Hans Stegeman

Hans Stegeman

@hanswstegeman

Hans Stegeman is econoom en werkt bij Triodos Investment Management. 

Opinie

Weg met de somberte: omarm het goede leven

24 december 2019 06:25

Zo. Dit roerige jaar zit er bijna op. Iedereen heeft het Malieveld wel zo'n beetje gezien. En iedereen maakt zich zorgen. Over stikstof, het klimaat, de werkdruk, je salaris. Allemaal terechte zorgen, terwijl oplossingen nog niet in zicht zijn.

De grootste zorg die daarachter ligt, is dat we zaken zullen moeten veranderen. Niet in de laatste plaats ons gedrag. Veranderen betekent vooral verminderen: dus minder vliegen, minder hard rijden, minder consumeren, maar bijvoorbeeld ook minder koeien.

En dat maakt ons bang. En boos.

Want het standaardrecept voor het goede leven van - pak 'm beet - de laatste 75 jaar is méér materiële welvaart. Of het nu ons inkomen is of de hoeveelheid spullen die we daarmee kunnen kopen. Meer maakt vrolijk. Minder is een bedreiging. Denken we.

Het goede nieuws: Dit is totaal onnodig!

Het goede leven

Enig verband tussen onze vrolijkheid – geluk – en materieel welbevinden is nauwelijks te vinden. Nederlanders zijn in de afgelopen tien jaar nauwelijks gelukkiger of ongelukkiger geworden, blijkt uit het meest recente World Happiness Report. Terwijl onze economie toch behoorlijk is gegroeid.

Blijkbaar is ons druk maken over materiële welvaart niet de maatstaf voor ons subjectieve welbevinden nu of in de toekomst.

Misschien moeten we door een andere bril naar ons toekomstige welbevinden kijken? Een bril die beter focust op wat filosofisch 'het goede leven' kan worden genoemd. Er zijn vele definities van dat goede leven, maar het houdt grofweg in dat we een leven leiden dat bestaat uit zinvolle bezigheden voor onszelf en anderen. En dat is meer dan persoonlijk materieel welzijn.

Handvatten voor het goede leven

Zonder verzeild te raken in de discussie over brede welvaart en de verdeling ervan, wil ik hier laten zien wat ons als inwoners van een van de rijkste landen ter wereld gelukkig maakt.

Uit onderzoek over de afgelopen vijftien jaar blijken mensen over het algemeen gelukkig te worden van dingen die ze samen met anderen doen -partner, gezin, vrienden - zoals sport, bidden en seks.

Wat mensen veruit het minst leuk vinden is huiswerk, schoonmaken en woon-werkverkeer. Uit Duits onderzoek blijkt dat mensen over het algemeen ook gelukkiger zijn als ze met vrienden en familie zijn en… het liefst thuis.

Waar mensen wel of niet blij van worden, laat deze grafiek uit het onderzoek mooi zien.

Ander perspectief

Hieruit blijkt dat we prima gelukkig kunnen zijn zonder steeds meer spullen te kopen. En omdat we blij worden van dingen samen doen, zouden we er dus veel beter aan doen de verbinding met elkaar te zoeken, in plaats van tegen elkaar en de politiek te hoop lopen. Laten we vooral proberen ook de zorgen en angsten van anderen te snappen.

Dat is een heel andere opgave dan denken over 'het verdienvermogen' of 'de groeiagenda' van Nederland. Dat vraagt om begrip voor elkaar. Om ruimte te geven aan de dingen waar we het gelukkigst van worden. En dan kunnen we de grote opgaven, zoals de klimaat- of stikstofdiscussie, wellicht vanuit een heel ander perspectief bezien. Niet als verlies van vooruitgang, maar als winst. Meer als uitdaging om ze samen, in verbondenheid, op te lossen en zo ruimte te creëren voor het goede leven.

Minder stress door minderen

Ja, ook ik maak me zorgen over ons welbevinden. Maar om hele andere redenen. Toenemend aantal files, langer werken als het aan minister Wiebes ligt, minder tijd voor familie en vrienden: het zijn in mijn ogen de grote bedreigingen.

Laten we genieten van minder economische stress. Vaker thuis zijn. Minder in de file staan. En bedenk, ook als je bij je schoonmoeder aan het kerstdiner zit, van sociale relaties word je gelukkig.