Jos Heymans

Jos Heymans

Politiek columnist Jos Heymans over wat hem opvalt in de Haagse en Europese politiek.

Opinie

De coalitie wordt nerveus

16 februari 2019 06:00

Het duurt nog iets meer dan een maand voordat we op 20 maart naar de stembus gaan om nieuwe provinciebesturen te kiezen, maar de regeringspartijen beginnen nu al nerveus te worden. Want de provincies kiezen op 27 mei een nieuwe Eerste Kamer en het ziet er niet naar uit dat VVD, CDA, D66 en ChristenUnie hun meerderheid van nu nog één zetel behouden.

Het kabinet hoeft in ieder geval niet te rekenen op een helpende hand van PVV, Partij voor de Dieren, DENK of Forum voor Democratie; die zien het kabinet het liefst zo snel mogelijk verdwijnen. Dus die partijen krijgen de wind van voren van de coalitie, in de hoop dat kiezers gaan twijfelen en volgende maand toch in meerderheid de regeringspartijen zullen steunen. Vooral CDA en ChristenUnie zijn druk bezig de flanken van de politiek te bashen. Angst aanwakkeren; het hielp ook niet bij het referendum over de Europese grondwet.

Zonder PVV en Forum voor Democratie bij naam te noemen, zet CDA-leider Sybrand Buma deze partijen weg als onverantwoordelijk. Om puur politieke redenen, zei Buma vorige week op zijn congres, slopen die partijen elk compromis. Ze doen er alles aan om  kabinetsplannen om zeep te helpen, met maar één doel: de val van het kabinet. Het interesseert ze niet of sommige voorstellen, zelfs in hun ogen, goed zijn voor de kiezer. Ook ChristenUnie-baas Gert-Jan Segers hekelt partijen die zich voortdurend onverzoenlijk opstellen.

Te lang zijn VVD, CDA,D66 en ChristenUnie hun eigen gang gegaan, te lang heeft de coalitie gedacht uitsluitend op eigen kracht te kunnen regeren; de oppositie was niet van belang, deed er niet toe.

Maar zijn die verwijten wel terecht? En in hoeverre hebben de regeringspartijen die situatie zelf veroorzaakt? Hebben VVD, CDA, D66 en ChristenUnie ooit weleens geluisterd naar de oppositie? Is de oppositiepartijen ooit iets gegund? We zijn anderhalf jaar onderweg, maar de coalitie laat zich weinig gelegen aan wat de oppositie vindt. Debatten, aangevraagd door de oppositie, worden tegengehouden. VVD’er Klaas Dijkhoff komt niet eens opdagen bij een debat over het klimaat, dat door hemzelf is uitgelokt.

De vier regeringspartijen hebben maling aan wat de oppositie vindt. De maandenlange strijd om de dividendbelasting te handhaven, was vergeefs, totdat Rutte niet anders kon omdat Unilever toch maar liever in Londen bleef. Ook kreeg de oppositie geen voet aan de grond bij het verruimen van het kinderpardon. Pas toen het CDA onder druk van de achterban overstag ging, kon die verruiming ineens wel doorgaan. Maar niet omdat de oppositie dat wilde, welnee.

Te lang zijn VVD, CDA,D66 en ChristenUnie hun eigen gang gegaan, te lang heeft de coalitie gedacht uitsluitend op eigen kracht te kunnen regeren; de oppositie was niet van belang, deed er niet toe. Pas nu dringt het tot ze door dat ze de oppositie straks hard nodig hebben. Een ongelooflijke fout; bij de formatie was al duidelijk dat de kans groot was dat de coalitie de meerderheid in de Senaat zou verliezen. Een beetje rekening houden met de oppositie, had een hoop toekomstige ellende voorkomen. Maar dat was kennelijk teveel gevraagd.

Je ziet de krokodillentranen opwellen bij VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. Ze gedragen zich als dreinende kinderen.

Want al geeft de SGP steun aan het kabinet – maar dat is nog zeer de vraag, want Kees van der Staaij staat niet te springen – het is waarschijnlijk niet genoeg om het kabinet aan een meerderheid in de Eerste Kamer te helpen.

Je ziet de krokodillentranen opwellen bij VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. Ze gedragen zich als dreinende kinderen, omdat de oppositie het kabinet niet de kans biedt om het regeerakkoord ook na 27 mei uit te voeren. En als PvdA of GroenLinks daartoe alsnog bereid zouden zijn, dan willen ze er ook iets voor terug. Gek hè? Maar dat kan niet, roepen de huilebalken in koor, dat doe je niet, dat is misbruik maken van de situatie.

Alsof de vier regeringspartijen sinds oktober 2017 iets anders hebben gedaan.