Jos Heymans

Jos Heymans

Politiek columnist Jos Heymans over wat hem opvalt in de Haagse en Europese politiek.

Opinie

De hijgerigheid om overal over te debatteren

27 april 2019 06:00

Weet u nog wie Fatma Koser Kaya is? Zij was jarenlang lid van de Tweede Kamer voor D66, maar verdween dik twee jaar geleden na de laatste verkiezingen uit het parlement. Toch waart haar geest nog altijd door het Kamergebouw. Want haar wetsvoorstel tot afschaffing van de Zondagswet, ingediend in 2016, is nog steeds niet behandeld. Als het al een keer gebeurt, zal het in ieder geval zonder Koser Kaya zijn.

Haar wetsvoorstel staat op de lijst van 197 Kamerdebatten waarvoor wegens vergaderdrukte nog geen behandelingsdatum is vastgesteld. Kamervoorzitter Arib klaagde deze week dat die lijst veel te lang is en steeds langer wordt, omdat er elke week Kamerleden zijn – en dat beperkt zich niet tot één of twee – die de dringende behoefte hebben om over een of ander onderwerp te debatteren en dus een debat aanvragen. Soms wel vijf of zes per week. Het mag van Arib wel een beetje minder.

Wat is de zin om nu nog een debat te houden over de uitkomsten van de Europese Top in Salzburg, zeven maanden geleden

Morgen, 28 april, is het precies drie jaar geleden dat Koser Kaya haar voorstel indiende. Of het ooit nog wordt behandeld, is de vraag. De Raad van State, het belangrijkste adviesorgaan wat betreft wetsvoorstellen, zag drie jaar geleden het nut en de noodzaak van de wet niet in en adviseerde Koser Kaya het voorstel aan te passen of in te trekken. Het eerste is onvoldoende gebeurd, het tweede niet.

Bijna een jaar geleden, in juni 2018, schreef De Nederlandsche Bank in NRC Next dat korting dreigt bij tien miljoen pensioenen. Martin van Rooijen van 50PLUS wilde er meteen een debat over; het staat nog steeds op de rol. Dat wordt opschieten; over een maand verhuist Van Rooijen van de Tweede naar de Eerste Kamer. Ook een debat over het haperende herstel van de pensioenfondsen moet nog worden gevoerd.

Het is te overwegen om de lijst van nog te behandelen debatten eens op te schonen. Want wat is de zin om nu nog een debat te houden over de uitkomsten van de Europese Top in Salzburg, zeven maanden geleden, over de Brexit? CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt vroeg daar in september vorig jaar om, om een of andere reden is het er nooit van gekomen. Nu is de noodzaak achterhaald; er zijn sindsdien al vele andere stappen in het Brexit-dossier gemaakt. Afvoeren dus.

Maar dat wegwerken in een halfjaar kan alleen als er geen nieuwe debatten bijkomen; en dat is niet de realiteit.

Maar zo eenvoudig is dat niet. De aanvrager van het debat die daarvoor de steun van (een deel van) de Kamer heeft gekregen, moet zijn verzoek intrekken; pas dan kan het onderwerp van de lijst worden afgevoerd. Arib zal heel wat gesprekken moeten voeren voordat het zover is.

De achterstand kan ook anders dan door opschoning worden weggewerkt. De Kamer vergadert op dinsdag, woensdag en donderdag – drie dagen in de week; eigenlijk tweeënhalf, want op dinsdag begint de Kamer pas om 14.00 uur. Per vergaderdag kunnen twee tot drie debatten worden gedaan. Om alleen al de achterstand weg te werken zijn meer dan 60 vergaderdagen nodig; dat is iets minder dan een half jaar. Maar dat wegwerken in een halfjaar kan alleen als er geen nieuwe debatten bijkomen – en dat is niet de realiteit.

Niet elke gebeurtenis is rijp voor een politiek debat. Houd je in, beperk de hijgerigheid.

Een mogelijk oplossing is een extra vergaderdag per week, bijvoorbeeld de maandag. Die dag is altijd vergadervrij gehouden vanwege de reistijd naar Den Haag, indertijd nog per koets. Ook nadien bleef de maandag vrij voor voorbereiding van debatten, werkbezoeken in het land en contacten met de kiezer. De Kamer zal de maandag en de vrijdag niet willen opgeven voor dat soort bezigheden.

Dan resteert maar één oplossing: Kamerleden moeten zich beperken in hun drang om over werkelijk elk onderwerp te willen debatteren. Het verlangen om je als Kamerlid voortdurend te profileren is begrijpelijk, maar kan best een beetje in toom worden gehouden. Niet elke gebeurtenis is rijp voor een politiek debat. Houd je in, beperk de hijgerigheid. Het zal de kwaliteit van het debat alleen maar verbeteren.