Jos Heymans

Jos Heymans

Politiek columnist Jos Heymans over wat hem opvalt in de Haagse en Europese politiek.

Opinie

Kabinet klem tussen klimaat en ondernemers

06 april 2019 06:00

Jesse Klaver glunderde over de volle breedte van zijn gezicht, toen premier Mark Rutte en minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat een week voor de verkiezingen zeiden dat er een CO2-heffing zou komen voor het bedrijfsleven en dat burgers minder aan energiebelasting zouden betalen. Een week voor de verkiezingen! Opletten Klaver!

Inmiddels zijn de verkiezingen voorbij en is het kabinetsvoornemen al behoorlijk uitgekleed. Klaver heeft te vroeg gejuicht; er komt helemaal geen 'platte' CO2-heffing waarbij elke ton koolstofdioxide die het bedrijfsleven uitstoot wordt belast, zoals de leider van GroenLinks dacht. Want Rutte en Wiebes zijn doodsbang dat het bedrijfsleven weer gaat dreigen met een vertrek uit Nederland.

"Hoeveel graaiers hebben in de afgelopen twintig jaar niet gejammerd dat hun bonussen te laag waren?"

Het is om gek van te worden. Zodra een minister iets verzint dat eventueel mogelijkerwijs kan leiden tot iets van een lastenverhoging, hoe klein ook, staat het bedrijfsleven op zijn achterste benen. Elke keer weer komt werkgeversvoorzitter Hans de Boer opdraven om met een geheven vingertje te waarschuwen dat het kabinet de bedrijven en banen het land uit jaagt. Er valt met hem niet eens te praten over een CO2-heffing, blijkt uit een column van vorige maand. De Boer haalt de allang grijs gedraaide grammofoonplaat keer op keer en tot vervelens toe uit de kast. Verzin eens wat anders!

We kennen de dreigementen inmiddels. En we zien ook dat ze niet worden uitgevoerd. Hoeveel graaiers hebben in de afgelopen twintig jaar niet gejammerd dat hun bonussen te laag waren door overheidsmaatregelen, dat ze in het buitenland veel meer zouden kunnen verdienen. Ik hoor het Rutte nog zeggen op een VVD-bijeenkomst in mei 2015: "Dan gá je toch! Toedeledokie!" Maar ze gingen niet. 

"Hoe makkelijk kun je het Hans de Boer en consorten maken om te dreigen en hun zin te krijgen?"

Het is jammer dat de standvastigheid van Rutte niet doorzet. Het blijft bij de bedrijfsvriendelijke VVD bij woorden, zoals blijkt bij de CO2-heffing voor bedrijven. Ze gaan wel iets betalen, maar weinig. Want stel je voor dat de dreinende kleuter Hans de Boer zijn dreigementen waarmaakt. Rutte ging ook al door de knieën voor multinationals als Shell en Unilever met de toezegging dat de dividendbelasting zou worden afgeschaft. Pas toen de verhuizing van het Unilever-hoofdkwartier van Londen naar Rotterdam desondanks niet doorging, trok Rutte die afschaffing schielijk in. 

Voor de VVD, en in iets mindere mate het CDA, zijn het nog altijd de ondernemers die de Nederlandse economie laten bloeien. "Daarom willen we hen zoveel mogelijk ruimte geven", meldt de website van de VVD. En over de multinationals schrijft de partij: "We zijn trots op de grote bedrijven die ons kleine landje heeft voortgebracht." Hoe makkelijk kun je het Hans de Boer en consorten maken om te dreigen en hun zin te krijgen?

"Hoeveel ondernemingen zijn we aan het buitenland kwijtgeraakt? Waarschijnlijk nul."

De vraag is wat die dreigementen over verlies aan banen en bedrijven daadwerkelijk betekenen. Hoeveel ondernemingen zijn we aan het buitenland kwijtgeraakt? Waarschijnlijk nul (of in de buurt daarvan) – het is niet te vinden op Google. Wel veel berichten dat Nederland voor het bedrijfsleven een belastingparadijs is, dat er nauwelijks winstbelasting wordt betaald.

Bedrijven betalen in ons land gemiddeld 40 procent belasting en daarmee staat Nederland op plek 120 van de 189 onderzochte landen. En uit een ander Europees onderzoek blijkt dat bedrijven hier slechts 10 procent vennootschapsbelasting betalen. Want handje ophouden bij de overheid, daar zijn ze goed in. Dat vindt zelfs een prominent VVD'er als Frank de Grave, vorig jaar in een interview met het AD.

Kortom, wat loopt die De Boer toch te zeuren.