Patrick Wessels

Patrick Wessels

@Consupsycholoog

Patrick schrijft over psychologie en consumentengedrag.  Waarom koop je het ene product wel en het andere niet? En hoe kun je daar slimmer mee omgaan?

Opinie

Intertoys moet blijven bestaan, maar niet dankzij mij

19 februari 2019 06:29

Afgelopen week was het in de winkels van Intertoys drukker dan ooit, zo berichtten diverse media. Klanten kwamen hun cadeaukaarten verzilveren, 'voordat het te laat is'. Bovendien leidde een Facebook-bericht van de speelgoedwinkel in Zaltbommel tot honderden opbeurende reacties. Op landelijk niveau kelderen de verkopen, maar als puntje bij paaltje komt willen we niet dat de keten verdwijnt. Waarom roepen we dat we de speelgoedwinkels niet willen zien verdwijnen, maar handelen we er niet naar?

Het is een mooi voorbeeld van een collective action problem. We vinden het belangrijk dat we vanuit het collectief Intertoys overeind houden, zoals ook V&D had moeten blijven bestaan en we Blokker liever niet zien verdwijnen. Zodra een winkelketen verdwijnt doet dat pijn, omdat we last krijgen van verliesaversie. Toch zijn wij zelf niet degene die voortaan weer speelgoed in de winkel moet kopen. Als andere consumenten dat voldoende doen is onze bijdrage minimaal, dus is het niet erg om gewoon online van een mooie aanbieding te profiteren.

Onze roep om Intertoys te behouden heeft te maken met verliesaversie en de Status Quo Bias. We houden ervan om alles bij het oude te houden. Daarmee voorkomen we verandering, en daarmee onzekerheid. We houden liever wat we hebben, dan dat we een gokje wagen voor iets nieuws. Liever 100 euro in de hand, dan 50 procent kans om daar 200 euro van te maken en ook 50 procent kans dat er 0 euro overblijft.

Intertoys is de speelgoedwinkel die we al jaren kennen en die 'hoort' in het straatbeeld. Dat zijn we zo gewend, en als dat verdwijnt voelt dat als het 'afpakken' van het bekende beeld in de winkelstraat. We weten niet wat ervoor terugkomt, er ontstaat onzekerheid over de nieuwe situatie die er zal ontstaan.

Samen met een beetje gevoel voor nostalgie roepen we om het hardst hoe belangrijk het is om de winkels te behouden. We kunnen er de producten aanraken en uitproberen, zodat we zien wat we kopen. Veel tastbaarder dan online, en daarom belangrijk om te behouden. Toch gaan we er vanuit dat vooral anderen hun speelgoed bij Intertoys blijven kopen, net als bij andere winkels in de winkelstraat.

Zelf shoppen we liever online, omdat we daar makkelijker kunnen vergelijken en een lagere prijs betalen. We gaan er vanuit een free ride te kunnen hebben, zolang anderen maar niet massaal ook online gaan winkelen. Eén van de redenen waardoor we het ene zeggen en daarna het andere doen.

De honderden leuke reacties voor Intertoys in Zaltbommel ten spijt zal het niet meevallen om winkelketens overeind te houden. Als consumenten zeggen we A, maar gedragen we ons naar B. We roepen dat we het belangrijk vinden dat de winkels blijven, omdat ons brein probeert het verlies te voorkomen. Aan de andere kant bestellen we ons speelgoed liever online, en gedragen we ons niet naar wat we zeggen. Individueel wijken we af van het collectieve doel. En als maar genoeg mensen dat doen, zal het collectief de winkelketens niet redden.

En die cadeaukaarten die we proberen te verzilveren? Dat is opnieuw verliesaversie, al gaat het dan om keiharde euro's in plaats van het vertrouwde beeld van onze favoriete straten om in te winkelen. Een stukje eigenbelang om verlies te voorkomen, waardoor de speelgoedwinkels de laatste stuiptrekkingen vertonen. Helpen zal het waarschijnlijk allemaal niet, mede omdat we ons uiteindelijk niet zullen gedragen naar wat we zeggen en gewoon online blijven bestellen. We gaan er onterecht vanuit dat anderen de kar wel trekken, waardoor we om het hardst roepen hoe belangrijk we het vinden en we er individueel toch niets aan bijdragen.