We zien dat je waarschijnlijk onze advertenties blokkeert. RTLZ.nl heeft de inkomsten uit advertenties nodig om goede, onafhankelijke verhalen te blijven maken. Ook kan het zijn dat door het gebruik van een adblocker bepaalde functies op de website niet goed werken. Maak je een uitzondering voor onze pagina's? Voor meer informatie, klik hier.
Profiel.png

Lars Duursma

@LarsDuursma

Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht CEO’s en geeft lezingen door heel Europa op het gebied van framing, storytelling en overtuigingskracht.

Opinie

De stuitende hypocrisie van onze collectieve verontwaardiging

Ze zag het aankomen. Ze wist dat haar column veel mensen zou kunnen kwetsen. Ze kon de scheldkanonnades zelfs al uittekenen. En toch publiceerde Hanina Ajarai donderdag een veelbesproken column met woorden die onnodig grievend zijn voor nabestaanden van rampvlucht MH17.

Dat valt haar zeker aan te rekenen. De wijze waarop ze vervolgens collectief werd neergesabeld, getuigt echter van een stuitende hypocrisie.

Je kunt namelijk best discussiëren over wat je wel of niet moet opschrijven, en hoe. Maar dát is niet waar Ajarai uiteindelijk op werd aangevallen. Ze werd vooral veroordeeld op wat ze wel of niet voelt, met de woedende meute als gedachtepolitie. Of liever: emotiepolitie. Wij bepalen met z’n allen wel wat jij moet voelen. En voel je dat niet? Dan rot je maar lekker op.

Zo, het volkstribunaal heeft gesproken.

"Ik moet bekennen: op emotioneel niveau doet het me niets." Dat schreef Ajarai in haar column. Een kleine gedachteoefening: wat was er gebeurd als deze passage niet 298 MH17-slachtoffers betrof maar 300.000 burgerdoden in Syrië?

Nul ophef, waarschijnlijk. Sterker nog: veel lezers hadden zich waarschijnlijk in haar gevoel herkend. Als we eerlijk zijn, dan doet die oorlog de meesten van ons heel weinig. En bij de vele migranten die omkomen terwijl ze met gammele bootjes Europa proberen te bereiken, voelen we ook niet zo veel. Totdat er een iconische foto in de alle media verschijnt met het verdronken jongetje Aylan op het strand. Maar even later zijn we ook dat beeld weer vergeten.

Dat maakt ons echt niet allemaal psychopaat of een verschrikkelijk mens. Het is normaal dat er in de samenleving verschillen bestaan over met welk leed we ons het meest verbonden voelen. Gelukkig maar. Júist doordat veel mensen zich met ander leed verbonden voelen – leed onder armen, dieren, ouderen, onze kinderen, Syriërs, de buurvrouw etc. – zijn we uiteindelijk met z’n allen beter af.

Onderschat bovendien niet de cruciale rol van de media.

Volgens het Longfonds komen er in Nederland elk jaar een kleine zesduizend mensen om het leven door luchtvervuiling. Laat ik voor mezelf spreken: op emotioneel niveau doet het me echt helemaal niets. Het is een loze statistiek, ik voel er niets bij. Terwijl er elke week dus meer dan honderd Nederlanders aan luchtvervuiling overlijden, iedere week weer.

Inmiddels ruim 17.000 mensen sinds die verschrikkelijke vliegramp drie jaar geleden. Maar ja, het onderwerp is niet zo mediageniek. Je weet op individueel niveau nooit 100 procent zeker waarom iemand veel te vroeg geboren wordt, longkanker krijgt, hart- en vaatziekten ontwikkelt of dement wordt.

Dat was wel even anders bij MH17: bij velen van ons staan beelden van die eindeloze stoet lijkwagens drie jaar later nog steeds op het netvlies gebrand. Net als de vele aangrijpende profielen van alle slachtoffers: wie ze waren, wat ze deden en wat hen en hun omgeving in één klap ontnomen is. Dát maakt dat velen van ons er zo veel bij voelen.

En dus moest Ajarai het na haar column flink ontgelden. Ze had ons nooit zo mogen kwetsen, was de consensus van de woedende volksmassa. Zelfs nepnabestaanden werden aangehaald om de columniste aan te vallen.

Terwijl deze ophef nog volop speelde, publiceerde Youp van ’t Hek in NRC Handelsblad een opmerkelijke column over Kees van der Staaij. Het was voor iedereen beter als de SGP-fractievoorzitter 'geruimd' werd, zo schreef hij. Z’n vrouw zou groot voorstander zijn van diens euthanasie.

En passant fantaseerde Van ’t Hek bovendien hoe de vrouw van Van der Staaij – let wel, iemand die nooit koos voor een publiek profiel en ook geen brieven schrijft aan de Wall Street Journal – sinds twee jaar vreemdgaat met een grote 'neger' die ervoor zorgt dat ze drie keer per week van genot de halve Veluwe wakker kraait.

De column werd alleen al op Facebook 10.000 keer gedeeld met vrijwel unaniem enthousiasme: fantastisch dat die Van der Staaij eens flink aangepakt wordt. Hoe kwetsender, hoe beter. Was die collectieve instemming net zo groot geweest als Van ‘t Hek had geschreven dat Pia Dijkstra 'geruimd' moet worden? Vast niet. Met haar voelen we ons emotioneel toch wat meer verbonden dan met die rare SGP’er.

Diep van binnen vinden we het met z’n allen namelijk maar wat mooi als er flink wordt gekwetst. En als andere mensen zich gekwetst voelen, dan moeten ze vooral niet zo zeuren. Vrijheid van meningsuiting, moet kunnen. Totdat we ons zelf een keertje gekwetst en onbegrepen voelen door een columniste die zich openlijk afvraagt waarom zij zo weinig voelt bij een verschrikkelijke vliegramp. Dan smeken we collectief om haar ontslag.

Meer van Lars Duursma

Meer opinie