online foto's 400x300_Hella Hueck NEW 2014.png

Hella Hueck

@hellahueck

Hella Hueck is freelance journalist en werkt onder meer voor Omroep WNL en RTL Z. 

Opinie

Mag ik even je aandacht?

Zal ik even iets gaan lezen op Twitter? Nee, dat kan dus niet. Want ik heb mijn telefoon in een andere ruimte gelegd. Bewust. Ik probeer al een klein jaartje m'n mobiel fysiek ver van mij weg te leggen als ik een boek wil lezen of een artikel moet schrijven.

Op stil zetten is niet genoeg. Want het is gewoon té verleidelijk om even te checken hoe het met de rest van de wereld is. Zelfs de hockey-app voor de kinderen vol zinloze berichten is interessanter dan de marteling van goed concentreren en een verhaal op papier zetten.

Ik biecht op: ik vind het moeilijk om me lang te concentreren. Moeilijker dan vroeger, lijkt het. Op mijn laptop staan meerdere tabs open. Even kijken wat er op De Telegraaf staat…"Prijs op het hoofd van John van den Heuvel." Jeetje.

Sorry. Waar was ik ook alweer? Van mezelf ben ik sowieso al snel afgeleid. Maar die mobiel wegleggen helpt me wel.

Er wordt de laatste tijd heel veel geschreven over digital detoxen en de negatieve effecten die sociale media op onze individuele gemoedsrust en maatschappij hebben. Lees bijvoorbeeld eens deze twee kritische artikelen van Nick Bolton van Vanity Fair uit: 'Oh my God. What have I done' - early Facebook employees regret the monster they created en The end of the social era can't come soon enough.

Maar dit stuk van Dan Nixon springt er voor mij uit en trekt de problematiek van de crisis of attention een stuk breder. Dan Nixon is econoom en werkte tot voor kort voor de Bank of England. Hij gooit de knuppel in het hoenderhok: als we inderdaad allemaal 2,5 uur per dag op onze telefoon zitten, zo'n 76 keer per dag dat schermpje aantikken dan heeft dat impact op hoe productief we met z'n allen zijn op ons werk.

Of beter gezegd: we zijn volgens Nixon minder productief dan we met z'n allen waren vóór de smartphonerevolutie. Teveel op je mobieltje kijken kost ons misschien wel economische groei! 

Alle economen roepen nu meteen: correlatie is nog geen causaal verband. Dat is natuurlijk ook zo. Het is een provocerend grafiekje, meer niet. Maar toch. In het FD stond laatst het artikel: De iphone veranderde ons leven maar niet de economie.

"Internet en e-mail waren enorme verbeteringen", zegt emeritus hoogleraar Alfred Kleinkecht. Maar de smartphone lijkt macro-economisch niets te hebben bijgedragen. We kunnen geen moment zonder onze smartphone, maar in de productiviteitscijfers zien we deze technologische doorbraak niet terug. Sterker nog, die cijfers dalen.

Je gevoel zegt misschien wat anders, want je hoort en leest er zoveel over. Dat komt omdat een bedrijf als Apple als hip wordt gezien en heel veel gratis aandacht krijgt of omdat je, zonder dat je het doorhad, weer op branded content hebt zitten klikken. Maar nu dwaal ik weer af.

Nixon zegt dat je op twee manieren kan zien dat we de hele tijd afgeleid worden en dat dat ons uiteindelijk vooruitgang kan kosten:

  1. We werken netto minder, omdat we online andere dingen zitten te doen. Je zit misschien wel op kantoor of thuis achter je laptop nu dit stuk te lezen in plaats van die presentatie af te maken. De helft van de werknemers shopt even online tijdens werktijd. Maar goed, daarna haal je het wel weer in, toch? Of je werkt 's avonds nog even? 
  2. Think again, zegt Nixon. Het zou namelijk kunnen dat werknemers structureel lagere input leveren, omdat we het vermogen verliezen om ons goed te kunnen concentreren. Dit noemt hij de opkomst van 'habitually distracted minds'.  Maar dat vermogen om 'in gedachten verzonken te kunnen zijn' is onderaan de streep essentieel voor vooruitgang in een samenleving. Weg met multitasken. Focus. Aandacht op één ding. Psycholoog William James dacht al in 1890 al over dit soort begrippen na en geeft een prachtige beschrijving van het belang van concentratie: "The faculty of voluntarily bringing back a wandering attention over and over again, is the very root of judgement, character, and will. No one is master of himself if he has not." Het onderwijs zou zich meer moeten richten hoe die concentratie vergroot kan worden – vond James. Dat zou pas 'education par excellence' zijn.

Het mooiste punt dat Nixon maakt is dat we door al die online afleiding aan het  weggooien zijn wat mensen juist zo ontzettend uniek maakt. Kunstmatige intelligentie kan beter rekenen en (wie weet ..ooit) beter voorspellen dan wij kunnen. Robots zijn stukken sterker dan wij zijn en ze zijn nooit moe.

Maar alleen een mens heeft empathie, kan zich verplaatsen in een ander, heeft het vermogen echt te communiceren en zo ook samen met anderen nieuwe verbanden te leggen hoe dingen anders en beter kunnen.

Dus als deze human skills inderdaad steeds belangrijker worden, leg die mobiel dan vooral af en toe even weg. Politici en consultants roepen vooral dat kinderen moeten leren programmeren. Anders missen ze dadelijk helemaal de boot. Oh jee.

Maar 'digtial skills' hebben is nog zoveel meer. Eerlijk gezegd hebben we het op ouderavonden van mijn kinderen van 8 en 11 nooit over programmeren. Daar staat steeds weer centraal hoe we onze kinderen gebalanceerd om leren laten gaan met al die technologie om hen heen. Voor volwassenen geldt dit natuurlijk net zo goed.

Als ik in een vergadering vol met slimme mensen zit wil ik niet aankijken tegen al die achterkanten van mobieltjes. Dan wil ik weten wat je denkt en hoop ik dat je wat toevoegt aan die bespreking. Kortom: mag er wat meer aandacht voor aandacht komen?

Zo. Nu even kijken of er nog wat op Twitter is.

@hellahueck 

Meer van Hella Hueck

Meer opinie