Stephan Okhuijsen

Stephan Okhuijsen

@steeph

Stephan Okhuijsen combineert ervaring in de ICT met datajournalistiek. Hij zet het nieuws en je wereldbeeld in (een ander) perspectief aan de hand van data. 

Opinie

Factcheck: is de opwarming van de aarde een groen sprookje?

22 april 2017 13:55

De afgelopen twee weken was er weer veel reuring, omdat een aantal opiniemakers zich profileerden als 'klimaatoptimisten'.

In niet mis te verstane woorden gaven ze aan dat die hele opwarming eigenlijk maar een sprookje was dat werd verkondigd door de groene religieuze maffia. En dat die 'groene gekkies' dat alleen maar doen om zoveel mogelijk geld binnen te slepen voor hun zogenaamde duurzame projecten.

Nu kan je wel de nodige kanttekeningen zetten bij het klimaat- en energiebeleid en de niet altijd even zuivere belangen hierin. Maar dat staat geheel los van de realiteit met betrekking tot de opwarming van de aarde.

In de pogingen te onderbouwen dat die opwarming een sprookje is, kwamen een paar argumenten voorbij die zich eenvoudig en eenduidig laten weerleggen met beschikbare data. 

1. Warmt de aarde op?

Om te beginnen met de meest basale bewering dat het niet opwarmt. Dat doet het dus wel.

Thumbnail

Alleen al vergeleken met de periode 1961-1990 was het de afgelopen twee jaar 0,7 graden warmer. Hierbij is het goed om te vermelden dat het klimaatakkoord van Parijs spreekt over maximaal 1,5 tot 2 graden boven pre-industrieel gemiddelde.

Als we dat als referentiekader nemen, zitten we er al ruim 1 graad boven. En in het huidige tempo zitten we op 1,5 graad voor 2050. Terwijl die limiet voor 2100 geldt.

Voor alle duidelijkheid, alle beschikbare datareeksen laten de opwarming zien. En alle oppervlaktemetingen de stevige stijging. Satellietmetingen staan nog steeds stevig ter discussie. Al was het maar omdat de rekenmethodes niet openbaar zijn en dus niet verifieerbaar.

2. Waarom groeit het ijs op de Zuidpool?

Het tweede argument in de recente discussie is dat ijs op de Noordpool weliswaar smelt, maar dat niemand dan vervolgens zegt dat het ijs op de Zuidpool groeit.

Dat laatste is nooit stil gehouden overigens. Maar relevanter is dat het zowel waar was als niet doorslaggevend. Ja, terwijl de Noordpool kleiner werd, groeide het zeeijs rond de Zuidpool. Alleen de groei was kleiner dan de krimp, qua oppervlak. Het totale oppervlak kromp over die periode.

Thumbnail

3. En de laatste tijd dan?

En dan hebben we het niet over de recente kentering in de trend. Afgelopen anderhalf jaar nam het zeeijs rond Antarctica plots snel af. Met als resultaat dat laagterecord na laagterecord wordt gebroken voor het totale zeeijsoppervlak.

Thumbnail

Waarom is dit relevant? Zeeijs reflecteert meer zonlicht dan open water. Minder zeeijs betekent meer absorptie energie van de zon en dus meer opwarming.

4. Is CO2 niet juist goed voor planten?

Een ander argument ging over een van de belangrijkste broeikasgassen, CO2. Het is goed voor de planten en het fluctueert al miljoenen jaren. Dat eerste klopt, hoewel er grenzen zitten aan hoeveel CO2 planten extra kunnen gebruiken en staat los van het feit dat het toch echt een broeikasgas is. 

Maar belangrijker is het laatste punt. Het suggereert dat de stijging 'gewoon' is en dat het geen reden is tot paniek.
En dat is een gevaarlijke bewering. CO2 bereikt op dit moment een niveau dat de aarde niet gekend heeft in de afgelopen 800.000 jaar

Thumbnail

Sterker nog, waarschijnlijk was het 25 miljoen jaar geleden dat dit voor het laatst gebeurde

Daarbij komt dat de snelheid waarmee de hoeveelheid broeikasgassen in de atmosfeer stijgt ongekend is. Meestal gaan dit soort veranderingen over periodes van duizenden jaren. Het gebeurt nu binnen anderhalve eeuw. En het komt door de mens.

Eerdere drastische omslagen in het klimaat hebben navenante gevolgen gehad voor flora en fauna. Te suggereren dat dit nu ongemerkt voorbij zal gaan is ronduit naïef en onverantwoord te noemen.

Het is prima een discussie te voeren, zoals dat permanent in de wetenschappelijke wereld gebeurt, over de mate en snelheid van de opwarming. En ook over de exacte gevolgen en de beste of slechtste maatregelen mag er best een stevige boom opgezet worden. 

Maar de realiteit is dat de aarde opwarmt en dat het komt door ons. Dat is geen sprookje. Dat is de realiteit, hoeveel "alternative facts" men er ook voor aanvoert.