Randy Martens

Randy Martens

@randymartens

Randy Martens is econoom en voormalig landelijk partijbestuurslid van de Partij van de Arbeid.

Opinie

Wanneer zeggen we over klimaatbeleid: 'Whatever it takes'

30 juli 2019 06:37

De hittegolf lijkt als positief bijeffect te hebben dat mensen zich weer even bewust worden van de klimaatramp waar we op af racen.

Het nieuws grenst de laatste tijd zowat aan het absurde. Een bloemlezing van de afgelopen dagen:

De mensheid zit op een highway to hell, maar trapt nog even flink het gas in.

Klimaatontkenners

Het beleid dat gevoerd wordt om iets te doen aan deze nakende ecologische catastrofe blijft opmerkelijk slap. Klimaatakkoord zegt u? Eerst zien dan geloven. De daadwerkelijke uitvoering van het akkoord zal nog veel politieke moed vereisen. Eerdere doelen heeft Nederland dan ook steeds niet gehaald.

Een oorzaak hiervan is dat de meeste politici hun oren stiekem maar al te graag laten hangen naar twijfel zaaiende klimaatontkenners. Moeilijke maatregelen kunnen dan immers nog even uitgesteld worden. Het is bijvoorbeeld voor een politicus niet leuk om tegen kiezers te moeten zeggen dat ze niet meer ieder half jaar naar Bali kunnen vliegen. Het kabinet komt dan ook niet verder dan een uitermate povere vliegtax van 7,50 euro. Het is gerommel in de marge. Voor het hele klimaatbeleid vrees ik daarom dat het too little, too late zal zijn.

Veel politici lijken hier echter niet wakker van te liggen en pleiten met het verstand op nul voor een uitbreiding van Schiphol en voor vliegveld Lelystad. De huidige generatie machtshebbers lijkt geen gevoel van toekomst of verleden te hebben. Alleen eigen carrières in het hier en nu tellen. Boris Johnson is de meest recente illustratie dat ook in de Europese politiek juist dit opportunistische en narcistische type politicus tegenwoordig boven komt drijven.

Paternalisme

Goedwillende mainstreampolitici laten zich door klimaatontkenners steeds weer bang maken voor het verlies van 'draagvlak'. Dat is het manco van de consensuscultuur in de Nederlandse politiek, en daarom lopen wij achter. Als je namelijk ergens wilt komen dan mag je je niet laten afleiden door iedere blaffende hond langs de weg.

Klimaatontkenners moeten daarom niet benaderd worden als in onwetendheid dolende zielen maar als gevaarlijke tegenstanders van vooruitgang. Als classicistische kwinkslag naar Nederlands prominentste klimaatontkenner: eigenlijk zou je ze het liefst van de Tarpeïsche rots willen gooien. Wat ik bedoel te zeggen is dat je geharnaste tegenstanders niet eindeloos moet proberen te overtuigen. Soms moeten tegenstanders domweg politiek overpowered worden.

De regering mag namelijk onder geen beding te accepteren dat de aarde afkoerst op een ecologische catastrofe en moet daarom desnoods onder zware oppositie van de Syp Wynia's van deze wereld doen wat nodig is. Als je daar niet toe bereid bent dan hoor je niet in een regering. Bang zijn voor de kiezer is onnodig. Ik ben er van overtuigd dat het electoraat uiteindelijk zal waarderen dat daadkrachtige leiders doen wat nodig is. 

Economische crisis versus de klimaatcrisis

Toen de Eurocrisis op zijn hoogtepunt was zei ECB-president Mario Draghi over de vraag hoe ver hij zou gaan om de Euro te redden: "The ECB is ready to do whatever it takes to preserve the Euro. And believe me, it will be enough." De ECB zou volgens Draghi geen middel ongemoeid laten en de absolute randen van het verdrag opzoeken (en erover heen gaan) om de gezamenlijke munt te redden. En aldus geschiedde. Politieke tegenstanders - zoals de Duitsers - werden overpowered.

In Nederland nationaliseerden ministers van Financiën Wouter Bos en Jeroen Dijsselbloem tijdens de kredietcrisis banken en minister Jan-Kees de Jager schreef belastinggeld over naar Griekenland toen dat nodig was. Alles om een ineenstorting van het financiële systeem te voorkomen en onze economie te beschermen.

Waarom zijn politici wel bereid om al het mogelijke te doen om onze economie te redden, maar niet om ons klimaat te redden? De redding van onze natuurlijke leefomgeving is steeds omgeven met allerlei verlammende mitsen en maren. Met die slappe houding zullen de doelen van het Klimaatakkoord, net als de vorige doelen, zéker niet gehaald worden.

De rijksbegroting is hierbij het probleem niet. Volgens Coen Teulings geeft Nederland jaarlijks 15 miljard te weinig uit. Met dat geld kan geïnvesteerd worden in duurzaamheid en kan voorkomen worden dat huishoudens op een politiek domme manier op extra kosten gejaagd worden. "De klimaattransitie is dus een peulenschil", aldus Teulings.

Dus als in het vervolg gevraagd wordt hoe ver politici willen gaan om het klimaat te redden, laat dan de zoete woorden klinken: "Whatever it takes."