Marlise Hamaker

Marlise Hamaker

@Mhamak

Marlise Hamaker is eigenaar van communicatietraining- en adviesbureau Listen Up, dat zich in het bijzonder op (top)vrouwen richt. Ze schrijft over haar werk en over de gender gap. 

Opinie

De witte man heeft het zwaar

22 juni 2019 07:24

In een Hilversumse radiostudio zaten drie mannen te praten over hoe de poorten van de publieke omroep en de krant tegenwoordig wagenwijd open staan voor vrouwen en mensen van kleur. Voor henzelf was het lastiger, voegde een van hen toe. Want ja: man, wit en van middelbare leeftijd.

Als je ze zo hoorde dacht je dat ze keihard hadden moeten knokken om nog wat zendtijd te krijgen. Het waren Gijs Groenteman, Arno Kantelberg en Charles Groenhuijsen - al hield die laatste wijselijk zijn mond.

Presentator Ghislaine Plag vroeg waarom het dan toch maar niet lukte met diversiteit. "Dat weet ik niet", zei Groenteman. Hij wist wel zeker dat het makkelijker was om bij de omroep binnen te komen als je geen man was. En niet wit. En niet van middelbare leeftijd.

Niemand in de studio benoemde de idiotie van die redenering, terwijl ze daar zo zaten, die drie witte mannen van middelbare leeftijd.

"Het is bijna een beetje hoe harder je slaat, hoe minder effect het bij me heeft", klaagde Kantelberg over de vele rapporten en adviezen die over diversiteit worden gepubliceerd. Er was niemand in de studio die aan Kantelberg uitlegde dat hij zelf het een en ander kan doen zodat er geen adviezen en rapporten meer geschreven hóeven te worden.

De witte man heeft het zwaar, zou je bijna denken. Er is veel aandacht voor diversiteit, gelijke behandeling en inclusiviteit. Of het nou gaat over de media, de wetenschap, de politiek, het bedrijfsleven, de loonkloof, #metoo of mannenpanels op congressen.

Al dat gepraat levert weinig op, veranderingen gaan tergend langzaam. "Kunnen we er niet over ophouden?", hoor je soms een tikkeltje wanhopig. "Of de discussie wat breder trekken?" En: "Met de tijd lost het probleem zich vanzelf op."

Laten we praten over diverse karakters, gaat het dan verder, of diverse leeftijden. De nieuwe NRC-hoofdredacteur René Moerland zei onlangs in dit interview dat diverse studie-achtergronden er ook toe doen. "Onze redactie zal diverser worden. Bij de moderne journalistiek red je het niet met alleen klassieke journalisten die geschiedenis hebben gestudeerd en daarna journalistiek. Je hebt ook bèta's nodig en mensen die het platteland van dichtbij kennen."

Het is allemaal waar. En ook de makkelijkste manier om het toch vooral bij mannen te houden. Witte mannen.

Mannen die wat jonger zijn. Mannen die anders opgeleid zijn. Mannen die een ander karakter hebben. Mannen die ergens anders opgegroeid zijn.

Anders, verschillend, ja. En meer van hetzelfde.  

Die kijk op diversiteit is niet 'verfrissend', zoals Kantelberg dat in het Hilversumse radiogesprek noemde. Die kijk is juist behoudend, met als gevolg de halfslachtige aanpak van een complex probleem.

Dat is niet hoe je complexe problemen oplost - net zo min als dat die problemen vanzelf verdwijnen als je er nog maar wat tijd tegenaan gooit. Diversiteit, gelijke behandeling en inclusiviteit worden pas de gewoonste zaak van de wereld als we daar allemaal iets voor doen.

Zoals de Technische Universiteit Eindhoven, die deze week bekendmaakte alle vacatures voorlopig alleen voor vrouwen open te stellen. Zodat het misschien lukt om bijvoorbeeld het aantal vrouwelijke hoogleraren op die universiteit van 12,6 naar een nog altijd schamele 20 procent te laten groeien.

En ook mannen als Gijs, Arno en Charles kunnen een bijdrage leveren. Door bijvoorbeeld eens te vragen wie er nog meer aan tafel zitten, de volgende keer dat ze wéér gebeld worden om in de media hun mening te geven over het een of het ander. Een vraag die net zo relevant is als je voor een bestuurs- of toezichtfunctie benaderd wordt, of om te spreken op een congres.

En als het antwoord uit enkel of overwegend witte mannen bestaat zoals jijzelf, bedank dan vriendelijk en leg uit waarom. Schuif daarbij als het even kan vrouwen naar voren die net zo goed de plaats kunnen innemen waarvoor jij werd gevraagd.

Witte vrouwen, vrouwen van kleur. Jonge, middelbare en oudere vrouwen. Vrouwelijke alfa's én bèta's. Vrouwen met verschillende karakters. Vrouwen van het platteland, uit de stad en alles daar tussenin.

Zodat de poorten in Hilversum en op al die andere plekken niet alleen zogenaamd wagenwijd open staan, maar een ander ook echt de kans krijgt om er doorheen te lopen.

Dat zou pas verfrissend zijn.

Meer van Marlise Hamaker