Jos Heymans

Jos Heymans

Politiek columnist Jos Heymans over wat hem opvalt in de Haagse en Europese politiek.

Opinie

Graaien maakt meer kapot dan je lief is

14 december 2019 06:00

Politici hebben nog steeds niet door hoe schadelijk de discussie over de eigen vergoedingen kan uitpakken. De ene woordenwisseling over wachtgeld of reiskostenvergoeding is nog niet geluwd of de volgende dient zich alweer aan. Terwijl het effect van dat graaigedrag in elke peiling pijnlijk zichtbaar wordt gemaakt.

In de afgelopen twee weken kwamen vijf min of meer gerenommeerde politici onder vuur te liggen. Het begon met de wachtgeldregeling en de reiskostenvergoeding van VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff. Hij snapte niets van de commotie die her en der ontstond. Hij had er toch gewoon recht op? Maar dat is in de algemene opinie niet voldoende. De VVD werd voor Dijkhoffs wachtgeldgedrag afgestraft in de peilingen, waarna de VVD’er alsnog afzag van zijn uitkering.

"Partijgenoten in de Tweede Kamer denken zeker te weten dat Dijkhoff geen minister-president wil worden."

Dat wachtgeld is mede gebaseerd op het ministerssalaris dat Dijkhoff precies drie weken genoot. Als opvolger van de afgetreden Jeanine Hennis was hij minister van Defensie van 4 tot 26 oktober 2017. Bovendien was hij demissionair (het kabinet had na de verkiezingen zijn ontslag ingediend), wat betekent dat je niet meer hoeft te doen dan op de winkel te passen. Leg dan maar eens uit dat je je wachtgeld wilt behouden, omdat je er 'recht op hebt'.

In de media is Dijkhoff, die ook nog eens ten onrechte een reiskostenvergoeding ontving, afgeserveerd als een gevallen kroonprins. Hij is te zeer beschadigd. Dat hij Mark Rutte ooit nog kan opvolgen als politiek leider en premier kan hij wel schudden, voor zover hij die ambitie heeft. Partijgenoten in de Tweede Kamer denken zeker te weten dat Dijkhoff geen minister-president wil worden. Als vakminister zou hij zich beter op zijn plaats voelen.

Ook Rutte ontving als fractievoorzitter tussen 2006 en 2010 een reiskostenvergoeding. Onnodig, want hij had van de partij een auto met chauffeur gekregen. Rutte gaat niet terugbetalen, zegt hij, en daarna verstomde de kritiek, zoals vaker gebeurt bij de premier van wie kritiek en verwijten doorgaans afglijden.

"Ook Thierry Baudet heeft een auto van de zaak, terwijl hij een reiskostenvergoeding ontvangt."

Raar genoeg lijkt dat ook Thierry Baudet te overkomen. Ook de Forumleider heeft een auto van de zaak, terwijl hij een reiskostenvergoeding ontvangt. Hij zegt niet te weten dat hij per jaar 4900 euro krijgt vergoed. En als dat zo is, zal hij er geen afstand van doen. Geen hond in de partij die zich daar druk over maakt. Dat was wel anders toen toenmalig partijgenoot Henk Otten ervan werd beschuldigd dat hij een greep in de kas had gedaan.

GroenLinks lijkt zich ook niet erg druk te maken over de vergoeding die Isabelle Diks ontvangt. Het Kamerlid, eerder al in opspraak vanwege het wachtgeld dat zij als oud-wethouder ontvangt, krijgt een onkostenvergoeding omdat ze in Leeuwarden woont. Maar HP/De Tijd onthulde dat zij in Den Haag een huis heeft waar zij permanent verblijft. GroenLinks zal de kwestie voorleggen aan de adviseur integriteit, die onlangs door de Tweede Kamer is benoemd. Maar die treedt pas op 1 januari in dienst. Kennelijk heeft de partij geen haast om dit vuiltje weg te werken.

"Mensen houden niet van graaiers, ook niet als ze formeel recht hebben op een uitkering."

Eerder al werden de schouders opgehaald, toen PVV’er Dion Graus sjoemelde met zijn woonplaats. Hij zou in Heerlen wonen, maar verblijft de hele week in Voorburg. En Theo Hiddema schonk zijn vergoeding aan de Poezenboot, toen duidelijk werd dat hij in Amsterdam gehuisvest is, maar een vergoeding kreeg voor vermeend permanent verblijf in Maastricht.

De vaak lakse houding van politieke partijen als het gaat om integer handelen, doet de politiek geen goed. Mensen houden niet van graaiers, ook niet als ze formeel recht hebben op een uitkering. Kamerleden hebben een minimumvergoeding van 115.000 euro per jaar, wat wordt opgehoogd met reis- en verblijfskosten; ministers enkele tienduizenden euro’s meer. Daar valt best goed van te leven.