Personal finance

Verdien ik wel genoeg? Loonverschillen in Duitsland openbaar

Marieke van de Zilver • 03 april 2017 16:31 @mvdz_

Deze vrouw moet de man uitleggen hoe hij zijn werk moet doen. Toch verdient zij waarschijnlijk aanzienlijk minder Beeld ©

Verdien ik eigenlijk wel genoeg? Het is een vraag die werknemers overal bezig houdt. In Duitsland is een wet aangenomen die bedrijven met meer dan 200 werknemers verplicht stelt de gemiddelde lonen te publiceren. Bij grote verschillen mag een werknemer een hoger salaris eisen.

Je hebt natuurlijk de cao met bijbehorende functieverdeling, die je vertelt in welke schaal jouw functie past en welke loonbedragen bij die functie passen. Dat geeft je wat houvast, maar ook niet heel veel.

Binnen de salarisschalen kan ook weer duizenden euro's verschil zitten. Daarin worden bijvoorbeeld verschillen in ervaring en leeftijd meegenomen. Maar het zorgt ook voor een hoop onzekerheid: hoe hoog kun je inzetten tijdens onderhandelingen en hoeveel onderhandelingsruimte heb je?

Aanpakken loonkloof

Een wet in Duitsland gaat er nu voor zorgen dat je het gemiddelde salaris van je collega's kan inzien. Minister van Familiezaken Manuela Schwesig hoopt dat met de wet de loonkloof tussen mannen en vrouwen kan worden aangepakt.

In de wet, die vanaf 1 juni ingaat, moeten bedrijven hun salarisstructuur openbaar maken en specifieke criteria opstellen op basis waarvan het salaris van de werknemer gewaardeerd wordt. Werknemers kunnen dan zelf berekenen of ze volgens die criteria goed zitten. Ook moeten ze kunnen zien hoe ze het doen tegenover leeftijdsgenoten in dezelfde functie.

'Taboe doorbreken'

Bedrijven met meer dan 500 werknemers moeten, naast het publiceren van de gemiddelde lonen, in hun jaarverslag ook een paragraaf wijden aan sekse- en loongelijkheid en hoe zij daaraan werken.

Ook hoopt Schwesig het taboe op praten over geld te kunnen doorbreken. Het is volgens haar de enige manier waarop loonverschillen goed zichtbaar worden.

Verschillen tussen mannen en vrouwen

In Duitsland verdienen mannen volgens het Europese onderzoeksbureau Eurostat gemiddeld 22 procent meer dan vrouwen. Dat verschil is aanzienlijk groter dan in Nederland, waar mannen gemiddeld zo'n 16 procent meer verdienen dan vrouwen.

Zelfs wanneer allerlei structurele factoren worden meegewogen – vrouwen werken vaker in deeltijd, nemen minder vaak leidinggevende functies aan, werken in slechter betaalde sectoren – ligt zowel de Duitse als de Nederlandse kloof nog steeds op zo’n zes procent.

Wetgeving

De Duitsers zijn niet de enigen die ervoor willen zorgen dat de loonkloof tussen mannen en vrouwen opgeheven wordt. In IJsland is een wet in voorbereiding die de loonkloof de facto illegaal zou maken. Bedrijven met meer dan 25 werknemers moeten daar met een certificaat aantonen dat mannen en vrouwen binnen hun onderneming evenveel verdienen. 

Ook in onder meer Groot-Brittannië, België en Oostenrijk bestaat wetgeving die de verschillen in beloning moet aanpakken. 

Bal bij bedrijven

In Nederland ligt de bal nog vooral bij bedrijven zelf. En er zijn bedrijven die er al mee bezig zijn. Bij techbedrijf Moneybird maken ze gebruik van een openbare formule, waarmee iedereen zijn salaris zelf kan uitrekenen.

De formule bestaat uit vier pijlers – een basissalaris aangevuld met toeslagen voor het aantal werkjaren bij het bedrijf, het behalen van omzetdoelen en de werkervaring – die worden ingevuld met behulp van de werknemers zelf.

Dat het onderhandelingsspel in dit geval geen enkele rol meer speelt, is volgens Jorieke Levink, organisatiespecialist bij Moneybird, juist een pluspunt. "Bij ons werken ook veel software engineers. Dat zijn niet altijd de meest extraverte mensen. Voor ons is het belangrijk dat ook zij tevreden zijn met hun salaris en het gevoel hebben dat het eerlijk is."

'Geld is niet meer het belangrijkste'

Bij IT-bedrijf Incentro zijn de salarissen ook openbaar. Het bedrijf werkt met interne excel-sheets, waarin netjes staat vermeld hoeveel elke collega verdient.

Dat komt, legt Coert Prins van Incento uit, omdat het bedrijf werkt met zelfsturende teams. Die teams bepalen ook onderling elkaars salaris en daar hoort volledige openheid bij. 

Net als minister Schwesig hoopt Prins dat het taboe over het praten over salaris verdwijnt. Alleen dan kun je als werknemer je salaris ook terugvertalen naar het bedrijfsbelang. Wat mensen willen, is zich beloond voelen voor het werk dat zij doen. En daar hoort transparantie bij.

Bron • RTL Z