Cody Hochstenbach

Cody Hochstenbach

@CodyHochstenB

Cody Hochstenbach is stadsgeograaf en werkzaam als postdoctoraal onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam. 

Opinie

Weg met de arme Rotterdammer?

19 augustus 2019 06:08

Afgelopen week stond de Rotterdamse Tweebosbuurt volop in de belangstelling. De gemeente en woningcorporatie Vestia willen bijna 600 sociale huurwoningen in dit buurtje in Rotterdam Zuid slopen. Er komen slechts 374 overwegend duurdere woningen voor terug.

Veel zittende huurders zullen dus moeten vertrekken. Een deel van de bewoners weigert dit te doen, waarna Vestia – ook wel bekend van de miljardenstrop door derivatenspeculatie – deze 'weigerverhuizers' voor de rechter heeft gedaagd.

De grote belangstelling voor de Tweebosbuurt is weliswaar uitzonderlijk, maar de plannen staan allerminst op zichzelf. In een tijd van woningnood is het sowieso bijzonder om woningen te verdunnen in plaats van te verdichten, maar er is meer aan de hand.

"Steden doen er alles aan om witte, hoogopgeleide tweeverdieners aan te trekken."

Het Rotterdamse stadsbestuur richt zich al geruime tijd op het uithollen van de sociale huurvoorraad. Tussen 2002 en 2017 is de corporatievoorraad met maar liefst 30.000 woningen gekrompen als gevolg van sloop en verkoop. Een spectaculaire afname. Daar komt nog eens bovenop dat ook de betaalbare particuliere huurvoorraad krimpt.

Het huidige akkoord 'Nieuwe energie voor Rotterdam', in 2018 ondertekend door een bonte coalitie van VVD, D66, GroenLinks, PvdA, CDA en SGP-ChristenUnie, voorziet in de sloop van nog eens 12.000 goedkope woningen tot 2030. Partijen van links tot rechts steunen dus de verdere afbraak van betaalbaar wonen. Tegelijkertijd zijn er volop duurdere koopwoningen toegevoegd, en stijgen de Rotterdamse huizenprijzen razendsnel.

Dit beleid wordt verkocht onder het mom van het sociaal mengen van zogenaamde achterstandsbuurten. Er komen immers duurdere marktwoningen beschikbaar in overwegend arme buurten. Bovendien zouden er nieuwe 'woonmilieus' gecreëerd worden: een nieuw type wijk dat nog ontbrak in de stad. Mooie woorden om mee te verbloemen waar het eigenlijk om te doen is: andere woningen voor andere mensen neerzetten.

Steden doen er alles aan om witte, hoogopgeleide tweeverdieners aan te trekken. Hun aanwezigheid zou cruciaal zijn om de internationale concurrentiestrijd aan te gaan met andere steden. Rotterdam is geen uitzondering. De stad is bijzonder expliciet in haar intenties, zo investeert ze in 'bakfietswijken' met als doel 'kansrijke' gezinnen aan zich te binden.

Zittende huurders met een laag inkomen of een migratieachtergrond zijn daarentegen een doorn in het oog van de stadsbestuurders. Hun aanwezigheid wordt geassocieerd met achterstanden en zou de statistieken naar beneden halen. Als burgemeester hamerde Ivo Opstelten er op dat Rotterdam de verkeerde lijstjes aanvoerde, en dat daar iets aan gedaan moest worden.

"Het is het schuiven met mensen in plaats van het aanpakken van structurele ongelijkheden."

Tegelijkertijd moet dit beleid achterstandsbuurten er bovenop helpen. Inderdaad, er wordt weer geïnvesteerd in de openbare ruimte, in de voorzieningen en in de woningen. Leuk, maar de oude bewoners zijn er niet mee geholpen. Zij moeten het veld ruimen en verkassen naar andere goedkope buurten waar weer nieuwe concentraties ontstaan. Sociaal mengingsbeleid richt zich namelijk zelden op het toevoegen van betaalbare woningen aan dure buurten, terwijl die duurste buurten doorgaans juist het sterkst gesegregeerd zijn.

Het is het schuiven met mensen in plaats van het aanpakken van structurele ongelijkheden.

De cruciale vraag is uiteindelijk voor wie je er bent als stadsbestuur. Ben je er voor de mensen die al in je stad wonen? Of ben je er vooral voor de mensen die je graag in je stad ziet komen wonen?

Dat laatste lijkt vaak het geval te zijn: voor kapitaalkrachtige nieuwkomers wordt de rode loper uitgerold, ook als dat ten koste gaat van de zittende bewoners. Meryem Slimani, bewoner van het Oude Westen in Rotterdam omschreef het onlangs treffend voor Vers Beton: "Het is fijn dat de wijk opgeknapt wordt. Maar het voelt heel oneerlijk dat het pas gebeurt als er mensen met geld in de wijk willen komen wonen."

Voor de armere Rotterdammers blijft doelbewust minder plek over. Je krijgt het gevoel dat de gemeente Rotterdam baalt van haar eigen inwoners. En dat is een grove schande.