Personal finance

Splijtzwam tijdens de formatie? De aanrechtsubsidie

25 juni 2017 15:02

Splijtzwam tijdens de formatie? De aanrechtsubsidie
De ChristenUnie en D66 tijdens een verkennend diner. Beeld © ANP

De formatie is (alweer) van start gegaan. En terwijl iedereen kijkt naar standpunten over migratie en medisch-ethische kwesties als voltooid leven, zou tijdens de formatie ook wel eens een heel ander - fiscaal - struikelblok kunnen opdoemen: de afschaf van de aanrechtsubsidie.

Wat, 'aanrechtsubsidie'?

Het gaat hier eigenlijk om de overdraagbare heffingskorting. In 2009 is begonnen met de afbouw van die overdraagbare heffingskorting. Het toenmalige kabinet Balkenende IV, met CDA, PvdA en ChristenUnie, wilde daarmee de arbeidsparticipatie bevorderen. Dat het CDA dit voorstelde, leidde destijds bij de andere Christelijke partijen tot grote frustratie.

Voor 2009 kon de ook de minstverdienende partner gebruikmaken van volledige heffingskorting en die overdragen aan de werkende partner. De heffingskorting lag toen op 1987 euro en kon worden afgetrokken van de belasting die de wel werkende partner moest betalen. 

Voor veel paren was het dus voordelig als een van de twee (bijna) niet werkte. Omdat het in de praktijk vaak de vrouw bleek die thuis bleef, werd de overdraagbare heffingskorting ook wel de aanrechtsubsidie genoemd.

Inmiddels ligt de algemene heffingskorting op maximaal 2254 euro. Voor mensen die zelf niet werken, is die inmiddels afgebouwd naar 902 euro. In 2024 zou de regeling helemaal moeten vervallen en krijgt de minstverdienende partner niets meer.

En wat is nou het probleem?

De verschillen in verschuldigde belasting tussen alleenverdieners- en tweeverdienersgezinnen kan door de afbouw van de overdraagbare heffingskorting flink oplopen. Dat komt niet alleen door de afbouw van die 'aanrechtsubsidie', maar wel voor een groot deel. 

Volgens een berekening van het CPB loopt het verschil tussen twee gezinnen, beide met twee kinderen en een inkomen van 1.5 keer modaal, op tot zo'n 8000 euro.


In andere inkomensklassen kan dat verschil kleiner of juist nog groter worden, door extra toeslagen of hogere belastingschijven. Ook mogen tweeverdieners wel de inkomensafhankelijke combinatiekorting berekenen, terwijl eenverdieners dat niet mogen. In extreme gevallen betalen eenverdieners zelfs 6 keer meer belasting.

Volgens het CPB telt Nederland 3 miljoen huishoudens met tweeverdieners en 300.000 eenverdieners.

En dit moet nu anders?

Dat willen CDA (juist, die partij die afschaffing ooit initieerde) en ChristenUnie. Zij vinden de verschillen oneerlijk. Beide hebben in hun verkiezingsprogramma dan ook extra maatregelen voorgesteld die de achterstand van alleenverdieners moet repareren.

"Ook bij de ChristenUnie en het CDA verbetert de koopkracht van alleenverdieners meer dan voor andere groepen, en dat komt voor een belangrijk deel door een uitbreiding van de overdraagbaarheid van de algemene heffingskorting", schrijft het CPB in de doorrekening van de verkiezingsprogramma's.

Op het partijcongres van de ChristenUnie noemde partijleider Gert-Jan Segers premier Rutte zelfs een 'vijand van het gezin' (een uitspraak waarvan hij later zei spijt te hebben) omdat diens kabinet volgens hem grotendeels verantwoordelijk is voor de enorme verschillen. 

Ook tijdens de onderhandelingen van het nooit doorgevoerde belastinghervorming van Wiebes is de eenverdiener veelvuldig aan bod gekomen. In 2015 sprak D66 daar nog zorgen over uit. D66 wil juist snel af van de aanrechtsubsidie. 

Werkt het eigenlijk, dat afschaffen van die aanrechtsubsidie?

Je zou kunnen zeggen van wel. De arbeidsparticipatie van vrouwen stijgt de laatste jaren. En het CPB berekende in 2015 dat het deels terugdraaien van de afschaf van de aanrechtsubsidie op termijn 42.000 banen zou kunnen kosten.

Aan de andere kant maakte het Nibud zich al in 2015 zorgen om de positie van het 'traditionele kostwinnersgezin'. Een alleeneenverdienersgezin met twee kinderen en een modaal inkomen kan steeds moeilijker rondkomen, zeggen zij. En de marginale druk, de belasting die je betaalt over elke euro die je meer gaat verdienen, is voor alleenverdieners soms bizar hoog.

Het hangt er maar vanaf waar je meer waarde aan hecht: een samenleving waarin zoveel mogelijk mensen hun maximale economische potentie benutten, of eentje waarin het traditionele gezin weer meer centraal staat. Maar een nieuwe hervorming van het belastingstelsel gaat met zulke tegengestelde wereldbeelden nog een klusje worden.

Bron • RTL Z

Gerelateerde artikelen