

Meer van Paul van Liempt

Meer opinie