Personal finance

Hoe kun je profiteren van je overwaarde, zonder te verhuizen?

Sam Trompert • 15 april 2019 06:00 @samtrompert

Een lening met je huis als onderpand: slim? Beeld © Getty

Huizenbezitters van een zekere leeftijd zijn wat je noemt 'steenrijk'. Het huis is gekocht in de goedkope tijd, de overwaarde is nu groots. Althans, op papier. Dat geld zit 'vast' in stenen. Is dat vermogen los te wrikken, als je met pensioen bent?

Het korte antwoord: ja. Maar niet zonder kosten te maken. Meer geldvertrekkers stappen in de markt voor zogenoemde 'opeethypotheken': een lening gebaseerd op de overwaarde van je huis. Eerst kon je zoiets alleen krijgen bij de Rabobank en Florius. Onlangs voegden ABN Amro en Vivat (Stekkie) zich aan dat rijtje toe.

Zo'n overwaardehypotheek is met name handig voor oudere huiseigenaren met een klein pensioen. Hun inkomen is dan te laag voor een 'normale' hypotheek. Maar dat huis is wel veel meer waard. 

'Dit is je eigen potje!'

Een dergelijke lening 'heeft absoluut voordelen', zegt onafhankelijk financieel planner Paul van Rossum, gespecialiseerd in financiën voor ouderen. "Als je een laag inkomen hebt, kun je uit dan dat potje geld krijgen. Maar besef goed: dit is je eigen potje!"  

Hoe werkt het precies? Stel, je hebt 20 jaar geleden een huis gekocht voor zo'n 250.000 euro. Inmiddels is je huis bijna het dubbele waard: 400.000 euro. Dan heb je 150.000 euro overwaarde. Klinkt te gek, maar als je geen zin hebt om te verhuizen heb je daar helemaal niets aan. Hoe kun je die overwaarde toch verzilveren? 

Overwaarde = Woningwaarde - Schuld

Je kunt kiezen voor zo'n overwaardehypotheek, waarbij een geldverstrekker je geld leent op basis van de waarde van je huis. Het huis waar je woont is dan het zogenoemde 'onderpand'.

Extraatje

Het maximumbedrag is een percentage van wat je huis op dat moment waard is. Als je nog een deel van je gewone hypotheek niet hebt afgelost wordt dat bedrag minder. Ook je leeftijd speelt mee. Net zoals bij elke andere hypotheek gaat het feitelijk dus om een lening bij de bank.

Ter illustratie: een gepensioneerd echtpaar (68 en 67 jaar) met een openstaande hypotheekschuld van 80.000 euro en een huis ter waarde van 335.000 euro kan ruim 77.000 euro lenen, door gebruik te maken van de Overwaarde Hypotheek ABN Amro. Is het huis afbetaald? Dan gaat dat bedrag richting de ton.

Zo'n extraatje is welkom, als je met pensioen bent. "Daarmee willen ze bijvoorbeeld het inkomen na pensionering aanvullen, hun woning toekomstbestendig maken of de kinderen financieel helpen", legt directeur Hypotheken Anton Bosch van ABN Amro de behoefte van klanten uit. Sinds deze maand kunnen klanten bij ABN Amro terecht voor een overwaardehypotheek.

Vergeet niet: geld lenen kost geld. Rente, om precies te zijn. Normaal gesproken betaal je die rente maandelijks, maar met dit type hypotheken telt de bank je rente op bij de schuld. Pas als je je huis verkoopt komt de bank het geld weer opeisen. Met rente.  

Dood

In het ideale geval ben je dan dood, of kun je naar een verzorgingshuis. Daar zit dus een risico. ABN Amro zegt zich te onderscheiden door te garanderen dat je sowieso in je huis kunt blijven wonen, ook Stekkie belooft dat. De Rabobank doet dat bijvoorbeeld niet.

De Rabobank waarschuwt bijvoorbeeld: "Er kunnen situaties zijn waardoor je eerder je huis moet verkopen dan vooraf verwacht." Dat is het geval als de waarde van je huis daalt, of de rentepercentages stijgen. In beide gevallen bereik je dan namelijk eerder het maximale leenbedrag (67,5 procent van de woningwaarde). 

Nabestaanden

En wellicht heb jij - immers: dood - geen last van een eventuele restschuld, misschien heb je je nabestaanden wel opgezadeld met vervelende gevolgen. "Als je zoiets wilt afsluiten zou ik aanraden daar je kinderen bij te betrekken. Niet dat ze ergens recht op hebben, maar het is verstandig dat zij op de hoogte zijn van de risico's", adviseert financieel planner Paul van Rossum. 

Volgens de Consumentenbond is zo'n opeethypotheek vooral geschikt voor gepensioneerde huiseigenaren met een laag inkomen, bijvoorbeeld alleen de AOW-uitkering. Rijkere pensionado's kunnen misschien beter een gewone krediethypotheek, of een aflossingsvrije hypotheek afsluiten als ze meer geld denken nodig te hebben. Dat is zelfs wat goedkoper, want daarover betaal je minder rente. Maar die moet je wel maandelijks betalen. 

Stabiele inkomensstroom

"Als je inkomen het toelaat kun je gewoon een hypotheek krijgen", zegt ook Van Rossum. "Pensionado's hebben een veel stabieler inkomen dan dertigers", legt hij uit. Immers: werkenden kunnen hun baan verliezen, gepensioneerden zijn verzekerd van een stabiele inkomensstroom. Zet dus je eigen financiën goed op een rijtje, voordat je een dergelijke lening afsluit.

Overwaarde verzilveren: vier keuzes 

1. Lenen bij een geldverstrekker

De 'opeethypotheek'. Een andere optie is om je huis wel te verkopen en in een goedkoper, kleiner huis te gaan wonen. 

2. Lenen bij de gemeente

De zogenoemde Blijverslening van het Stimuleringsfonds Volshuisvesting. 

3. Verkopen en terug huren

Bij deze sale-and-lease-backformule verkoop je je huis aan een partij waar je vervolgens van gaat huren. Dat is onderaan de streep vrij duur. 

4. Grond verkopen en terug pachten

Je verkoopt de grond aan een geldverstrekker, lost het restantje hypotheek af, betaalt een maandelijkse huur voor de grond die voorheen jouw eigendom was en gaat 'genieten' met het bedrag dat dan overblijft.  

Bron • RTL Z / Sam Trompert