Profiel.png

Lars Duursma

@LarsDuursma

Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht CEO’s en geeft lezingen door heel Europa op het gebied van framing, storytelling en overtuigingskracht.

Opinie

Het kansloze geklaag van de oppositiecalimero’s

Het ritueel herhaalt zich bij vrijwel elke verkiezing.

Eerst is er de uitslagenavond, waarin elke politicus zich in de meest bijzondere bochten wringt om een overwinning te kunnen claimen. De ene partij viert dat deze de grootste is geworden, al raakt het een fors aantal zetels kwijt. De ander benoemt juist dat het veel zetels heeft gewonnen ten opzichte van de huidige situatie.

Mocht je niet de grootste zijn en ook geen winst behalen, dan kun je altijd benadrukken hoe deze uitslag veel beter is dan die slechte peiling van twee weken eerder.

Al die winnaars hopen hun al dan niet geveinsde winst te verzilveren met een plaatsje in het bestuur. Want iedereen weet: als coalitiepartij kun je meestal meer voor elkaar krijgen dan met een plek in de oppositie. Er is alleen één probleem: de coalitie vertegenwoordigt doorgaans maar de helft van het aantal zetels. Een meerderheid van de partijen belandt logischerwijs in de oppositie.

Tot dusverre niets nieuws: zo gaat het al jaren. Sterker nog: het is de basis van ons democratisch systeem.

Wat wél steeds erger wordt, is het gezeur. En vooral ook: de heftigheid van het gezeur. Wie buiten de coalitie valt, klaagt al snel over 'boycots' en 'buitensluiten' en noemt het proces 'ondemocratisch'. Dat partijen voor de verkiezingen beloven om niet met andere partijen samen te werken en na de verkiezingen exact doen wat ze beloofd hebben, heet ineens 'rabiaat anti-democratisch'.

Veel televisieprogramma's bieden dat kansloze geëmmer zelfs drie maanden na de laatste gemeenteraadsverkiezingen nog steeds een platform. Neem Buitenhof dit weekend. Het programma verspreidde vooraf de volgende aankondiging: "In zowel Amsterdam als Rotterdam staan partijen die groot werden, buitenspel bij de vorming van de colleges. Hoe representatief is het bestuur?"

Laten we dat eens rustig analyseren. In Amsterdam vormen vier van de vijf grootste partijen het college, alleen de VVD – nummer drie – valt buiten de boot. Is het bestuur tegenwoordig pas representatief als de volledige top drie is vertegenwoordigd?!

We hebben daar in onze democratie een veel beter criterium voor: het gaat erom dat een meerderheid van de volksvertegenwoordiging het bestuur steunt. Dat is straks zo in Amsterdam en dat is zo in Rotterdam.

Voor dat criterium maakt het bovendien niet uit of de coalitie bestaat uit enkele grote partijen of meerdere kleine partijen: een stem op Leefbaar Rotterdam is niet meer of minder waard dan een stem op, zeg, het CDA.

Dat democratisch besef lijkt niet doorgedrongen tot Leefbaar en DENK, die woedend reageerden toen bekend werd dat Rotterdam gaat voor een coalitie van zes partijen. Leefbaar-leider Joost Eerdmans: "Ze laten nu de 47.312 kiezers van Leefbaar definitief barsten."

Onzin. Op deze zes partijen stemden in totaal 110.269 Rotterdammers, ruim twee keer zo veel als op Leefbaar. En de zes partijen voerden vooral campagne tegen de partij van Eerdmans. Na de verkiezingen toch met Leefbaar in zee gaan, dát zou pas kiezersbedrog zijn.

Die hele focus op 'representativiteit' laat bovendien precies zien waar dat in praktijk misgaat. Want als er volgens dat criterium één perfecte coalitie was, dan is dat wel het kabinet Rutte II met VVD en PvdA: de twee grootste partijen vielen elkaar na de verkiezingen vrijwel direct in de armen.

Maar juist dat was nu net wat de kiezer op basis van die harde campagne volstrekt niet voor ogen had.

Daar komt nog eens bij dat de we in Nederland als volk niet ons bestuur kiezen, maar onze vertegenwoordiging. Dat Eerdmans net doet alsof de Leefbaar-stemmers voor niets naar de stembus zijn gegaan, is dus kolder. Hij zit samen met tien anderen in de gemeenteraad van de stad en er zijn nog meer dan genoeg mogelijkheden om iets voor die kiezers te doen.

En ja, ik snap best dat dat soms eenvoudiger is vanuit een coalitierol. Dat heeft Leefbaar in de zestien jaar van haar bestaan ook acht jaar lang kunnen doen (hoezo uitsluiting?!). Maar ook vanuit een oppositierol kun je kiezers prima vertegenwoordigen.

Ik zou dus zeggen: hang niet langer de calimero uit maar doe wat voor je achterban. Voer straks vol overgave oppositie en kom voor je kiezers op. Geen woorden maar daden. Hop, aan het werk!

​Volg Lars op Twitter of meld je aan voor gratis overtuigtips.

Meer van Lars Duursma

Meer opinie