René Cuperus

René Cuperus

René Cuperus is historicus en publicist.

Opinie

Hoe de wereld uit de coronacrisis komt: 3 scenario’s

08 mei 2020 06:16

Het optimistische scenario

Dit scenario gaat ervan uit dat we sterker en beter uit de coronacrisis komen. Die crisis bleek een time-out in ons drukke bestaan. Niets meer en niets minder. We worden weer wakker uit een boze droom. We rouwen om de overledenen en blijven klappen voor de zorg en een beschermende overheid.

In lockdown hebben we geleerd andere dingen in het leven belangrijk te vinden. We komen uit de coronacrisis met meer gemeenschapszin, minder materialisme en een minder gestreste levensstijl. De economie herstelt zich snel, anders dan de grootste zwartkijkers hadden voorspeld.

Verder zijn we erachter gekomen dat de globalisering helemaal over the top was. Hoezo zijn we voor bijna al onze producten afhankelijk van China, zelfs voor medicijnen? Voortaan zullen we de internationale productie- en waardeketens ‘deglobaliseren’: we gaan het in Europa weer zelf doen. China kan het schudden nog langer de fabriek van de wereld te zijn.

En door de schrik over de opkomende macht van China, komen de Verenigde Staten en Europa weer nader tot elkaar. Zelfs onder president Trump. America First is niet America Alone: we herstellen het westers - trans-Atlantische - bondgenootschap tegenover China en andere autoritaire landen.

Het pessimistische scenario

We zitten nu in de stilte voor de storm. Er komt een ongelooflijke economische recessie over ons heen, de grootste sinds de Tweede Wereldoorlog. Niet alleen bij ons, maar in heel Europa. Massawerkloosheid en ontelbare faillissementen ontwrichten onze sociale economie. De kloof tussen (kans)arm en (kans)rijk wordt groter. Binnen landen en tussen landen onderling.

Onze politieke leiders krijgen nu nog veel krediet en steun bij hun crisismanagement - Angela Merkel, Mark Rutte en president Macron zijn populairder dan ooit. Maar wat gebeurt er met de populariteit van de uitvoerende macht als mensen massaal werkloos raken en bedrijven failliet gaan? Dan wordt het maatschappelijk klimaat grimmiger. En dreigt ‘ieder voor zich’ en ‘elk land voor zichzelf. De Europese Unie valt dan zo’n beetje uit elkaar. Nationaal-populisten in Zuid en Noord rukken op.

Amerika is door de coronacrisis getest en te licht bevonden: de gezondheidszorg bleek de achilleshiel van dat machtige, rijke en ongelijke land. Trump wordt afgerekend op zijn wanbestuur van de coronacrisis. China wordt versneld de grootste supermacht in de ‘post-Amerikaanse’ wereldorde. Het koopt failliete bedrijven (en landen) in Europa op.

Het realistische scenario

Dit scenario zit ertussen in. Heel veel mensen zijn blij na de coronacrisis hun gewone leven weer op te kunnen pakken. Er komt een vaccin tegen Covid-19, ergens in 2021. Voor die tijd weten we via mondkapjes, testen en anderhalvemeter-maatregelen de economie weer voor 85 procent aan de praat te krijgen. Sector na sector herstelt, beetje bij beetje. Veel creatieve vernieuwingen uit de coronatijd blijven bestaan.

We beleven een lichte teruggang van de globalisering, van een steeds meer van elkaar afhankelijke en naar elkaar toegroeiende wereld. Strategische producten worden voortaan weer in eigen land gemaakt. De Europese Unie moddert voort als business as usual, met af en toe knallende ruzies tussen Italië en Nederland. ‘Blijf met je vingers van ons pensioengeld af’, roept Wopke Hoekstra om de week. Trump blijft Trump.

Zie hier in het kort een schets van drie post-corona toekomstscenario’s. Optimistisch: we overleven dit en komen er minstens zo goed, of nog beter uit. Pessimistisch: dit wordt een economische en maatschappelijke ramp, nationaal en internationaal. Realistisch: iets daartussenin.