Van onze partner

De toekomst is niet voor bange mensen

14 februari 2017 10:23

Beeld © ABN AMRO

Niet alleen het ABN AMRO World Tennis Tournament is van start gegaan, ook de derde editie van de Insights Live Week barstte los. En hoe! Bedrijven uit de sectoren Healthcare, Overheid & Onderwijs en Real Estate kunnen er niet omheen: The Future is Now. Toch steken veel ondernemers hun kop nog in het zand. Hoogleraar Jan Rotmans, innovator Thomas Rau en medisch-ethicus Annelien Bredenoord hebben een boodschap voor de zaal: angst is een slechte raadgever.

We leven niet in een tijdperk van verandering, maar in een verandering van tijdperken. Jan Rotmans, hoogleraar duurzame transities en systeeminnovaties aan de Erasmus Universiteit, zet de zaal direct op scherp. Volgens de Rotterdammer leven we in een zeldzame periode waarin zowel de samenleving als de economie een nieuw fundament krijgen. Een zogenaamde evolutionaire revolutie.

Thumbnail

De samenleving is op drie vlakken aan het kantelen. Ten eerste de verhouding tussen overheid en burger. Waar we vroeger nog afhankelijk waren van de overheid, nemen autonome en proactieve burgers nu het heft in eigen handen. Ook de samenleving krijgt een andere structuur: van centraal top-down gaan we naar decentraal bottom-up. Tot slot gaan bestaande stelsels op de schop. Alle stelsels die we hebben opgebouwd – van zorg tot onderwijs en pensioen - gaan uit de van de gemiddelde burger. Een achterhaalde benadering in een tijd waarin we met big data alles kunnen personaliseren.

Lees ook het interview dat ABN AMRO met Jan Rotmans deed. 

Volgens Rotmans is slechts 5% van de bedrijven voorbereid op deze kanteling. Toch moeten we niet bang zijn voor verandering: “Angst is een hele slechte raadgever. We zitten nu in een periode van chaos. Maar transities uit het verleden leren ons dat chaos ook kansen biedt. Het oude werkt niet meer en het nieuwe moet nog vormen. Het zijn niet de grootste of slimste bedrijven die overleven, maar de meest wendbare! Als je dingen wezenlijk wil veranderen, heb je chaos nodig. En geloof me, die wordt de komende tien jaar nog veel groter.”

Van eigendom naar eigenslim
Als er iemand niet bang is voor verandering, is het Thomas Rau. De ondernemer, architect en innovator laat zich leiden door wat er in de toekomst nodig is en niet door wat op dit moment haalbaar is. Wát er dan nodig is? De overgang naar een circulaire economie waarin we producten en grondstoffen maximaal hergebruiken en afval niet meer bestaat. Want onze bronnen raken uitgeput. De aarde is een gesloten systeem: op is op. Alles is limited edition. Dat vraagt om een economie waarin niet langer de relatie tussen mens en geld centraal staat, maar de relatie tussen mens en aarde.

Tijd voor nieuwe spelregels: we zijn geen eigenaar meer, maar gebruiker. Eigendom wordt eigenslim. Zo stond Rau aan de wieg van het concept Pay per Lux, waarbij Philips geen lampen meer verkoopt, maar verlichting als dienst aanbiedt. Ook presenteerde hij met zijn bureau Turntoo deze maand het Madaster: een kadaster voor materialen. In deze databibliotheek voor de bouwsector krijgen alle materialen een identiteit. En alles wat een identiteit heeft, kan niet meer anoniem eindigen in de afvalverbrandingsoven.

Toch is circulariteit volgens Rau niet het doel: “Het gaat om onze mentale transformatie die leidt tot een andere verhouding tussen mens en aarde. We zijn geen gastheer, maar gast. We moeten dus werken aan onze houding. En dat is moeilijk en pijnlijk. We weten bijvoorbeeld dat roken slecht is, maar blijven toch stug doorroken. Simpelweg omdat we niet willen stoppen. Maar als je iets doet dat nodig is, is het altijd oncomfortabel.”

Zit jij al in de biobank?
Van een bibliotheek voor de bouwsector gaan we door naar een bibliotheek voor menselijk biologisch materiaal: de biobank. Onderzoekers kunnen lichaamsmateriaal bij de biobank aanvragen om de relatie tussen ziekten en het genetische materiaal te onderzoeken. Volgens Annelien Bredenoord is de kans groot dat ons lichaamsmateriaal is opgeslagen in biobanken zonder dat we daar weet van hebben. De medisch-ethicus en Eerste Kamerlid ziet het als haar rol om medische innovaties op een ethisch verantwoorde manier te vertalen naar de maatschappij.

Bredenoord: “Een biobank vormt de infrastructuur voor wetenschappelijk onderzoek en het verbeteren van onze gezondheidszorg. Dat is natuurlijk heel goed en belangrijk, maar brengt ook ethische vraagstukken met zich mee. Want wie heeft er zeggenschap over het materiaal in de biobanken? Wetmatig gezien is je weefsel geen eigendom meer zodra je het verliest of afstaat. Maar van wie is het dan wel? Het is belangrijk om mensen hier goed over te informeren. Door in een vroeg stadium na te denken over de ethische implicaties van innovaties, leidt dat uiteindelijk tot duurzaamheid en draagvlak. Dat is soms moeilijk, want we moeten ook lastige vragen stellen. Ethiek en innovatie is niet voor bange mensen.”


Thumbnail

Insights Live is hét evenement voor zakelijke klanten van ABN AMRO. Dit jaar is het thema ‘The Future is Now’. Blijf altijd op de hoogte van de laatste ontwikkelingen via insights.abnamro.nl.