Jos_Heymans_transparant.png

Jos Heymans

Politiek columnist Jos Heymans over wat hem opvalt in de Haagse en Europese politiek.

Opinie

De koele relatie tussen VVD en CDA

De meivakantie is voor politieke partijen, en zeker voor regeringspartijen, een mooie gelegenheid om de zaken op een rijtje te zetten. Het kabinet is dik een halfjaar bezig en dat is niet zonder slag of stoot gegaan. De VVD betreurt het gedwongen vertrek van fantast Halbe Zijlstra en de forse beschadiging van premier Mark Rutte rond het debat over de dividendbelasting. D66 moet alle zeilen bijzetten om de geloofwaardigheid terug te krijgen nadat de partij akkoord ging met de afschaffing van het referendum en een ommezwaai maakte over de sleepwet; eerst tegen dan vóór.

Er is opvallend weinig aandacht voor de koele relatie tussen CDA-leider Buma en VVD-premier Rutte.

Het hield de media wekenlang bezig. Ook de ChristenUnie kreeg ervan langs omdat ze ging regeren met het verfoeilijke D66, dat de donorwet en de legalisatie van softdrugs erdoorheen joeg. Het zijn gruwelstandpunten voor christelijke partijen. Dan is het opvallend dat dat kennelijk het CDA niet raakt. Het gaat weliswaar niet goed in de peilingen - 6 zetels verlies maar dat overkomt ook VVD (-9) en D66 (-7) - maar het CDA ontsnapt tot nu toe aan een afstraffing voor de miskleunen van het kabinet, alsof de teflonlaag nu aan Sybrand Buma kleeft.

Er is opvallend weinig aandacht voor de koele relatie tussen CDA-leider Buma en VVD-premier Rutte. Er zijn tijden geweest dat CDA en VVD niet zonder elkaar wilden en konden; denk aan Van Agt-Wiegel, aan Balkenende-Zalm en aan Rutte-Verhagen. Het waren natuurlijke bondgenoten ter rechterzijde; streden samen tegen de PvdA en alles wat links was. Behalve als ze, ieder voor zich, voor de meerderheid op de PvdA waren aangewezen. In Paars-1 en -2, in Rutte-2. Maar erna vonden ze elkaar weer makkelijk. Ook voor Rutte was het CDA altijd een logische keuze.

Nu niet meer. Rutte en Buma zijn geen politieke vrienden. In Rutte-2 heeft de premier menigmaal in het openbaar gezegd dat hij het CDA niet begreep, dat hij zich verbaasde over de manier waarop het CDA politiek bedreef, dat de christendemocraten met hun indrukwekkende politieke en bestuurlijke ervaring hun verantwoordelijkheid uit de weg gingen. Het ergerde Rutte dat het CDA geen zaken met de VVD wilde doen. Ooit zette de VVD-leider Buma weg als een pruilende peuter. En ontplofte hij toen CDA'er Pieter Omtzigt de premier betichtte de relatie met Rusland belangrijker te vinden dan het opsporen van de daders van het neerschieten van MH17.

De VVD regeerde en het CDA zat in de oppositie. Zo raar is het niet, dat Rutte en Buma elkaar politiek in de haren vlogen. Maar er is geen natuurlijke liefde tussen de twee partijen. In de aanloop naar de verkiezingen van vorig jaar, toen iedereen op basis van de peilingen wel wist dat VVD en CDA weer met elkaar moesten gaan regeren, bleven Rutte en Buma elkaar in de weg zitten. Buma hekelde het gebrek aan visie en de loze beloftes (iedereen 1000 euro erbij, geen cent meer naar Griekenland) van Rutte. En het zat de VVD dwars, dat Buma na het referendum plotsklaps tegen het Oekraïneverdrag stemde.

Zoals het nooit is goed gekomen tussen Joop den Uyl en Dries van Agt, zo zal het ook niet goedkomen tussen Rutte en Buma.

Een jaar geleden benadrukte Buma dat het land beter af zou zijn met hem als premier dan met Rutte. Het was campagnetaal, maar de CDA-leider meende het ook tot in het diepst van zijn vezels. En nu VVD en CDA opnieuw tot elkaar veroordeeld zijn, doet Buma niet echt zijn best om de verdediging van het kabinet als uitgangspunt te nemen. In het debat over wel of geen notities over het plan om de dividendbelasting af te schaffen, deed Buma helemaal niets om de premier in bescherming te nemen.

Zoals het nooit is goed gekomen tussen Joop den Uyl en Dries van Agt, zo zal het ook niet goedkomen tussen Rutte en Buma. Bij de VVD hebben ze veel meer vertrouwen in een andere CDA-coryfee, vicepremier Hugo de Jonge. Die past veel meer in het VVD-sfeertje dan Buma. En die zou bij de volgende verkiezingen zomaar de nieuwe CDA-leider kunnen worden. Van de VVD mag het.

Meer van Jos Heymans

Meer opinie