Patrick Wessels

Patrick Wessels

@Consupsycholoog

Patrick schrijft over psychologie en consumentengedrag.  Waarom koop je het ene product wel en het andere niet? En hoe kun je daar slimmer mee omgaan?

Opinie

Waarom die ongewenste reclamefolder nog bestaat

01 oktober 2019 05:53

De rechtbank oordeelde onlangs in hoger beroep dat Amsterdam de ja/ja-sticker mag invoeren. Geweldig nieuws: het is het begin van het einde van de gedrukte reclamefolders. Dat die reclamefolders nog in grote getale worden verspreid is natuurlijk volledig achterhaald en totaal niet meer in lijn met de behoefte van consumenten.

Maar er was toch al een nee/nee-sticker? Bij mij prijkt die inderdaad al jarenlang op de brievenbus, maar dat komt omdat ik me bewust ben van het Default Effect. Dat effect werpt een psychologische drempel op om die sticker massaal te plakken.

Natuurlijk onderneemt een deel van de mensen actief actie om die enorme papierwinkel tegen te gaan, maar dat geldt lang niet voor iedereen. Daardoor lijken reclamefolders nog veel populairder dan ze eigenlijk zijn. En kopen grote groepen consumenten nog producten waarvan ze het bestaan niet eens kenden, maar waarmee ze nu het gevoel hebben een goede aanbieding te scoren.

Het Default Effect stuurt, zonder dat we dat doorhebben. Ons luie brein kiest onbewust het liefst voor de standaardoptie. We hoeven dan geen moeite te doen en we lopen geen risico om iets door onze eigen schuld te verliezen. En belangrijker nog, we gaan er onbewust vanuit dat de standaard met een reden is gekozen. Als iedereen reclamefolders ontvangt en alleen de groep die dat niet wil niet, dan zal dat wel met een reden zo zijn.

Door het Default Effect kregen we ook jarenlang ongevraagd allerlei e-mailnieuwsbrieven als we online producten bestelden en bungelen we in Europa onderaan de lijst voor meeste orgaandonaties. We moeten ons veel beter bewustzijn van wat zo'n standaard eigenlijk aan invloed heeft op het gedrag dat we vertonen.

Het feit dat Amsterdam nu de ja/ja-sticker in mag voeren zal een grote klap betekenen voor gedrukte reclamefolders, waar ik niet rouwig om ben. De ongevraagde spam door de brievenbus wordt met de nieuwe sticker in de hoofdstad nog door slechts 19 procent gelezen, een daling van bijna 60 procent, zo becijferde onderzoeksbureau OIS. Sterk bewijs dat we er collectief helemaal niet zo op zitten te wachten.

En als we erin slagen ook die laatste groep te overtuigen de folders digitaal te raadplegen zou dat een hoop papier schelen. En onnodige aankopen ook waarschijnlijk. Want nog goedkoper dan een aanbieding scoren is het om niets te kopen dat we niet nodig hebben.