Paul van Liempt

@paulvanliempt

Paul van Liempt is presentator van het programma 'Van Liempt, één op één', elke maandag om 22.30 op RTL Z. Hij schrijft over ondernemerschap. En de rol van media.

Opinie

'I did always the light out'

04 juli 2017 06:11

Een tijdje terug moest ik een discussie leiden over hogerop klimmen in het onderwijs. Je begint op het VMBO en eindigt als hoogleraar. Toegegeven: het komt niet vaak voor, maar de mogelijkheid werd je wel geboden.

Ik had net een boek geschreven over het fenomeen stapelen en ging daarop gretig in op het verzoek. Vooral ook omdat de organisator me verleidde met de opmerking dat hij graag de diepte in wilde: het was een discussie voor een groep van vijftien, we hadden twee uur de tijd, mogelijkheden te over het onderwerp flink uit te diepen.

De voorbereiding was in orde, twee weken voor de discussie kreeg ik drie thema's met bijbehorende achtergrondinformatie toegestuurd. Er was ook niets mis met de locatie, een mooi negentiende eeuws zaaltje in de bossen, in de buurt van Den Haag. Opgeruimd wilde ik het podium betreden, tot de organisator me nog even iets in het oor fluisterde: "Oh, ja, dat was ik bijna vergeten te zeggen. De voertaal is Engels, er zit een Deen in het gezelschap."

Ik ontplofte bijna. Veertien Nederlanders en vanwege die ene Deen Engels spreken! Alle lol was op slag verdwenen. Ik had me er enorm op verheugd, maar wist dat dit een drama zou worden. Mijn Engels is heel behoorlijk, 'Mark Rutte plus', (volgens mijn vrouw trouwens 'Mark Rutte min') maar lang niet zo goed als mijn Nederlands. Het slaat een echte discussie die iets verder gaat dan gemiddeld meteen dood.

Wat voor het Engels geldt, gaat ook op voor het Duits. Ik herinner me een heel oude uitzending van het NOS Journaal, waarin nieuwslezer Joop van Zijl een kort gesprek op afstand zou voeren met de zojuist aangetreden ambassadeur voor Duitsland in Nederland Otto von der Gablentz. De ambassadeur wilde z'n beste beentje voorzetten en had zich geprepareerd op een interviewtje in het Nederlands, tot Van Zijl zich op een moment van overmoed opeens vergaloppeerde.

Hij stelde voor de rest van het gesprek in het Duits af te handelen. De ambassadeur ging er met plezier op in, Van Zijl begon opeens te hakkelen. Pijnlijk, maar herkenbaar. Als ik me goed voorbereid red ik me in het Engels, ook als dagvoorzitter, maar op de beste momenten (als je improviserend op je top kunt komen) laat mijn taalbeheersing me in de steek. In voel me in mijn hoofd een stotteraar, die opeens niet meer in staat is snel te denken en te praten.

Als je door het leven gaat met een vocabulaire van driehonderd woorden ligt het anders. Dan denk je al snel dat je zeven talen vloeiend spreekt. Of je hebt maling aan diepgang, nuance en zelfkennis, dan red je jezelf ook wel.

Oud-premier Joop den Uyl declameerde in de jaren zeventig al: "We are a nation of undertakers." Trots vond hij dat hij met dat ene zinnetje Nederland op de kaart had gezet als ondernemend land, niet wetende dat zijn toehoorders meenden dat hier veel begrafenisondernemers actief waren.

Louis van Gaal was ook in Engeland, als coach van Manchester United, zijn ongegeneerde zelf: 'It's again the same song', 'That's another cook' en 'I did always the light out', behoren tot zijn recente klassiekers.

Ach, zeur niet, ze weten toch wat ik bedoel, dacht ook Lilianne Ploumen, toen ze tegen ondernemers in Congo zei: "There is no such thing as a Dutch product in terms of quality." He? Nederland heeft geen kwaliteitsproducten? Ze bedoelde: "There is nothing like a Dutch product."

Lastige taal dat Engels, bij nader inzien. Dat het hoger onderwijs in snel tempo aan het overschakelen is op het Engels als voertaal is daarom onbegrijpelijk. Ik ben niet zo van het petities ondertekenen, maar deze ondertekende ik met volle overtuiging. De 'petitie voor taalrijk hoger onderwijs, tegen verschraling door verengelsing', op www.beteronderwijsnederland.nl