Personal finance

Nabestaanden krijgen vaak minder pensioen dan verwacht

13 juli 2018 06:07

Nabestaanden krijgen vaak minder pensioen dan verwacht
Beeld © Getty

Na het overlijden van een partner blijkt het nabestaandenpensioen soms veel lager dan verwacht. Alsof ze nog niet genoeg aan hun hoofd hebben komen weduwen en weduwnaars daardoor ook nog eens in de financiële problemen. Vooral vrouwen wacht een inkomensval, die soms vrij pittig kan zijn.

Veranderende regelingen leiden tot verwarring bij mensen die een geliefde zijn verloren, omdat zij niet precies weten hoe die complexe nabestaandenpensioenen in elkaar zitten. Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt (CDA) verdiepte zich de afgelopen tijd in de materie en sprak met weduwen en weduwnaars met geldzorgen. Vandaag lanceert hij een initiatiefnota. 

Het nabestaandenpensioen bestaat uit een aantal onderdelen: de Algemene Nabestaandenwet ANW (een volksverzekering), een uitkering van het pensioenfonds en eventuele aanvullende verzekeringen. We geven je zo een rekenvoorbeeld. 

Regels zijn anders geworden

Het is belangrijk om te weten dat bij elk onderdeel de afgelopen dertig jaar het nodige veranderd is. Zo krijgen sinds 1996 alleen nabestaanden met kinderen onder de 18 jaar of deels arbeidsongeschikte nabestaanden een uitkering. Wie zelf meer verdient dan het sociale minimum wordt bovendien gekort. 

Daarbij hebben pensioenfondsen de manier waarop zij nabestaandenpensioen opbouwen en uitkeren veranderd, signaleert Omtzigt. Voorheen gebeurde dat op 'opbouwbasis', terwijl dat nu vaak op 'risicobasis' gaat.

Recht op uitkering kwijtraken

In de eerste variant krijgen nabestaanden sowieso een pensioenuitkering. In de tweede variant krijgen nabestaanden alleen geld als de partner voor het pensioen overlijdt en nog in dienst is bij dezelfde werkgever. 

Vooral als je van baan wisselt kun je veel recht op nabestaandenpensioen kwijtraken, zegt Omtzigt tegen RTL Z. "Het kan zo de helft of twee derde van je pensioen schelen." 

Je komt er pas achter als je partner al dood is

Dat gebeurt bijvoorbeeld als je nieuwe pensioenfonds het nabestaandenpensioen op risicobasis berekent. "Daar kom je vaak pas achter op het moment dat je partner overleden is", aldus Omtzigt, die pleit voor een uniforme regelingen bij alle pensioenfondsen.

Rekenvoorbeeld

Netspar, een kennisinstituut voor pensioen en ouderdom, analyseerde eind vorig jaar al dat er problemen zijn rondom het nabestaandenpensioen. In een brief geven zij het volgende rekenvoorbeeld: 

Een man en een vrouw werken allebei parttime, voor 80 procent. Daarmee verdienen ze 1,6 keer modaal. Ze hebben al een kind, maar bij de geboorte van de tweede overlijdt de moeder.

Ze hebben een overlijdensverzekering voor de hypotheek, maar omdat de man zelf genoeg verdient wordt hij gekort op de ANW-uitkering. Het nabestaandenpensioen bij de werkgever van de vrouw is 28 procent van haar inkomen. Bij de werkgever van de man is momenteel geen ruimte om meer te gaan werken. 

Inkomen voor het overlijden:

Man: 28.000 euro
Vrouw: 28.000 euro
Totaal: 56.000 euro

Na het overlijden:

Man: 28.000 euro
ANW-uitkering: 3.400 euro
Nabestaandenpensioen: 7.840
Totaal: 38.640

Vooral vrouwen zijn de dupe. Zij zijn gemiddeld jonger dan hun mannelijke partner als ze trouwen en leven langer. Om die reden zijn er meer weduwen dan weduwnaars. 

Wat is het nabestaandenpensioen? 

Het nabestaandenpensioen is ooit ingevoerd omdat de man vroeger vaak kostwinner was in een gezin. Als hij onverwachts zou overlijden, zou het gezin financieel nooit voldoende kunnen opbrengen.

Inmiddels zijn die kostwinnersgezinnen een uitzondering, maar juist bij gezinnen waarbij beide partners parttime werken, of gezinnen waarbij het hoogste inkomen wegvalt, komen de financiële gevolgen dan hard aan. Veel kosten voor eenoudergezinnen zijn namelijk even hoog als voor tweeoudergezinnen en andere meerpersoonshuishoudens.

Bron • RTL Z

Gerelateerde artikelen