Jos Heymans

Jos Heymans

Politiek columnist Jos Heymans over wat hem opvalt in de Haagse en Europese politiek.

Opinie

Bijna allemaal gewonnen

25 mei 2019 06:00

Thierry Baudet vond dat zijn partij een fantastische overwinning had behaald, Mark Rutte was zeer ingenomen met de winst van de VVD, Jesse Klaver stelde vast dat GroenLinks opnieuw gewonnen had. Al die tevredenheid verbloemde de onvrede. Teleurstelling die de uitslag van de Europese verkiezingen voor de meeste partijen, met uitzondering van all-over winnaar PvdA, in petto had.

Winnen zoals Baudet doe je natuurlijk altijd als jouw partij nog nooit heeft meegedaan aan de Europese verkiezingen en nul zetels als uitgangspunt heeft. Als je bovendien de grootste partij van Nederland bent, is het binnenhalen van drie zetels misschien niet echt indrukwekkend.

Het zou, zo was de verwachting, een tweestrijd worden tussen VVD en Forum voor Democratie. Maar voordat het debat van de eeuw - een lichte overdrijving van het politieke woordenspel tussen Rutte en Baudet - werkelijk begon, had Maurice de Hond al berekend dat Frans Timmermans zo maar eens de winnaar van de verkiezingen kon worden. Baudet en Rutte verkeerden op dat moment nog in de veronderstelling dat een van hen als grootste partij uit de bus zou komen.

Baudets bewering dat Oekraïne weleens achter het neerhalen van vlucht MH17 zou kunnen zitten, maakte de idiotie compleet.

Het debat voldeed trouwens niet aan de hoge verwachtingen, die vooraf in de media waren gewekt. Baudet liet zien dat hij zeker geen slecht debater is. Rutte, doorgaans voor geen kleintje vervaard, had het op sommige momenten zichtbaar moeilijk met zijn politieke opponent. Maar dat baarde de VVD geen zorgen.

Want, zo vertelde donderdagavond iemand uit de kring rond de premier, Baudet heeft het zichzelf ongekend moeilijk gemaakt. Het essay had zijn vrouwonvriendelijke werk zelf al gedaan; daar hoefde Rutte zich niet voor in te spannen. De merkwaardige vergelijking die Baudet maakte over Napoleon, Hitler en oud-EU-baas Herman van Rompuy – ze zouden alle drie gefascineerd zijn door het monster Rusland dat te vuur en te zwaard bestreden moest worden – was een misser die geheel voor eigen rekening kwam; Rutte had hem op dit punt niet uitgedaagd. Baudets bewering dat Oekraïne weleens achter het neerhalen van vlucht MH17 zou kunnen zitten, maakte de idiotie compleet.

De ene één is de ander kennelijk niet.

Forum voor Democratie is niet langer de grootste partij en dat heeft Baudet volledig aan zichzelf te wijten. Daar had hij de ruzie met partijgenoot Henk Otten niet voor nodig. En de VVD is niet opnieuw de grootste partij geworden, waarop de liberalen hadden gehoopt. Beide partijen wonnen; Forum drie zetels, de VVD één. Eén zeteltje, zou Jesse Klaver die avond nogal badinerend opmerken. Over die ene zetel die zijn partij GroenLinks had gewonnen, was hij razend enthousiast. De ene één is de ander kennelijk niet.

Maar hoe tevreden iedereen ook was, er kon er maar één de winnaar zijn. En dat was verrassend genoeg de PvdA; een bizarre comeback volgens partijleider Asscher. Wat drie verkiezingen op rij niet lukte, gebeurde nu – geheel onverwacht - wel. Frans Timmermans was de meest bekende lijsttrekker van het stel, dat helpt. En dankzij de SP met haar filmpje over Hans Brusselmans, een persiflage op de PvdA-lijsttrekker, werd hij de afgelopen weken nog veel bekender. Timmermans werd beloond; de SP mag bidden dat het verlies tot één zetel beperkt blijft en dat die ene zetel niet alsnog als restzetel naar een andere partij gaat.

Naar de PvdA bijvoorbeeld.