Jos Heymans

Jos Heymans

@josheymans

Jos Heymans is politiek columnist.

Opinie

Het parlementaire werk moet dóór

14 maart 2020 06:00

"Voorkomen moet worden dat de continuïteit van het parlementaire proces in gevaar komt." Kamervoorzitter Khadija Arib is glashelder in haar brief aan de mensen die in de gebouwen van de Tweede Kamer werken: het parlementaire werk moet doorgaan, corona of geen corona; het is uitgesloten dat de boel op slot gaat. En dus zijn maatregelen genomen die politici, personeel en journalisten en fotografen moeten beschermen tegen besmetting.

Brabantse Kamerleden zijn al dagen niet meer te vinden in Den Haag. Zij zitten noodgedwongen thuis en werken voor zover dat kan van huis uit. De VVD-fractie is daardoor onthoofd; zowel voorzitter Klaas Dijkhoff als vicevoorzitter Bas van ‘t Wout komen uit Brabant. Hagenees Ockje Tellegen leidt de fractievergaderingen. De Kamer telt twaalf Brabantse Kamerleden, maar niet iedereen blijft thuis. Eindhovenaar Henk Krol blijft - handen wassend, dat wel - ronddwalen in de Kamer.

Voor bezoekers van de debatten is Arib een stuk strenger. Die mogen onder geen voorwaarden plaatsnemen op de publieke tribune. Het hele Kamergebouw is taboe voor ze. Alleen journalisten met een vaste pas zijn welkom. Wel eerst even de handen desinfecteren bij de dispensers met handgel bij de ingang van de tribune. Op de toiletten hangen instructies hoe de handen gewassen moeten worden. Niet alleen de handen, ook de polsen.

'Het doet vreemd aan dat iedereen in dit coronadebat de mond vol heeft van maatregelen, maar er zelf niet naar handelt.'

Op de tribune is het een rare gewaarwording geen bezoekers te zien. Alleen hoog bovenin zitten drie journalisten, vreemd genoeg niet aan de perstafels op de eerste rij. Een bode vraagt me vriendelijk om ook op de bovenste rij te gaan zitten. De vaste persplekken zijn verboden terrein, te dicht op de Kamerleden; ze zouden besmet kunnen raken als ik nies of hoest. De Kamervoorzitter beseft dat die oekaze misschien wat overdreven is. Na drie kwartier mag ik terug naar de eerste rij; de maatregel is ingetrokken.

Waar publiek wordt geweerd en andere maatregelen zo goed mogelijk worden nageleefd, is er in de plenaire vergaderzaal weinig te merken van het gevaar van een rondwarend virus. Politici zitten boven op elkaar, zowel in de Kamerbankjes als in vak K, de zitplaatsen van de bewindslieden. Anderhalve meter afstand van elkaar houden is er niet bij. Achterin, op de laatste rij, zitten de medewerkers van de fracties en de ambtenaren van de ministers ook dicht opeen. Het doet vreemd aan dat iedereen in dit coronadebat de mond vol heeft van maatregelen ter bescherming tegen het virus, maar er zelf – althans in de vergaderzaal – niet naar handelt.

'Niemand weet wat nu echt het beste zou zijn om de kans op besmetting zo klein mogelijk te maken.'

Wel is afgesproken dat er voorlopig niet meer hoofdelijk wordt gestemd; dan zit de vergaderzaal met 150 Kamerleden vol en is de kans op besmetting het grootst. Op verzoek van Henk Krol overweegt de Kamer om bij stemmingen per fractie niet meer dan twee Kamerleden per partij in de zaal toe te laten. Geert Wilders constateert dat politici wel goed voor zichzelf zorgen, maar de scholen in de steek laten. Veel fracties zetten vraagtekens bij het besluit van het kabinet om de scholen voorlopig open te houden. Dat schuurt met de afspraak om bijeenkomsten van honderd man of meer af te gelasten; een schoolgebouw huisvest gemiddeld 350 mensen; leerlingen, leerkrachten en ander personeel.

Maar omdat niemand de verdenking op zich wil laden de coronacrisis te misbruiken voor eigen politiek gewin, lopen de verschillen van mening tussen Kamer en kabinet niet echt hoog op. Het oogt allemaal wat geforceerd, zowel het debat als de maatregelen. Niemand weet wat nu echt het beste zou zijn om de kans op besmetting zo klein mogelijk te maken. Het is immers niet eerder voorgekomen dat deze generatie met zo’n crisis te maken krijgt.

Misschien is het daarom verstandig om de boel volledig stil te leggen, zoals de Eerste Kamer doet. Die heeft de rest van deze maand uitgeroepen tot coronareces. Kamervoorzitter Arib wil er niet aan; het parlementaire werk moet doorgaan.

Maar in recessen wordt er ook niet vergaderd; de democratie raakt er niet door van slag.