Jos Heymans

Jos Heymans

Politiek columnist Jos Heymans over wat hem opvalt in de Haagse en Europese politiek.

Opinie

Ook Ruttes laatste argument aan diggelen

06 oktober 2018 06:09

Dat was feest gisterochtend bij de oppositie. De highfives echoden door de gangen van SP, GroenLinks, PvdA, Partij voor de Dieren en 50 PLUS. Maar ook ter rechterzijde, bij de PVV, het Forum voor Democratie en ja, zelfs bij de SGP, stemde het bericht tot tevredenheid. Het goede nieuws: Unilever-topman Paul Polman had zijn plan noodgedwongen ingetrokken om het Londense hoofdkantoor op te heffen en te vestigen in Rotterdam. De Britse aandeelhouders pikten het niet. Dat ze in Nederland geen dividendbelasting hoefden te betalen, maakte hen niks uit.

Daar ging het laatste argument van Mark Rutte om buitenlandse investeerders te paaien met de afschaffing van de dividendbelasting. Met een harde klap lag het aan diggelen, in duizenden stukjes, niet meer te lijmen. Op VVD en CDA na geloofde al niemand dat het vestigingsklimaat van Nederland zou welvaren bij het teniet doen van deze belasting. Dat er toch een meerderheid was om de belasting af te schaffen, had Rutte te danken aan D66 en ChristenUnie. Die hadden zitten slapen tijdens de formatie, toen de deal werd gemaakt. Alexander Pechtold kon het niet maken om zijn belofte te breken en Gert-Jan Segers slikte de meloen, zoals hij de afschaffing noemde, manmoedig door.

Het ziet ernaar uit dat we straks twee miljard euro per jaar extra hebben uit te geven. In het onderwijs, de zorg en bij de politie weten ze daar wel raad mee.

Even leek het er gisteren op dat het kabinet zou blijven vasthouden aan zijn plannen, met de nipte steun van 76 van de 150 Kamerleden. VVD-minister Sander Dekker zei voorafgaand aan de ministerraad geen enkele reden te hebben om af te zien van de voorgestelde afschaffing. Ook woordvoerder Aukje de Vries van diezelfde partij riep stoer dat de geannuleerde verhuizing van Unilever geen invloed zou hebben op het dividendbesluit. Want er zijn wel meer multinationals waarvoor de VVD graag zijn nek uitsteekt. Maar dat zag VVD-flapuit, oud-Kamerlid Arend Jan Boekestijn, anders. Hij voorspelde al aan het einde van de ochtend dat Rutte zou gaan draaien.

En inderdaad, een paar uur later zei Rutte, dat hij de voorgenomen afschaffing gaat heroverwegen. Het besluit van Unilever om af te zien van een verhuizing, was een pijnlijke tegenvaller voor de minister-president die Unilever telkens als voorbeeld had genoemd van het aantrekkelijke vestigingsklimaat van ons land als gevolg van de afschaffing van de dividendbelasting. Dat argument houdt geen stand, nu de Britten zich er niet door laten verleiden.

Het is nog niet voor de volle honderd procent zeker dat de afschaffing definitief van de baan is. Rutte spreekt over heroverwegen, niet over afzien. Zelf gelooft hij nog heilig in de door bijna heel Nederland (85 procent volgens de laatste peiling) verfoeide maatregel. Maar de kans dat het plan overeind blijft, is wel heel erg klein geworden. Het ziet ernaar uit dat we straks twee miljard euro per jaar extra hebben uit te geven. In het onderwijs, de zorg en bij de politie weten ze daar wel raad mee.

Met de heroverweging gaan de vier coalitiepartners opnieuw naar het formatiebesluit kijken. Een hele opluchting voor D66 en ChristenUnie, die nu geen woordbreuk hoeven te plegen. De omstandigheden zijn veranderd, dus de hernieuwde afweging mag tot een andere conclusie leiden. Pechtold kan zijn teleurgestelde achterban met opgeheven hoofd tegemoet treden; voor het eerst sinds de formatie waarin het D66-stokpaardje ‘referendum’ werd afgeschaft, D66-voorstellen voor levensvraagstukken het loodje legden en Pechtold lang niet meer de felle debater van weleer is. Precies op tijd; juist vandaag moet Pechtold zich verantwoorden. Wie nog naar het D66-congres in Den Bosch wil, een kaartje kost 40 euro. Veertig euro om Pechtold door de bocht te zien gaan; een koopje.

Mark Rutte blijft met lege handen achter. In de steek gelaten door het bedrijfsleven dat hem zo lief is, in de steek gelaten door zijn oude werkgever Unilever.

Ook Segers is in zijn nopjes met het effect van het Unileverdrama. Ook hij voelde zich verplicht het regeerakkoord na te leven, ook al had zijn partij geen enkele behoefte aan de afschaffing van de dividendbelasting. Maar dwarsliggen en meestemmen met de oppositie zou het einde van het kabinet hebben betekend. Dat wilde Segers niet op zijn geweten hebben.

Mark Rutte blijft met lege handen achter. In de steek gelaten door het bedrijfsleven dat hem zo lief is, in de steek gelaten door zijn oude werkgever Unilever, waarvan baas Polman bij Wiebes en Rutte had geijverd om de belasting afgeschaft te krijgen. De VVD’ers, maar ook de slaafse werkgeversorganisatie VNONCW, hebben zich in de luren laten leggen door een ondernemer die niet in staat is zijn aandeelhouders op waarde te schatten.

Politici moeten eigen keuzes maken en zich niet voor het karretje van het bedrijfsleven laten spannen.