Marlise Hamaker

Marlise Hamaker

@Mhamak

Marlise Hamaker is eigenaar van communicatietraining- en adviesbureau Listen Up, dat zich in het bijzonder op (top)vrouwen richt. Ze schrijft over haar werk en over de gender gap. 

Opinie

Ben je een feminist? En andere rare vragen

01 februari 2019 06:03

Vrouwen willen nou eenmaal liever thuis blijven, wat is het probleem? Ben je een activist? Wie doet bij jou thuis het meeste in het huishouden? Waarom creëer je een probleem dat er eerst niet was? Ben je een feminist?

Het zijn vragen die een groep wetenschappers me stuurde nadat ik ze ter voorbereiding van een mediaworkshop vroeg wat zij nou de lastige vragen over hun onderzoek vonden. Allemaal wetenschappers die onderzoek doen naar verschillende aspecten van de gender gap.

Verbaasd was ik niet. Alles lijkt geoorloofd in de discussie over de ongelijke behandeling van en ongelijke kansen voor mannen en vrouwen. Feitenkennis hoeft je daarbij niet in de weg te zitten, een mening hebben is genoeg.

Je kunt bijvoorbeeld lukraak roepen dat er heus geen loonkloof is en dat praten over de loonkloof een excuus is voor vrouwen om parttime te werken. Twitter-applaus gegarandeerd.

Dat keer op keer op keer uit onderzoek blijkt dat die loonkloof er wel is, maakt voor zo'n mening natuurlijk niets uit. Het lijkt de klimaatdiscussie wel.

Van de zeventien vragen die de wetenschappers me stuurden, waren er twee feitelijk. De overige kon je onderverdelen in de categorieën 'je onderzoek is onzin', 'je bent niet objectief' en persoonlijke vragen.

Rare vragen - of onzinvragen, of bullshitvragen, het is maar hoe je ze wil noemen - zijn er niet exclusief voor gender gap-wetenschappers en worden niet alleen door journalisten gesteld.

Noem een controversieel onderwerp (alles dus) en je kunt zo'n vragenlijstje maken. Eén ding hebben de vragenstellers en meningendumpers gemeen: ze verwachten dat je er serieus op ingaat, hoe groot de verkondigde onzin of hoe irrelevant de vraag ook is.

Dat is niet zo gek, want vaak antwoorden we ook braaf. Zoals onlangs minister Van Nieuwenhuizen van Infrastructuur. "Heeft u gisteren al bedacht wat u aan ging trekken vandaag?", wilde de SBS-verslaggeefster weten.

Nee, zei de zichtbaar verbaasde minister, waarom had ik dat moeten bedenken? "Omdat ik me dat altijd afvraag, of bewindspersonen nadenken over de occasion over wat ze dan aan moeten doen", antwoordde de verslaggeefster vrolijk. En daar ging de minister vervolgens serieus op in, terwijl de journalisten van RTL Nieuws, de Telegraaf, EenVandaag en BNR de microfoons gedwee mee bewogen tussen minister en SBS-verslaggeefster. Alsof je naar een absurde tenniswedstrijd zat te kijken.

De Duitse voetbalcoach Imke Wübbenhorst pakte het anders aan toen een journalist wilde weten of ze haar mannelijke voetbalteam had gevraagd of ze een broek aan wilden doen als zij de kleedkamer in kwam. "Natuurlijk niet", antwoordde ze. "Ik kies mijn spelers uit op basis van hun penislengte." Ook een manier om een vraag te pareren die niets te maken heeft met hoe je professioneel functioneert.

Met de wetenschappers besprak ik hoe je nou het handigste met dit soort vragen omgaat. En los van dat er natuurlijk slimme manieren zijn om dat te doen, bleef één vraag wel hangen. Als je jaren onderzoek hebt gedaan en vervolgens een weloverwogen rapport publiceert, moet je dan daadwerkelijk ingaan op bijvoorbeeld de vraag of je een feminist bent?

"Ik wil daar helemaal niet op antwoorden, ik wil het over mijn onderzoek hebben", zei een van de wetenschappers. Gelijk heeft ze. Ja, hoor ik nu de meningendumpers en vragenstellers denken: als ze een feminist is, heeft dat misschien haar onderzoek gekleurd, wat de vraag geoorloofd maakt. Nou, nee. Als je wil weten of een onderzoek deugt, zul je toch echt andere vragen moeten stellen. Over het onderzoek bijvoorbeeld.

Betere vragen stellen betekent dat we interessantere antwoorden krijgen. Van ministers, voetbalcoaches, wetenschappers en al die andere professionals die relevante informatie bezitten over hun vak. Informatie waarmee je als die gedeeld wordt misschien wel een gefundeerde mening kunt vormen. Dat zou toch wat zijn.