Patrick Wessels

Patrick Wessels

@Consupsycholoog

Patrick schrijft over psychologie en consumentengedrag.  Waarom koop je het ene product wel en het andere niet? En hoe hoe kun je daar slimmer mee omgaan?

Opinie

Zo lukt het wél met je goede voornemens

09 januari 2019 06:18

Hoeveel mensen ken jij die nog vasthouden aan hun goede voornemens? De meesten houden het niet veel langer dan een week vol, waarna ze in hun oude gewoonten terugvallen. Maar ik niet. Ik drink nu acht dagen geen alcohol en ga dat makkelijk een maand volhouden. Dankzij IkPas, en de slimme psychologische truc die daarin zit om mijn goede voornemen te halen.

Goede voornemens zijn prachtig, maar moeilijk vol te houden. We roepen om het hardst hoe we het beter gaan doen, maar zijn snel weer slachtoffer van ons eigen gedrag. Gelukkig kun je het jezelf iets makkelijker maken, met een handige truc die ook supermarkten en winkels gebruiken als ze een spaarprogramma voor loyale klanten ontwikkelen.

Mijn goede voornemen om een maand lang geen druppel alcohol te drinken vraagt om motivatie. Om veel motivatie, in een dagelijkse omgeving waarin alcohol alom aanwezig is. Meteen na twaalven op Oudjaarsavond, tijdens het familiediner op Nieuwjaarsdag, bij de buren op visite een paar dagen later, op zaterdagavond met vrienden en op zondag als we lekker uit eten zijn. Voor die motivatie bestaat een handige psychologische truc.

Spaarprogramma's kunnen op twee manieren motiveren. Ze laten je zien:

  • Hoe ver je al bent gekomen sinds de start.
  • Hoe ver het nog is tot aan je doel.

De meest effectieve methode hangt af van wat psychologen het construal level noemen waarop je nadenkt. Dit staat voor de mate van abstractheid waarin we nadenken over het doel dat we willen bereiken. Je kunt over het doel zowel abstract (een maand zonder alcohol) als concreet (31 dagen geen alcohol drinken) nadenken. Bij die abstracte gedachten heeft het brein de automatische neiging om de situatie flink te overschatten. Het doel om een maand niet te drinken lijkt groter dan het is, waardoor de focus moet liggen op wat je al bereikt hebt. De dagen die je al alcoholvrij bent overschat je, zolang je abstract nadenken over een maandje alcoholvrij.

De focus op wat ik al héb bereikt is veel meer motiverend dan de nadruk op hoe lang het nog duurt om mijn doel te bereiken. Dat zou ik namelijk ook overschatten, waardoor de eindstreep nog eindeloos ver lijkt. Mijn IkPas-dashboard toont op het moment van schrijven dat ik al 8 dagen goed op weg ben. Een uitstekende motivatie om door te gaan. Net als de eerste 6 van de 39 badges die ik heb verdiend. Onder andere voor een nuchter nieuwjaar, een alcoholvrije vrijdagmiddagborrel, en al vijf dagen pauze. Het laat me zien dat ik lekker op weg ben om mijn abstracte doel te halen.

Het is dé manier waarmee supermarkten en winkels ervoor zorgen dat je door blijft sparen. Zoals de kapper, die je een spaarkaart uitreikt waarvan de eerste stempel al is voorgedrukt en je er meteen een tweede bij krijgt. Dat schiet op, mede omdat je de eerste twee stempels overschat ten opzichte van hoeveel je er nog moet.

Dus wil jij jouw goede voornemens zo lang mogelijk volhouden of het de volgende keer beter doen? Stel een duidelijk doel en motiveer jezelf met de eerste stappen die je hebt gezet. Een handige psychologische truc, geleend van de spaarprogramma's van supermarkten en andere retailers.