Kitty Koelemeijer

Kitty Koelemeijer

@kittykoelemeije

Prof.dr.ir. Kitty Koelemeijer is hoogleraar Marketing & Retailing aan Nyenrode Business Universiteit. Zij schrijft voor RTL Z over trending topics in retailing en technologie.

Opinie

Hoe China mijlenver vooroploopt in de AI-wedloop (en wat dat betekent voor ons)

03 oktober 2018 10:20

In China zijn enorme digitale ecosystemen ontstaan waar wij als Europeanen zowel met verbijstering als ontzag naar kijken.

De vele platformen van Chinese techgiganten Alibaba en Tencent dringen door tot in de haarvaten van het individu en vormen een speelveld waar geavanceerde technologie op ongekende schaal kan worden ontwikkeld en toegepast.

Dat allemaal dankzij nauwe banden met de overheid en een niet-westerse kijk op privacy.

En dat laatste zeg ik opzettelijk, want wat voor ons een volstrekt gebrek aan privacy is en dus onaanvaardbaar, varieert voor veel Chinezen van goed voor de stabiliteit en veiligheid tot een noodzakelijk kwaad.

Wie in een Chinese stad omhoog kijkt ziet overal camera’s hangen. Veiligheid en goed gedrag zijn argumenten waarmee constante monitoring wordt gerechtvaardigd in een samenleving waar vertrouwen niet vanzelfsprekend is.

In het land zijn in het kader van het anti-corruptie programma SkyNet meer dan 200 miljoen closed circuit TV (CCTV) camera’s aangesloten en dat aantal zal de komende jaren verdrievoudigen. Ook tv’s en mobiele telefoons worden in toenemende mate aangesloten op het netwerk.

Zo’n 10% van deze camera's hebben GPS tracking en gezichtsherkenning. Daarmee kunnen voortvluchtige criminelen, schuldenaren die in gebreke blijven en ook verkeersovertreders en hun voertuigen onmiddellijk worden geïdentificeerd. En op scholen wordt in de gaten gehouden of studenten wel aandachtig de lessen volgen. Het doel is 'algoritmisch bestuur'.

In China is daardoor het hek van de dam wat betreft de mogelijkheden van dataverzameling en -benutting. Tijdens een studiereis naar China met e-commerce ondernemers en topmanagers, georganiseerd door onderzoeksplatform Shopping Tomorrow, bleek hoe veelomvattend de twee dominante Chinese ecosystemen inmiddels zijn.

Zowel Tencent, het bedrijf achter onder meer social media, koop- en betaalapp WeChat en JD.com, als Alibaba, bekend van Tmall, Aliexpress en Alipay, integreren e-commerce met entertainment, media, tourisme, betalen en financiële dienstverlening, logistiek, marketing services en data management. Onvoorstelbaar veel data en zoveel mogelijk geïndividualiseerd. En het gaat nog veel verder.

Een voorbeeld. Tencent heeft sinds enkele jaren WeChat Intelligent Healthcare, waarmee onder andere afspraken kunnen worden gemaakt bij ziekenhuizen en rekeningen kunnen worden betaald.

Tencent heeft inzicht in de beschikbaarheid van artsen en hun beoordeling door patiënten en zorgt voor zo kort mogelijke wachttijd.

En Tencent verkoopt ziektekostenverzekeringen via WeSure. In 2017 is het 'AI Medical Innovation System' geïntroduceerd waarmee mensen jaarlijks, met een grote mate van nauwkeurigheid en binnen zeer korte tijd, worden gescreend op verschillende ziektes. Ook is Tencent bezig met het opzetten van eigen ziekenhuizen.

Beschikbare data van individuen over consumptie, levensstijl, betalen, sparen en gezondheid worden gekoppeld. Ondenkbaar in Europa en de Verenigde Staten. En onwenselijk bovendien. Zet de grote Amerikaanse techondernemingen Amazon, Facebook, Twitter en Google bij elkaar en koppel hun data. Dat komt in de buurt van de grote Chinese spelers. Of zoals een medewerker van Tencent zei: 'WeChat is het Chinese internet'.

Terug naar ons eigen Europa. De Europese Commissie is van mening dat de voornaamste ingrediënten om de AI revolutie te leiden in Europa aanwezig zijn. Dat vereist allereerst een flinke inhaalslag.

China is nu een ongelimiteerde proeftuin en in de toekomst wellicht, samen met de VS, een wereldwijde exporteur van kunstmatige intelligentie software. Om wereldwijd aan kop te lopen en te voorkomen dat men consument wordt van elders ontwikkelde oplossingen, zoals de Europese Commissie wil, is meer nodig dan geld en talent. Alle fantastische en noodzakelijke initiatieven ten spijt, Europa kan de schaal en ambitie van China eenvoudigweg niet bijbenen.

Import van geavanceerde kunstmatige intelligentie software is risicovol. Toch ontkomen we er hoogstwaarschijnlijk niet aan. Wat zijn de alternatieven? Keuzes maken, een of meer niches ontwikkelen en daarin excelleren? Daar zou privacy er zomaar een van kunnen zijn.

@kittykoelemeije