Jos Heymans

Jos Heymans

Politiek columnist Jos Heymans over wat hem opvalt in de Haagse en Europese politiek.

Opinie

Brexit, je hoort er niks meer van

10 augustus 2019 06:00

Een half jaar geleden was de onrust over de naderende brexit groot. Het bedrijfsleven was volgens de regering onvoldoende voorbereid op een vertrek van het Verenigd Koninkrijk zonder deal en werd dringend gemaand maatregelen te treffen. Ook bij burgers moest het besef doordringen dat ons zware tijden te wachten staan. In politiek Den Haag was sprake van lichte paniek. Het kabinet kende zichzelf bevoegdheden toe om zonder toestemming van het parlement noodmaatregelen te treffen om chaos na een no deal-brexit te voorkomen.

Er waren, in januari, nog twee maanden te gaan voordat de Britten de Europese Unie zouden verlaten. Niemand wist wat precies de gevolgen zouden zijn. Zou je nog wel op Londen en andere Britse luchthavens kunnen vliegen? Zou er chaos ontstaan op de wegen naar Hoek van Holland en andere oversteekplaatsen naar Groot-Brittannië? Zou mijn Britse buurman hier mogen blijven wonen? Het kabinet stelde een lijst van 101 vragen en antwoorden op om burgers en bedrijfsleven zo goed mogelijk te informeren.

Op 31 oktober is het zover. Het ligt niet voor de hand dat er opnieuw uitstel volgt.

Er waren zorgen, grote zorgen. Maar de brexit werd uitgesteld. Van eind maart naar half april en vervolgens van half mei naar eind juni. De zorgen verbleekten; er werd lacherig gedaan over de Britten die van hun eigen vertrek een zooitje maakten, die niet wisten wat ze nu eigenlijk wilden: een vertrek met deal, zonder deal of misschien wel helemaal geen vertrek. Stemming na stemming in het Britse Lagerhuis gaf geen oplossing; alle alternatieven werden van tafel geveegd.

En nu zitten we weer 2,5 maand voor een deadline, waarop de Britten de Europese Unie verlaten. Op 31 oktober is het zover. Het ligt niet voor de hand dat er opnieuw uitstel volgt. De Britten hebben een nieuwe premier die zijn hakken in het zand heeft gezet: het Verenigd Koninkrijk verlaat eind oktober de EU, met of zonder deal. Elke hindernis op de route naar het vertrek wordt vakkundig geslecht. Verliest Boris Johnson de vertrouwenskwestie die Labour voor begin september heeft aangekondigd, dan zal hij nieuwe verkiezingen uitstellen tot na de brexit. Niets mag een Brits vertrek nu nog in de weg staan.

Zo ontstaat een verkeerd beeld; dat het wel mee zal vallen met de brexit, dat die misschien wel helemaal niet doorgaat.

Het is opmerkelijk stil rond het thema dat de Europese Unie, het kabinet, de handel met Groot-Brittannië voor grote problemen stelt. Het zal wel door het zomerreces komen, maar na de opwinding van begin dit jaar hoor je in politiek Den Haag helemaal niets meer over de brexit die nu onverbiddelijk snel nadert. Op de ministeries en bij bedrijven wordt ongetwijfeld hard gewerkt om de klappen van de brexit zo goed mogelijk op te vangen. Maar de communicatie met de burgers is op een dieptepunt beland. Den Haag is stilgevallen.

Zo ontstaat een verkeerd beeld; dat het wel mee zal vallen met de brexit, dat die misschien wel helemaal niet doorgaat. Terwijl de ontwikkelingen rechtstreeks afstevenen op een vertrek dat nu wel heel dichtbij komt. De Europese Unie weigert opnieuw te onderhandelen over een deal – er ligt er immers al een. Nederland sluit zich, omwille van de Europese eensgezindheid, aan bij Brussel. Zelf handelsbesprekingen aangaan, waar Nederland doorgaans nogal goed in is, is 'not done'.

Aan beide zijden van de Noordzee staan de hakken in het zand. Maar hoe lang nog? Uiteindelijk zal er, schoorvoetend, weer gepraat gaan worden. Maar wie beweegt als eerste? We hebben nog maar minder dan drie maanden te gaan.