We zien dat je waarschijnlijk onze advertenties blokkeert. RTLZ.nl heeft de inkomsten uit advertenties nodig om goede, onafhankelijke verhalen te blijven maken. Ook kan het zijn dat door het gebruik van een adblocker bepaalde functies op de website niet goed werken. Maak je een uitzondering voor onze pagina's? Voor meer informatie, klik hier.
Personal finance

WRR: Risico's voor de middenklasse nemen toe

05 juli 2017 19:53

WRR: Risico's voor de middenklasse nemen toe

De middenklasse in Nederland is niet in verval, maar moet wel harder werken in steeds onzekerdere omstandigheden. Dat schrijft de Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid in een nieuwe rapport. De overheid moet meer doen om de middenklasse te helpen.

In tegenstelling tot verontrustende verhalen, is er geen sprake van uitholling of verval van de middenklasse in Nederland. Met die geruststellende conclusie opent de WRR haar rapport.

Aantal middeninkomens stabiel

Onderstaande grafiek geeft het aandeel van de middenklasse op het totaal van alle inkomens in Nederland weer. Als je alleen kijkt naar het bruto-inkomen van de middenklasse, is hun aandeel de afgelopen jaren flink gedaald: van 68 procent in 1990 naar 57 procent in 2014. Daaruit zou je kunnen concluderen dat de middenklasse aan het afkalven is.

Maar als je kijkt naar het gestandaardiseerde inkomen, het netto-inkomen gecorrigeerd voor verschillen in huishoudomvang, dan zie je een ander beeld. Het aandeel van de middeninkomens blijft dan juist redelijk stabiel en daalt maar een klein beetje, van 80 procent naar 76 procent. Dat komt mede, schrijft de WRR, door regeringsbeleid door de jaren heen.

Minder vermogen

En ook qua koopkracht doen de middeninkomens het lang niet slecht. De hogere inkomens, zo schrijven de onderzoekers, zijn er sinds 1992 in koopkracht op achteruit gegaan, gemiddeld 3,3 procent per jaar. Maar de koopkracht van middeninkomens is juist toegenomen, gemiddeld met 1,2 procent per jaar. Ook de lagere inkomens gingen er flink op vooruit, met gemiddeld 5 procent per jaar.

Qua vermogen is de positie van middeninkomens iets verslechterd: bezaten zij in 2005 nog 66 procent van het totale vermogen in Nederland, dat was in 2013 iets gedaald naar 60 procent van het totaal. Niet heel verrassend steeg in die tijd de vermogenspositie van hogere inkomens juist iets, van 28 tot 32 procent van het totaal.

Risico's

Hoewel het niet zo erg is als soms lijkt, zijn er wel degelijk risico's voor de positie van de middenklasse, schrijft de WRR. Het aantal mensen dat middelbaar is opgeleid is de afgelopen jaren gegroeid. Dat komt vooral doordat de groep lager opgeleiden vaker dan vroeger een middelbare opleiding volgt.

Tegelijkertijd zijn een aantal specifieke 'middenberoepen' de afgelopen jaren verdwenen, is de technologisering toegenomen en is er als overgebleven gevolg van de crisis meer concurrentie van hoger opgeleiden die onder hun niveau werken. Hoewel mensen dus vaker dan vroeger middelbaar opgeleid zijn, is het niveau van hun banen niet altijd meegegroeid. Dit noemen de onderzoekers diploma-inflatie. 

Onbehagen

Daarnaast, schrijven de onderzoekers, ziet de middenklasse zijn zekerheden verdwijnen. Waar ze er vroeger vanuit konden gaan dat ze konden rekenen op een baan en op zorg vanuit de overheid, zijn die zekerheden de laatste jaren gaan wankelen.

Hoewel dat nog niet direct grote gevolgen lijkt te hebben voor het inkomen en het vermogen, denken veel mensen dat dat in de toekomst snel zou kunnen veranderen. Volgens vakbond FNV legt de WRR daarmee de vinger op de zere plek. "Onzekerheid, werkdruk, de druk op de beloning van mensen en op de sociale zekerheid neemt toe. Dat komt niet vanzelf goed", stelt vicevoorzitter Mariëtte Patijn. 

De middenklasse weet haar positie voorlopig te behouden, maar moet daarvoor steeds meer moeite doen. Er moet harder gewerkt worden, terwijl de baanzekerheid niet toeneemt. De verzorgingsstaat krimpt, dus zijn mensen ook meer op zichzelf aangewezen. 

Hoe nu verder?

Als het aan de WRR ligt, wordt er de komende tijd, door de nieuw te vormen regering bijvoorbeeld, gelet op vier punten in het beleid:

  • Meer arbeidszekerheid. De WRR gaf al eerder aan dat zzp'ers en flexwerkers meer behoefte zouden hebben aan zekerheid. Zo zou er bijvoorbeeld een minimumtarief voor zzp'ers moeten komen. 
  • Investeren in onderwijs en scholing. Door onderwijs kan de middenklasse de concurrentie blijven aangaan met hoger opgeleiden en technologisering van de samenleving.
  • Blijven herverdelen. Uit onderzoek van Pew Research bleek al eerder dat de inkomensverschillen in Nederland door belastingheffing een stuk kleiner worden. Dat is belangrijk voor het behoud van de middenklasse, schrijft de WRR.
  • Gezinnen moeten een steuntje in de rug krijgen. Vooral alleenverdieners, die in hun eentje een gezin onderhouden, hebben het zwaar, waarschuwde de WRR al eerder. Het zou niet verkeerd zijn als zij wat extra ondersteund werden.

Bron • RTL Z

Gerelateerde artikelen